Về Hà Tĩnh, du khách có thể ghé thăm một số “địa chỉ đỏ” giàu giá trị lịch sử - văn hóa như khu lưu niệm danh nhân, di tích cách mạng… để hiểu hơn về truyền thống, lịch sử, con người vùng đất địa linh nhân kiệt và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ trong hành trình về nguồn.

Khu lưu niệm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (phường Thành Sen)

Khu lưu niệm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh là nơi cách đây 69 năm - ngày 15/6/1957, Bác Hồ đã đến thăm và căn dặn Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh. Ghi nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và trân trọng những tình cảm quý báu của Người với quê hương Hà Tĩnh, nơi Bác Hồ về thăm năm xưa được tôn tạo, chăm sóc, trở thành địa chỉ đỏ để Nhân dân tưởng nhớ Người.

Lưu giữ ký ức về sự kiện trọng đại, tỉnh đã tôn tạo hồ sen và cầu ao. Tại đây, tượng Bác Hồ được đặt ở nơi trang nghiêm nhất, hồ sen được tôn tạo lại, có đài phun nước, có cầu ao… Khu lưu niệm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1994.

Địa chỉ Google Maps: Khu Lưu niệm Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh

Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú (xã Đức Thọ)

Đồng chí Trần Phú sinh ngày 01/5/1904 tại thôn An Thổ, xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên; nguyên quán xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Đồng chí là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngày 6/9/1931, đồng chí đã trút hơi thở cuối cùng tại Nhà thương Chợ Quán, Sài Gòn.

Năm 1999, sau khi tìm thấy hài cốt đồng chí Trần Phú ở TP Hồ Chí Minh, cùng với Đảng và Nhà nước, tỉnh Hà Tĩnh đã long trọng tổ chức lễ truy điệu và rước hài cốt đồng chí về an táng tại quê nhà, trên núi Quần Hội, thuộc thôn Châu Linh.

Quần thể Khu di tích Tổng Bí thư Trần Phú ở xã Đức Thọ bao gồm: khu mộ và khu lưu niệm. Khu mộ đồng chí Trần Phú đặt trên đồi Quần Hội, hướng nhìn ra bến Tam Soa. Cách khu mộ gần 1 km là khu nhà thờ và nhà trưng bày lưu niệm Tổng Bí thư Trần Phú, trưng bày hơn 100 tài liệu, hiện vật về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của đồng chí Trần Phú.

Khu lưu niệm đồng chí Trần Phú được xếp hạng di tích quốc gia tháng 6/1992 . Đến tháng 2/2026, Bộ trưởng Bộ VH-TT&DL quyết định xếp hạng di tích lịch sử Mộ Tổng Bí thư Trần Phú tại xã Đức Thọ là di tích quốc gia.

Địa chỉ Google Maps: Khu Di tích Tổng Bí thư Trần Phú

Khu di tích Tổng Bí thư Hà Huy Tập (xã Cẩm Hưng)

Đồng chí Hà Huy Tập sinh ngày 24/4/1906, trong một nhà nho nghèo yêu nước tại làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa, nay thuộc xã Cẩm Hưng. Đồng chí là Tổng Bí thư của Đảng giai đoạn 1936-1938. Đồng chí bị thực dân Pháp xử bắn ngày 28/8/1941, cùng với các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Phan Đăng Lưu...

Quần thể Khu di tích Tổng Bí thư Hà Huy Tập gồm khu mộ và khu lưu niệm. Khu Di tích đã được Bộ Văn hóa - Thông tin - Thể thao và Du lịch xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia tại Quyết định số 457/QĐ ngày 23/3/1991. Mới đây, ngày 12/2/2026, Bộ VH-TT&DL đã ban hành Quyết định số 318/QĐ-BVHTTDL công nhận Khu mộ Tổng Bí thư Hà Huy Tập là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Dịp kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (4/2026), khu mộ và khu lưu niệm Tổng Bí thư Hà Huy Tập được tôn tạo lại khang trang. Sau khi tu bổ, khu lưu niệm có 8 hạng mục, công trình: nhà tưởng niệm; nhà tranh; nhà lưu niệm; nhà đón tiếp khách; nhà làm việc của ban quản lý và 3 cụm tượng: Cội nguồn, Nỗi đau mất nước, Chân lý cách mạng.

Cách khu lưu niệm khoảng 1km là khu mộ Tổng Bí thư Hà Huy Tập và song thân phụ mẫu. Khu mộ Tổng Bí thư Hà Huy Tập được đặt tại đồi Đồng Lem, diện tích hơn 1 ha, được xây dựng vào cuối năm 2009.

