Hà Tĩnh đang đẩy nhanh việc rà soát, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu của gần 2,8 triệu thửa đất. Khối lượng công việc lớn, hồ sơ hình thành qua nhiều thời kỳ, trong khi thời hạn hoàn thành trước ngày 30/11/2026 đang đến gần, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở.

Đi từng thửa, tìm từng chủ sử dụng

Ngày 10/8/2026, xã Phúc Trạch tổ chức triển khai Chỉ thị số 15-CT/TU ngày 24/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Kết quả rà soát bước đầu cho thấy, toàn xã có khoảng 30.175 thửa đất, trong đó khoảng 18.913 thửa cần tiếp tục làm sạch, chỉnh lý, bổ sung và hoàn thiện dữ liệu. Đây là khối lượng công việc không nhỏ đối với một địa phương vừa vận hành theo mô hình chính quyền hai cấp. Để thực hiện, xã huy động cán bộ chuyên môn, công an, tổ chuyển đổi số cộng đồng và các lực lượng ở thôn, bản cùng tham gia rà soát hồ sơ, xác thực thông tin, đối khớp dữ liệu người sử dụng đất với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. 

Tại xã Thượng Đức, quá trình rà soát cũng cho thấy tính chất phức tạp của công việc. Địa phương có 17.750 thửa đất cần làm giàu, làm sạch dữ liệu. Sau 15 ngày triển khai, xã đã thực hiện quy chủ 768/3.198 thửa, đạt 24,12%. Qua kiểm tra, 346 thửa đất lâm nghiệp được giao theo các dự án 327 từ năm 1999 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng hồ sơ không có hình thể, kích thước, phải đề xuất đo vẽ chỉnh lý, cấp đổi giấy chứng nhận. Xã còn 1.766 thửa cần tiếp tục rà soát, kê khai, đăng ký trong tháng 8/2026. 

Những con số trên cho thấy làm sạch dữ liệu đất đai không đơn thuần là nhập lại thông tin từ hồ sơ giấy lên phần mềm. Mỗi thửa đất phải được xác định đầy đủ vị trí, hình thể, diện tích, người sử dụng, tình trạng pháp lý và quá trình biến động. Chỉ một thông tin không trùng khớp giữa giấy chứng nhận, hồ sơ địa chính và dữ liệu dân cư cũng có thể khiến quá trình xác thực kéo dài.

Thực tế tại nhiều địa phương, hồ sơ đất đai được hình thành qua nhiều thời kỳ, sử dụng các phương pháp đo đạc và cách quản lý khác nhau. Không ít chủ sử dụng đất đã chuyển nơi cư trú; một số trường hợp chuyển nhượng bằng giấy viết tay, chưa hoàn tất thủ tục sang tên; thông tin cá nhân thay đổi nhưng chưa được cập nhật. Có thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận nhưng thiếu dữ liệu không gian hoặc thông tin trên hệ thống chưa phản ánh đúng hiện trạng sử dụng.Bởi vậy, đằng sau mỗi dữ liệu được chuẩn hóa là quá trình cán bộ địa chính tra cứu hồ sơ, kiểm tra thực địa, liên hệ người sử dụng đất và phối hợp với lực lượng công an để đối khớp thông tin. Sự tham gia của người dân trong cung cấp giấy chứng nhận, căn cước và các tài liệu liên quan có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ, chất lượng của toàn bộ quá trình.

Khối lượng lớn trước mốc 30/11

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 27/7/2026, toàn tỉnh có 2.785.027 thửa đất. Trong đó, 1.406.521 thửa đã có dữ liệu thuộc tính, đạt 50,5% tổng số thửa đất. Dữ liệu thuộc tính thể hiện những thông tin quan trọng như chủ sử dụng, tình trạng pháp lý, giấy chứng nhận và quá trình biến động của thửa đất.

Trong số những thửa đã có dữ liệu thuộc tính, 1.022.637 thửa đã được rà soát, bổ sung, đáp ứng tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, đạt 72,7%. Hà Tĩnh được đánh giá nằm trong nhóm địa phương có kết quả khá về tỷ lệ dữ liệu đất đai đáp ứng các tiêu chí này.

Tuy nhiên, khối lượng còn lại rất lớn. Toàn tỉnh vẫn còn 383.884 thửa đã có dữ liệu thuộc tính nhưng cần tiếp tục làm sạch; 1.378.506 thửa mới chỉ có dữ liệu không gian, chiếm 49,5% tổng số thửa đất. Nói cách khác, vị trí và hình thể của những thửa đất này đã được xác định trên bản đồ nhưng thông tin về chủ sử dụng, hồ sơ pháp lý và những thuộc tính liên quan chưa được hoàn thiện đầy đủ.

