Thúc đẩy phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc, tạo động lực tăng trưởng mới

Sáng 16/11, Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc được tổ chức tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến với các địa phương trên cả nước. Hội nghị tập trung trao đổi, đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế, phát huy nguồn lực người cao tuổi, thúc đẩy phát triển kinh tế bạc trở thành động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh già hóa dân số.

Hội nghị do Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức.

Các đồng chí lãnh đạo chủ trì Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Tham dự hội nghị tại điểm cầu Trung ương có các đồng chí: Nguyễn Thanh Nghị – Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Đoàn Minh Huấn – Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Phạm Thị Thanh Trà – Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam; Nguyễn Thanh Bình – Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam; cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành, tổ chức quốc tế, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp.

Đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt – Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Tại điểm cầu Hà Tĩnh, đồng chí Nguyễn Thị Nguyệt – Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban công tác người cao tuổi tỉnh chủ trì hội nghị. Cùng dự có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan, Hội Người cao tuổi tỉnh và đại diện người cao tuổi tiêu biểu trên địa bàn.

Toàn cảnh hội nghị tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới. Theo thông tin được trao đổi tại hội nghị, cả nước hiện có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên, dự báo đến năm 2034 tăng lên khoảng 21 triệu người. Trong khi đó, thời kỳ dân số vàng dự kiến kết thúc vào năm 2036, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chủ động xây dựng các chính sách thích ứng với sự thay đổi cơ cấu dân số.

Đáng chú ý, hiện có gần 9 triệu người cao tuổi vẫn đang trực tiếp tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh. Đây là nguồn lực quan trọng về trí tuệ, kinh nghiệm, kỹ năng và uy tín xã hội, cần được quan tâm, tạo điều kiện phát huy trong quá trình phát triển đất nước.

Già hóa dân số không chỉ đặt ra thách thức đối với hệ thống y tế, an sinh xã hội và thị trường lao động mà còn mở ra không gian phát triển kinh tế mới. Sự gia tăng số lượng người cao tuổi kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tài chính, bảo hiểm, nhà ở, du lịch, giáo dục và công nghệ hỗ trợ. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng thu hút đầu tư, mở rộng thị trường, tạo việc làm và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Trên cơ sở đó, việc phát triển kinh tế bạc cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội. Trong đó, cần chuyển mạnh từ tư duy chủ yếu chăm sóc, bảo đảm an sinh sang kết hợp hài hòa giữa chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, xác định người cao tuổi vừa là đối tượng thụ hưởng chính sách, vừa là chủ thể tham gia và đóng góp vào quá trình phát triển.

 

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đề cập là hoàn thiện thể chế, chính sách, tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển kinh tế bạc. Hiện nay, cơ chế phối hợp liên ngành, chính sách huy động nguồn lực, hệ thống dữ liệu và các tiêu chuẩn dịch vụ chăm sóc người cao tuổi vẫn còn những hạn chế. Vì vậy, cần xây dựng khung chính sách đồng bộ, tạo môi trường thuận lợi để thu hút sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, đồng thời bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ của người cao tuổi, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn.

Cùng với đó, cần đổi mới cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực, kết hợp hiệu quả giữa chính sách an sinh của Nhà nước với các dịch vụ do thị trường cung cấp. Khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân đầu tư vào các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, dưỡng lão, phục hồi chức năng, bảo hiểm, tài chính và các sản phẩm, dịch vụ phù hợp với nhu cầu người cao tuổi. Trong quá trình triển khai, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và bảo đảm an sinh, doanh nghiệp là lực lượng quan trọng trong đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường.

Các ý kiến tại hội nghị cũng đề cập yêu cầu phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc trên ba phương diện gắn bó chặt chẽ với nhau, gồm: bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và chất lượng cuộc sống người cao tuổi; phát triển các ngành kinh tế, sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số này; đồng thời tạo cơ chế, môi trường thuận lợi để người cao tuổi tiếp tục đóng góp tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm cho xã hội.

Tại hội nghị, các đại biểu đã thảo luận, phân tích những cơ hội, thách thức trong phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc tại Việt Nam; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy vai trò người cao tuổi trong phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, nhiều ý kiến tập trung vào việc xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục, lấy người cao tuổi làm trung tâm; chú trọng y tế dự phòng, quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và phát triển các dịch vụ chăm sóc dài hạn. Đồng thời, đề xuất mở rộng mạng lưới chăm sóc tại gia đình, cộng đồng, nâng cao năng lực chuyên ngành lão khoa và đào tạo đội ngũ nhân lực chăm sóc chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong bối cảnh già hóa dân số.

Hội nghị được tổ chức tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến với 34 điểm cầu địa phương.

Các đại biểu cũng đề cập việc phát triển những mô hình chăm sóc sức khỏe tích hợp giữa bệnh viện, cơ sở dưỡng lão, gia đình và cộng đồng; tăng cường hợp tác công - tư, khuyến khích doanh nghiệp tham gia cung ứng dịch vụ, từng bước hình thành hệ thống chăm sóc đa tầng, phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu của từng nhóm người cao tuổi.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế bạc. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào xây dựng cơ sở dữ liệu người cao tuổi, phát triển hồ sơ sức khỏe điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ theo dõi sức khỏe từ xa và các thiết bị hỗ trợ sinh hoạt. Qua đó, nâng cao chất lượng dịch vụ, giúp người cao tuổi chủ động chăm sóc sức khỏe, duy trì cuộc sống độc lập và tiếp cận thuận lợi hơn với các dịch vụ thiết yếu.

Một nội dung được quan tâm là mở rộng cơ hội để người cao tuổi tiếp tục tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh, tư vấn, giảng dạy, truyền nghề và các hoạt động xã hội phù hợp với sức khỏe, năng lực, nguyện vọng. Việc phát huy nguồn vốn trí tuệ, kinh nghiệm của người cao tuổi không chỉ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần mà còn tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Ngoài ra, hội nghị trao đổi về kinh nghiệm phát triển kinh tế bạc tại một số địa phương, các mô hình chăm sóc sức khỏe, phát triển thị trường dịch vụ và ứng dụng công nghệ. Những kinh nghiệm thực tiễn là cơ sở để nghiên cứu, lựa chọn các giải pháp phù hợp với điều kiện từng địa phương, hướng tới hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc đồng bộ, hiện đại và bền vững.

Hiện nay, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đang chủ trì xây dựng Đề án phát triển kinh tế bạc tại Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, dự kiến trình Bộ Chính trị trong quý I/2027. Việc xây dựng Đề án nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn, hoàn thiện cơ chế, chính sách, huy động hiệu quả nguồn lực và xác định lộ trình phát triển kinh tế bạc phù hợp với thực tiễn đất nước.

Thông qua hội nghị, các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và địa phương có thêm cơ sở trao đổi, đề xuất các giải pháp phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc theo hướng toàn diện, bền vững. Qua đó, góp phần chuyển hóa những thách thức từ quá trình già hóa dân số thành cơ hội phát triển, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy vai trò người cao tuổi trong giai đoạn mới.

Xem nhiều nhất