Với hơn 70 dự án FDI, tổng vốn đăng ký khoảng 16,47 tỷ USD, Hà Tĩnh đang từng bước khẳng định vị thế là một trong những điểm đến đầu tư công nghiệp đáng chú ý của khu vực Bắc Trung Bộ. Đằng sau những con số về vốn đầu tư là sự hình thành của nhiều dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực luyện kim, năng lượng, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất vật liệu, hạ tầng khu công nghiệp, chế biến và chế tạo; qua đó từng bước tạo dựng hệ sinh thái công nghiệp ngày càng đa dạng, có chiều sâu.

Những dự án tỷ USD tạo nền móng cho công nghiệp Hà Tĩnh

Trong bức tranh thu hút FDI của Hà Tĩnh, Dự án Khu liên hợp gang thép và cảng Sơn Dương Formosa Hà Tĩnh nổi lên như một dấu mốc đặc biệt quan trọng. Với tổng vốn đăng ký hơn 12,76 tỷ USD, đây là dự án FDI có quy mô lớn nhất đầu tư vào Việt Nam đến thời điểm hiện nay.  

Sự hiện diện của Formosa Hà Tĩnh đã tạo ra bước chuyển biến căn bản đối với Khu kinh tế Vũng Áng. Không chỉ hình thành năng lực sản xuất thép quy mô lớn, dự án còn thúc đẩy sự phát triển của hệ thống cảng biển, logistics, giao thông, dịch vụ công nghiệp và nhiều ngành nghề liên quan. Từ đó, Vũng Áng từng bước hình thành một không gian công nghiệp gắn kết giữa luyện kim - cảng biển - logistics - năng lượng - dịch vụ công nghiệp, tạo nền tảng để Hà Tĩnh tiếp tục thu hút những dự án mới có quy mô và công nghệ ngày càng cao.

Tiếp nối dấu ấn đó, Dự án Nhà máy nhiệt điện BOT Vũng Áng 2 (Nhiệt điện Vũng Áng 2) với tổng vốn đăng ký khoảng 2,187 tỷ USD tiếp tục bổ sung một dự án FDI quy mô tỷ USD vào Khu kinh tế Vũng Áng.

Nếu Formosa Hà Tĩnh tạo nên một cực tăng trưởng về luyện kim thì Nhiệt điện Vũng Áng 2 góp phần củng cố nền tảng năng lượng cho khu vực công nghiệp. Sự hiện diện của các dự án quy mô lớn trong cùng một không gian kinh tế tạo ra hiệu ứng cộng hưởng, nâng cao sức hấp dẫn của Vũng Áng đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Từ công nghiệp thép đến chuỗi giá trị mới

Một điểm đáng chú ý trong dòng vốn FDI gần đây là xu hướng xuất hiện những dự án không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn góp phần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp. Tiêu biểu là Dự án Nhà máy sản xuất thép không gỉ tại phường Hoành Sơn, Khu kinh tế Vũng Áng, với tổng vốn đăng ký hơn 380,1 triệu USD. Đây là dự án có quy mô lớn, tiếp tục bổ sung một mắt xích mới vào hệ sinh thái luyện kim và sản xuất vật liệu tại Vũng Áng.

Sự xuất hiện của Dự án Nhà máy sản xuất thép không gỉ có ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh Hà Tĩnh đang từng bước phát triển ngành công nghiệp theo hướng đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng. Từ nền tảng sản xuất thép quy mô lớn, các dự án chế biến, gia công và sản xuất các sản phẩm thép chuyên dụng có thể tạo điều kiện hình thành các mối liên kết với cơ khí, chế tạo máy và công nghiệp hỗ trợ.

Cùng với đó, Nhà máy gia công thép Hà Tĩnh – Việt Nam có vốn đăng ký khoảng 6,99 triệu USD, Nhà máy sản xuất tinh luyện Ferro Chromium Carbon thấp LIRR Việt Nam với khoảng 1,75 triệu USD, cùng các dự án sản xuất, gia công kết cấu thép và vật liệu chịu lửa đang góp phần bổ sung thêm các mắt xích cho công nghiệp liên quan đến luyện kim.

Đây là hướng phát triển có ý nghĩa quan trọng: từ một số dự án công nghiệp lớn, Hà Tĩnh từng bước tạo ra nhu cầu và không gian cho các doanh nghiệp vệ tinh, doanh nghiệp cung ứng và các dự án công nghiệp hỗ trợ.

Công nghiệp năng lượng mở rộng không gian đầu tư

Không gian FDI của Hà Tĩnh không chỉ tập trung vào luyện kim và công nghiệp nặng. Năng lượng cũng là một lĩnh vực đáng chú ý trong cơ cấu đầu tư nước ngoài của tỉnh.

Bên cạnh Nhiệt điện Vũng Áng 2, danh mục FDI còn ghi nhận Nhà máy điện mặt trời Solar Park Cẩm Xuyên với vốn đăng ký khoảng 29,1 triệu USD.

Sự xuất hiện của các dự án năng lượng mặt trời cho thấy cơ cấu đầu tư tại Hà Tĩnh đang từng bước đa dạng hơn, mở rộng từ các dự án công nghiệp truyền thống sang các lĩnh vực năng lượng và hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng được quan tâm, đây là dư địa để Hà Tĩnh tiếp tục nghiên cứu, lựa chọn và thu hút những dự án năng lượng phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh.