Địa chỉ Google Maps: Khu Di tích Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Đền thờ Tổng Bí thư Lê Duẩn (xã Cẩm Duệ)

Đồng chí Lê Duẩn (1907- 1986), tên thật là Lê Văn Nhuận, sinh tại xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, nay là xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Đồng chí là Tổng Bí thư của Đảng giai đoạn từ 9/1960 đến 7/1986.

Trong quá trình hoạt động của mình, Tổng Bí thư Lê Duẩn là người có nhiều quyết sách giúp công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ hoàn thành xây dựng chỉ trong thời gian ngắn (1976-1980), vượt sớm so với kế hoạch 10 năm.

Để tri ân công lao to lớn của đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn, nhân dịp kỷ niệm 180 năm thành lập tỉnh (1831-2011), được sự đồng ý của gia đình, tỉnh Hà Tĩnh đã quyết định đầu tư xây dựng đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn ngay trên hòn đảo nằm giữa lòng hồ. Đây là nơi Tổng Bí thư Lê Duẩn đã từng nghỉ lại trong chuyến về thăm Hà Tĩnh và đi thị sát trực tiếp công trình Kẻ Gỗ.

Ngày 18/3/2022, đền thờ Tổng Bí thư Lê Duẩn được UBND tỉnh Hà Tĩnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Đây vừa là địa điểm văn hoá tâm linh để du khách thập phương tưởng niệm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại mảnh đất Hà Tĩnh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời cũng là điểm nhấn du lịch chào đón du khách thập phương khi về Hà Tĩnh.

Địa chỉ Google Maps: Đền thờ Tổng Bí thư Lê Duẩn

Bến đò Thượng Trụ (xã Can Lộc)

Bến đò Thượng Trụ là nơi diễn ra hội nghị thành lập Đảng bộ lâm thời tỉnh Hà Tĩnh, vào tháng 3/1930.

Vào tháng 3/1930, vùng hoang vắng với những rặng bần, cỏ lau rậm rạp, ít người qua lại tại Bến đò Thượng Trụ được lựa chọn là nơi diễn ra hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh.

Gần 2 tháng sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập (3/2/1930), Xứ ủy Trung Kỳ đã cử đồng chí Trần Hữu Thiều về Hà Tĩnh liên lạc, kết nối với các tổ chức Đảng để tiến hành hội nghị thành lập Đảng bộ tỉnh. Kể từ đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhân dân toàn tỉnh đã đứng lên đấu tranh làm nên cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931.

Từ cuộc tập dượt ấy, tháng 8/1945, cùng với cả nước, Hà Tĩnh trở thành một trong 4 địa phương đầu tiên của cả nước khởi nghĩa giành chính quyền thành công.

Địa chỉ Google Maps: Bến đò Thượng Trụ

Khu tưởng niệm anh hùng liệt sỹ Lý Tự Trọng (xã Việt Xuyên)

Anh Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914, tại Thái Lan, nguyên quán ở xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của anh Lý Tự Trọng tuy ngắn ngủi nhưng đã trở thành biểu tượng sáng ngời, hết sức thiêng liêng, cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam với câu nói bất hủ "Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác".

Khu tưởng niệm anh hùng liệt sỹ Lý Tự Trọng là nơi an nghỉ của anh hùng liệt sỹ Lý Tự Trọng - người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên. Đây là công trình của tuổi trẻ cả nước và Nhân dân Hà Tĩnh nhằm tri ân sự hy sinh anh dũng của người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên.

Công trình phần mộ anh Lý Tự Trọng đã được Bộ VH-TT&DL quyết định công nhận là di tích văn hóa - lịch sử cấp quốc gia năm 2014.

Địa chỉ Google Maps: Khu tưởng niệm AHLS Lý Tự Trọng

Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc)

Ngã ba Đồng Lộc là địa danh nổi tiếng trong cả nước thời kỳ chống Mỹ. Nơi đây từng là huyết mạch giao thông nối hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Tính chất là “yết hầu” của mạch máu giao thông khiến kẻ địch điên cuồng bắn phá.

Tại đây, từ tháng 4/1965 - tháng 10/1968, không quân Mỹ đã tập trung đánh vào Đồng Lộc 1.863 lần, với gần 50.000 quả bom các loại dội xuống, bình quân trên 1m đất hứng chịu ít nhất 3 quả bom. Dù vậy, với ý chí kiên cường, hàng vạn người, đủ các lực lượng vẫn ngày đêm bám trụ nơi “chảo lửa”, quyết tâm làm nhiệm vụ phá bom, thông đường cho những đoàn xe nối nhau ra tiền tuyến.