Khối lượng lớn đi kèm nhiều dạng tồn tại khác nhau. Tại xã Toàn Lưu, các lực lượng đang rà soát, xử lý 1.726 thửa đã được cấp giấy chứng nhận nhưng còn sai sót thông tin, chủ sử dụng vắng mặt hoặc thông tin cá nhân chưa được đồng bộ. Phường Bắc Hồng Lĩnh còn hơn 700 thửa chưa được làm sạch dữ liệu, phải tiếp tục thu thập thông tin người sử dụng và giấy tờ liên quan.

Bên cạnh việc làm sạch các thửa đã có dữ liệu, Hà Tĩnh còn phải xây dựng, bổ sung thông tin cho những thửa mới có dữ liệu không gian; cập nhật các thửa đã giao theo quy hoạch khu dân cư nhưng chưa có trên bản đồ; xử lý trường hợp thông tin người sử dụng không khớp với dữ liệu dân cư và tiếp tục đo đạc bản đồ địa chính tại 11 xã, phường.

Áp lực không chỉ đến từ số lượng hồ sơ. Hạ tầng công nghệ thông tin và năng lực vận hành cơ sở dữ liệu tại một số địa phương còn hạn chế. Trong khi đó, sau khi chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, nhiều nhiệm vụ về đất đai được chuyển về cấp xã, đòi hỏi cán bộ phải vừa tiếp nhận, giải quyết thủ tục thường xuyên, vừa tập trung cho việc rà soát, chuẩn hóa dữ liệu.

Để người dân không phải cung cấp lại thông tin đã có

Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA ngày 29/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 213/KH-UBND ngày 24/4/2026 để triển khai các nhiệm vụ trên địa bàn.

Tiếp đó, ngày 24/7/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU, xác định việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026, gắn với chuyển đổi số, cải cách hành chính và phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành các nhiệm vụ trước ngày 30/11/2026. 

Tỉnh yêu cầu từng cơ quan, địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể, thực hiện theo phương châm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm. Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, tháo gỡ vướng mắc và theo dõi tiến độ hằng tuần. Công an tỉnh phối hợp xác thực thông tin chủ sử dụng, đối khớp dữ liệu đất đai với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; công an cấp xã trực tiếp hỗ trợ xử lý những trường hợp sai lệch thông tin.

Cùng với đó, dữ liệu đất đai phải được kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu dân cư, cơ quan thuế và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh. Quy trình giải quyết thủ tục đất đai được định hướng tái cấu trúc theo hướng công khai, minh bạch, đơn giản và không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu. 

Đây cũng chính là giá trị quan trọng nhất của việc làm sạch dữ liệu. Khi thông tin về thửa đất và người sử dụng được chuẩn hóa, cơ quan quản lý có thể tra cứu, xác thực nhanh hơn; hạn chế tình trạng sai lệch, chồng chéo giữa các loại hồ sơ; nâng cao tính minh bạch và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

Đối với người dân, cơ sở dữ liệu chính xác sẽ tạo thuận lợi khi thực hiện các thủ tục đăng ký, cấp đổi giấy chứng nhận, chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp hoặc thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đối với chính quyền, dữ liệu thống nhất là công cụ quan trọng để quản lý quy hoạch, sử dụng đất, xác định nghĩa vụ tài chính và xử lý các tranh chấp, vi phạm.

Tuy nhiên, dữ liệu chỉ thực sự “sống” khi được thường xuyên cập nhật và đưa vào sử dụng. Nếu những biến động sau chuyển nhượng, thừa kế, thay đổi thông tin cá nhân hoặc điều chỉnh địa giới không được cập nhật kịp thời, dữ liệu vừa làm sạch có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu.

Vì vậy, mốc 30/11/2026 không chỉ là thời hạn hoàn thành một khối lượng công việc. Đây còn là bước chuyển từ việc số hóa những hồ sơ đã có sang hình thành phương thức quản lý đất đai dựa trên dữ liệu. Khi gần 2,8 triệu thửa đất được quản lý trên một nền dữ liệu chính xác, thống nhất và có khả năng chia sẻ, kết quả chuyển đổi số mới có thể hiện diện bằng những thủ tục thuận tiện hơn, thời gian giải quyết ngắn hơn và quyền lợi của người dân được bảo đảm tốt hơn.