Thảo luận tại Tổ trong sáng nay, 21/10 về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, phải hoàn thiện căn cứ khoa học, tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi thông qua luật, tránh ban hành các quy định mang tính hình thức, khó áp dụng.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Quốc hội khóa XV đã biểu quyết thông qua Nghị quyết số 173 về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8. Nội dung nổi bật của nghị quyết là việc thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, chứa chấp và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Kỳ họp này, khi luật hóa cần phải triển khai quyết liệt hơn nữa. Bởi, những việc làm hôm nay là vì thế hệ mai sau, để các thế hệ trẻ có điều kiện phát triển trí tuệ và thể chất một cách tốt nhất.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Dự thảo luật đã đưa ra quy định cấm hoàn toàn việc trưng bày sản phẩm, bao bì, hình thức, hình ảnh, tên nhãn hiệu tại các điểm bán buôn, bán lẻ, thay vì cho phép trưng bày một bao, một tút của mỗi nhãn hiệu như hiện hành. Quy định này cần phải giải thích, định nghĩa rõ ràng giữa hành vi trưng bày và tiếp thị trực tiếp. Đồng thời, cần đánh giá kỹ tính khả thi trên thực tế, đặc biệt tại các cửa hàng miễn thuế ở sân bay, nhà ga, khu vực biên giới; phân định rõ với hoạt động niêm yết giá, sử dụng tên thương mại hợp pháp theo Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Giá. Việc quy định sử dụng tủ kín không để lộ sản phẩm là rất đúng, nhằm giảm kích thích nhu cầu mua sắm, nhưng phải đi kèm hướng dẫn cụ thể và chế tài đủ mạnh, tránh việc cấm mang tính hình thức.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, mở rộng địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn. Theo đó, cần có chuyển dần các địa điểm hiện có khu vực dành riêng cho người hút thuốc, như khách sạn, quán bar, karaoke, vũ trường, nhà hàng, sang cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà theo lộ trình như bổ sung tàu hỏa, tàu thủy vào nhóm phương tiện giao thông công cộng cấm hút thuốc hoàn toàn.

Bên cạnh đó, cần tăng diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì. Nâng diện tích in cảnh báo từ 50% lên 85% diện tích mỗi mặt chính trước và sau của bao thuốc lá, đi kèm số điện thoại tổng đài hỗ trợ cai nghiện và thay đổi định kỳ mẫu cảnh báo.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, trong luật này, cần đặc biệt lưu ý việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá theo hướng hậu kiểm, tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của Bộ Y tế; cần tăng cường cấm bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi; cân nhắc kỹ việc cấm bán qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng số; cho phép sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để phát hiện và xử lý vi phạm; cắt giảm một số thủ tục hành chính không cần thiết, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, để thể chế hóa thành công tinh thần Nghị quyết số 173 vào luật cần.

"Định nghĩa, giải thích thuật ngữ có tầm nhìn xa để không bị các công nghệ mới vượt qua. Thứ hai, bảo đảm tính khả thi, phân định rõ trách nhiệm liên ngành giữa Y tế, Công an, Công thương và chính quyền địa phương. Thứ ba, đánh giá tác động tới vấn nạn thuốc lá lậu và nguồn thu ngân sách. Mặc dù nguồn thu ngân sách có giảm nhưng chúng ta phòng, chống được thì cũng đem lại lợi ích xã hội rất là lớn. Thứ tư là phải hoàn thiện căn cứ khoa học, tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi  thông qua luật, tránh ban hành các quy định mang tính hình thức, khó áp dụng", Chủ tịch Quốc hội nói.

Song song đó, cân bằng bảo vệ sức khỏe cộng đồng với quyền sản xuất, kinh doanh hợp pháp của thuốc lá truyền thống; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức của từng người dân, từng gia đình và học sinh; cần có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội để bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện thuốc lá và ma túy.

Cho rằng, Quốc hội phải hoạt động hết sức công tâm, vì lợi ích tối cao của quốc gia, dân tộc và nhân dân, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn một lần nữa nhấn mạnh thông điệp, phải kiên quyết không để bất kỳ lợi ích nhóm nào chen vào quá trình xây dựng pháp luật theo đúng tinh thần Quy định số 178; đồng thời mong các đại biểu Quốc hội luôn nêu cao tinh thần, xây dựng pháp luật đúng, trúng, vì sự phát triển của đất nước.