Trong suốt 300 ngày đêm khốc liệt của cuộc chiến không cân sức với bom đạn cường quyền của đế quốc Mỹ, hơn 16.000 người thuộc các lực lượng đã đối mặt, bám trụ chiến đấu kiên cường để nối mạch, thông đường chi viện người và của cho tiền tuyến. 465 cán bộ, chiến sỹ thuộc lực lượng thanh niên xung phong, giao thông vận tải, dân quân tự vệ, nhân dân Đồng Lộc và đơn vị pháo cao xạ 210 đã anh dũng hy sinh, trong đó có 10 nữ Anh hùng, liệt sỹ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc và Anh hùng, liệt sỹ Võ Triều Chung.

Ngã ba Đồng Lộc trở thành khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt trên hệ thống đường Hồ Chí Minh huyền thoại; là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước cho Nhân dân và tuổi trẻ cả nước.

Địa chỉ Google Maps: Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc

Đền thờ anh hùng liệt sỹ tại hồ Kẻ Gỗ (xã Cẩm Duệ)

Khu vực lòng hồ Kẻ Gỗ từng là chiến trường ác liệt trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Tại đây, quân đội đã xây dựng sân bay dã chiến Libi và các tuyến đường 21, 22 trong kế hoạch bí mật nhằm tạo huyết mạch giao thông mới chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đặc biệt, tại sân bay Libi đã diễn ra các trận tập kích ác liệt của không quân Mỹ vào sáng 2/9/1968 và đêm 7/1/1973, gây nhiều thương vong cho quân dân miền Bắc, cướp đi sinh mạng của nhiều chiến sỹ, công nhân viên Quốc phòng và phá hủy hoàn toàn sân bay dã chiến Libi.

Hòa bình lập lại, năm 1976, Nhà nước triển khai xây dựng công trình hồ Kẻ Gỗ để thúc đẩy phát triển nông nghiệp. Hồ Kẻ Gỗ hoàn thành và bắt đầu tích nước, mặt trận xưa cũng dần chìm vào lòng hồ.

Năm 2011, Ban Quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ cùng các tổ chức, đơn vị, nhà hảo tâm đã lập nên 1 ngôi miếu nhỏ để hương khói cho các liệt sĩ đã hi sinh tại lòng hồ. Đến năm 2022, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp với Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Kẻ Gỗ đã đứng ra kêu gọi các nhà tài trợ hỗ trợ xây dựng Đền thờ anh hùng liệt sĩ tại hồ Kẻ Gỗ.

Tháng 8/2023, công trình chính thức được hoàn thành, trở thành địa chỉ đỏ, điểm du lịch tâm linh cho Nhân dân và du khách thập phương đến dâng hương. Đây cũng là nơi giáo dục truyền thống văn hóa, cách mạng vẻ vang của quê hương cho thế hệ trẻ và sẽ là điểm nhấn với du khách khi về mảnh đất Hà Tĩnh.

Địa chỉ Google Maps: Đền thờ anh hùng liệt sỹ tại hồ Kẻ Gỗ

Di tích Chỉ huy Sở Tiền phương Tổng cục Hậu cần, Bộ Tư lệnh 559, 500 (xã Hương Đô)

Chỉ huy Sở Tiền phương Tổng cục Hậu cần, Bộ Tư lệnh 559, 500 (xã Hương Đô) là hai điểm thuộc di tích quốc gia đặc biệt đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh.

Cách đây 65 năm, ngày 19/5/1959, Đoàn 559 được giao nhiệm vụ mở đường Trường Sơn, chi viện cho chiến trường miền Nam. Từ đoàn công tác đặc biệt đã phát triển lớn mạnh thành Bộ Tư lệnh Trường Sơn do Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên làm Tư lệnh. Với vị trí chiến lược, xã Hương Đô, huyện Hương Khê cũ được chọn là nơi đặt Chỉ huy Sở Tiền phương.

Trên chiến trường Trường Sơn, hơn 1 vạn con em Hà Tĩnh đã trực tiếp chiến đấu, phục vụ chiến đấu trong những năm gian khổ ác liệt nhất, trong đó có hàng nghìn đồng chí đã hy sinh xương máu của mình và mãi mãi nằm lại với núi rừng Trường Sơn.
Di tích Chỉ huy Sở Tiền phương Tổng cục Hậu cần, Bộ Tư lệnh 559, 500 là "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống ý nghĩa.

