Chủ động bảo vệ, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên đất
UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch thực hiện công tác điều tra, đánh giá đất đai giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm xác định hiện trạng chất lượng đất, tiềm năng đất đai, mức độ thoái hóa, ô nhiễm đất; qua đó cung cấp cơ sở khoa học, dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước, quy hoạch, khai thác và sử dụng đất hiệu quả, bền vững.
Theo kế hoạch, công tác điều tra, đánh giá tài nguyên đất đai được thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh Hà Tĩnh, đối với các loại đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng và một số khu vực đất được quy hoạch xây dựng khu dân cư đô thị, nông thôn. Việc triển khai nhằm thu thập, cập nhật đầy đủ thông tin, số liệu về chất lượng đất, tiềm năng đất đai, tình trạng thoái hóa và ô nhiễm đất; đồng thời xây dựng, cập nhật dữ liệu vào cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Kế hoạch xác định yêu cầu công tác điều tra, đánh giá đất đai phải bảo đảm đúng nội dung, phương pháp, chỉ tiêu, biểu mẫu, trình tự thực hiện, kiểm tra, giao nộp và lưu trữ sản phẩm theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, các nghị định của Chính phủ và thông tư hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Kết quả điều tra, đánh giá phải khách quan, trung thực, chính xác, phản ánh đúng hiện trạng tài nguyên đất đai trên địa bàn tỉnh.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Tĩnh tập trung triển khai 3 nhóm nội dung chính. Thứ nhất là điều tra, đánh giá chất lượng đất và tiềm năng đất đai. Nội dung này gồm khoanh vùng, xác định vị trí, diện tích và phân mức chất lượng đất đối với các loại đất nông nghiệp, đất chưa sử dụng theo đặc điểm thổ nhưỡng, địa hình, tính chất vật lý, hóa học, sinh học và các điều kiện liên quan. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ đánh giá tiềm năng đất đai đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chưa sử dụng theo các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường.
Thứ hai là điều tra, đánh giá thoái hóa đất. Nội dung này tập trung khoanh vùng, xác định diện tích đất bị thoái hóa theo từng loại hình như suy giảm độ phì, xói mòn, khô hạn, hoang mạc hóa, sa mạc hóa, kết von, đá ong hóa, mặn hóa, phèn hóa. Đồng thời, xác định xu hướng, nguyên nhân và dự báo nguy cơ thoái hóa đất để đề xuất giải pháp xử lý, cải tạo, phục hồi và sử dụng đất bền vững.
Thứ ba là điều tra, đánh giá ô nhiễm đất. Việc điều tra được thực hiện đối với các loại đất nông nghiệp, đất chưa sử dụng và đất được quy hoạch xây dựng khu dân cư đô thị, nông thôn. Các loại hình ô nhiễm được đánh giá gồm ô nhiễm kim loại nặng, hóa chất bảo vệ thực vật và các chất độc khác. Trên cơ sở kết quả điều tra, các khu vực đất bị ô nhiễm sẽ được khoanh vùng, đánh giá nguồn gây ô nhiễm, dự báo nguy cơ và đề xuất giải pháp xử lý, cải tạo, phục hồi.
Kết quả thực hiện kế hoạch sẽ gồm các báo cáo tổng hợp, bản đồ chất lượng đất, bản đồ tiềm năng đất đai, bản đồ thoái hóa đất, bản đồ ô nhiễm đất và các bộ cơ sở dữ liệu liên quan. Các sản phẩm này sẽ được giao nộp, lưu trữ theo quy định, phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh, nghiên cứu khoa học, giáo dục, đào tạo và các nhu cầu hợp pháp khác.
Về tiến độ, năm 2026, tỉnh sẽ xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật điều tra, đánh giá đất đai; khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật - dự toán và lựa chọn tổ chức tư vấn thực hiện. Trong giai đoạn 2027 - 2028, tổ chức điều tra, đánh giá chất lượng đất, tiềm năng đất đai, thoái hóa đất và ô nhiễm đất theo thiết kế kỹ thuật - dự toán được phê duyệt. Năm 2029, tỉnh sẽ tổng kết, công bố công khai kết quả điều tra, đánh giá đất đai theo quy định.
UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu, tổ chức triển khai kế hoạch; thẩm định, tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ trình UBND tỉnh phê duyệt kết quả điều tra, đánh giá tài nguyên đất đai và công bố công khai theo quy định. Sở Tài chính tham mưu phương án kinh phí thực hiện; các sở, ngành liên quan phối hợp cung cấp thông tin, dữ liệu thuộc lĩnh vực quản lý. UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp triển khai, cung cấp tài liệu, tham gia góp ý sản phẩm và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên đất.
Việc triển khai kế hoạch điều tra, đánh giá đất đai giai đoạn 2026 - 2030 có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai đầy đủ, đồng bộ, phục vụ quản lý, khai thác, sử dụng đất hợp lý, hiệu quả; đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên đất, phòng ngừa thoái hóa, ô nhiễm đất, hướng tới phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
Chi tiết xem tại file dưới đây./.