Mở thêm dư địa cho công nghiệp công nghệ và công nghiệp hỗ trợ

Một điểm đáng chú ý khác là sự xuất hiện của các dự án liên quan đến công nghiệp hỗ trợ, cơ khí, thiết bị và công nghệ. Đáng kể là Dự án đầu tư sản xuất và thương mại công nghệ Pin Lithium với tổng vốn đăng ký 275 triệu USD. Dự án mở ra hướng phát triển mới liên quan đến công nghệ pin và hệ sinh thái năng lượng, đồng thời cho thấy Hà Tĩnh có khả năng thu hút những dự án công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao hơn.

Bên cạnh đó, các dự án như Nhà máy sản xuất, chế tạo, gia công, lắp đặt các sản phẩm cơ khí, chế tạo máy và các chi tiết máy với vốn đăng ký hơn 10 triệu USD; các dự án gia công, bảo dưỡng thiết bị công nghiệp; sản xuất cấu kiện thép; sản xuất và phân phối thiết bị điện... đang tạo thêm những mắt xích cho ngành công nghiệp hỗ trợ.

Nếu được kết nối hiệu quả với các dự án quy mô lớn trong Khu kinh tế Vũng Áng và các khu công nghiệp, nhóm doanh nghiệp này có thể trở thành nền tảng để Hà Tĩnh từng bước phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp tại chỗ, giảm khoảng cách giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước.

Từ Vũng Áng mở rộng không gian công nghiệp

Dòng vốn FDI của Hà Tĩnh cũng đang cho thấy xu hướng mở rộng không gian đầu tư ra ngoài Khu kinh tế Vũng Áng. Đáng chú ý là Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà (giai đoạn 1) (VSIP Hà Tĩnh) của Công ty Cổ phần Phát triển đô thị và công nghiệp Việt Nam Singapore, với vốn đăng ký khoảng 64,81 triệu USD.

Sự xuất hiện của VSIP Hà Tĩnh có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển không gian công nghiệp của tỉnh. Nếu Vũng Áng là cực công nghiệp lớn gắn với cảng biển, luyện kim và năng lượng, thì các khu công nghiệp mới có thể tạo thêm không gian để thu hút các dự án chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và các ngành sản xuất phù hợp. Đây cũng là cơ sở để Hà Tĩnh từng bước hình thành mạng lưới các khu công nghiệp có tính bổ trợ, mở rộng cơ hội lựa chọn địa điểm đầu tư cho doanh nghiệp và tạo điều kiện hình thành các cụm liên kết ngành.

Không chỉ có những dự án “tỷ đô”

Bên cạnh những dự án quy mô hàng tỷ USD còn có nhiều dự án quy mô vừa và nhỏ, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Trong lĩnh vực chế biến, có Nhà máy chế biến gỗ xuất khẩu Phonesack Việt Nam với vốn đăng ký khoảng 50 triệu USD; Nhà máy sản xuất gỗ ván công nghiệp, gỗ ván sàn và các phụ kiện về gỗ xuất khẩu HAN LEI; cùng các dự án chế biến gỗ và sản phẩm xuất khẩu khác.

Trong lĩnh vực dệt may, Hà Tĩnh có các dự án như Nhà máy may Haivina Hồng Lĩnh với vốn đăng ký 15 triệu USD, Nhà máy sản xuất hàng may mặc xuất khẩu APPARELTECH Hà Tĩnh có vốn 6 triệu USD và Nhà máy may trang phục quốc tế Gaiwach Hà Tĩnh có vốn 2,5 triệu USD.

Các dự án này có quy mô không lớn như Formosa Hà Tĩnh hay Nhiệt điện Vũng Áng 2, nhưng lại có ý nghĩa riêng trong việc đa dạng hóa cơ cấu công nghiệp, tạo việc làm và mở rộng mạng lưới doanh nghiệp FDI trên địa bàn.

Từ những dự án riêng lẻ đến hệ sinh thái đầu tư

Nhìn tổng thể, điều đáng chú ý trong bức tranh FDI của Hà Tĩnh không chỉ là tổng vốn đăng ký khoảng 16,47 tỷ USD, mà còn là sự hình thành ngày càng rõ nét của một hệ sinh thái đầu tư đa ngành. Từ các dự án nền tảng như Formosa Hà Tĩnh, các dự án năng lượng như Nhiệt điện Vũng Áng 2, đến những dự án mở rộng chuỗi giá trị luyện kim, công nghiệp hỗ trợ, pin lithium, hạ tầng khu công nghiệp, cơ khí, vật liệu, chế biến gỗ, dệt may, logistics và dịch vụ, dòng vốn FDI đang tạo ra nhiều lớp liên kết mới trong phát triển công nghiệp của tỉnh.

Các dự án này không tồn tại tách rời mà có khả năng bổ trợ, tạo nhu cầu và thị trường cho nhau. Một nhà máy quy mô lớn cần hệ thống cung ứng vật tư, cơ khí, bảo trì, vận tải và logistics; các khu công nghiệp cần nhà đầu tư thứ cấp; các nhà đầu tư thứ cấp lại cần hệ thống dịch vụ và nguồn nhân lực phù hợp. Từ đó, một vòng liên kết mới có thể được hình thành, tạo hiệu ứng lan tỏa lớn hơn giá trị của từng dự án đơn lẻ. Đây là cơ hội để doanh nghiệp Hà Tĩnh tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, từng bước nâng cao năng lực sản xuất, công nghệ và quản trị, hướng tới trở thành nhà cung cấp cho các doanh nghiệp FDI.