Địa chỉ Google Maps: Di tích Chỉ huy Sở Tiền phương Tổng cục Hậu cần, Bộ Tư lệnh 559, 500

Cùng với các di tích gắn với các vị tiền bối cách mạng và lịch sử đấu tranh hào hùng của dân tộc ta, Hà Tĩnh còn là mảnh đất của nhiều di tích gắn với các danh nhân văn hóa tiêu biểu như: Nguyễn Du, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác...

Khu di tích Đại thi hào Nguyễn Du (xã Tiên Điền)

Nguyễn Du (1765 - 1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê là làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân cũ, tỉnh Hà Tĩnh. Ông xuất thân trong gia đình quý tộc, có cha là Nguyễn Nghiễm, từng giữ chức Tể tướng dưới triều Lê - Trịnh.

Ngày 25/10/2013, Đại hội đồng UNESCO đã thông qua nghị quyết, phê chuẩn quyết định vinh danh Đại thi hào Nguyễn Du là Danh nhân văn hóa thế giới.

Di tích Nguyễn Du hiện nay có tổng diện tích khoảng 28.562m, thuộc địa bàn thôn Hồng Lam, xã Tiên Điền, tỉnh Hà Tĩnh. Khu di tích Nguyễn Du nằm trong quần thể di tích dòng họ Nguyễn ở Tiên Điền. Quần thể này bao gồm nhiều di tích như đền thờ Đại Vương tiến sĩ Nguyễn Huệ; đền thờ Nguyễn Nghiễm, Nguyễn Trọng; đàn tế Nguyễn Quỳnh; 2 ngôi nhà Tư Văn; khu mộ Đại thi hào Nguyễn Du, bảo tàng Nguyễn Du và nhà thờ Nguyễn Du...

Ghé thăm di tích lịch sử Hà Tĩnh - Nguyễn Du, du khách trong và ngoài nước được nghe thuyết minh về khu di tích Nguyễn Du và tìm hiểu về những giá trị di sản văn hóa to lớn mà Đại thi hào và Truyện Kiều đã để lại.

Địa chỉ Google Maps: Khu di tích Đại thi hào Nguyễn Du

Khu lưu niệm Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Sơn Giang)

Lê Hữu Trác hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, sinh ngày 12/11/1724, tại quê cha ở tỉnh Hưng Yên. Ông mất vào ngày Rằm tháng Giêng năm 1791 tại quê mẹ ở xã Quang Diệm, nay là xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

Tại xã Sơn Giang, quần thể khu lưu niệm Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là nơi thờ tự, lưu giữ di sản của Đại danh y, đã được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1990.

Khu lưu niệm và nhà thờ Đại danh y Lê Hữu Trác có diện tích 13.500m với 18 hạng mục công trình gồm: nhà thờ Hải Thượng Lãn Ông; nhà đón tiếp; sân hành lễ; nhà bia; vườn đào, vườn cây thuốc nam...

Ngoài khu lưu niệm, ở xã Hương Sơn còn có tượng đài Hải Thượng Lãn Ông trên đỉnh núi Minh Tự và khu mộ. Năm 2013, trên đỉnh núi Minh Tự, tượng đài Hải Thượng Lãn Ông làm bằng đá cẩm thạch cao 16,91m, nặng 350 tấn được khánh thành. Khu tượng đài có dòng chữ “Đức lưu quang” khắc trên tảng đá nguyên khối nặng hơn 17 tấn.

Năm 2023, UNESCO chính thức thông qua nghị quyết vinh danh Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông là danh nhân văn hóa thế giới.

Năm 2024, Bộ VH-TT&DL quyết định xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt đối với Mộ và Khu lưu niệm Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông.

Địa chỉ Google Maps: Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác

Cùng với những điểm đến tiêu biểu trên, Hà Tĩnh còn sở hữu nhiều “địa chỉ đỏ” giàu giá trị lịch sử - văn hóa, là nơi để du khách và người dân đến tìm hiểu, tri ân như: đền thờ Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi (xã Thạch Khê); đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (phường Hải Ninh); di tích Nhà thờ và mộ Đình nguyên Tiến sỹ Phan Đình Phùng (xã Đức Thọ); nhà thờ cụ Mai Kính (xã Việt Xuyên) - nơi diễn ra Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ nhất (tháng 9/1930)…