Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu rà soát toàn bộ các dự án đầu tư có sử dụng đất, làm rõ hiện trạng, vi phạm, nguyên nhân và trách nhiệm; kiên quyết xử lý các dự án chậm tiến độ kéo dài, không đưa đất vào sử dụng, sử dụng đất kém hiệu quả hoặc không còn khả năng triển khai.

UBND tỉnh vừa ban hành văn bản số 8559/UBND-NL tập trung rà soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm tiến độ sử dụng đất, không đưa đất vào sử dụng, có nguy cơ gây lãng phí.

Theo đó, thời gian qua, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh và UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường quản lý các dự án đầu tư có sử dụng đất. Các sở, ngành và địa phương cũng đã tổ chức kiểm tra, rà soát, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư và xử lý một số dự án chậm tiến độ, vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, qua theo dõi cho thấy trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nhưng triển khai chậm, không bảo đảm tiến độ hoặc chưa đưa đất vào sử dụng.

Đáng chú ý, một số dự án đã được điều chỉnh, gia hạn tiến độ nhiều lần nhưng nhà đầu tư vẫn chưa thực hiện đầy đủ cam kết. Trong khi đó, công tác kiểm tra, xác định vi phạm và xử lý tại một số cơ quan, địa phương còn chậm, thiếu đồng bộ và chưa đủ kiên quyết. Tình trạng này làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai, ảnh hưởng đến quy hoạch, môi trường đầu tư, cảnh quan và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, lãng phí tài nguyên đất và phát sinh các vi phạm trong quản lý, sử dụng đất.

Rà soát toàn diện, không để dự án “treo” kéo dài

Để chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư và đất đai, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường rà soát toàn bộ dự án đầu tư có sử dụng đất thuộc phạm vi quản lý. Việc rà soát phải làm rõ tình trạng pháp lý, tiến độ đầu tư, tiến độ sử dụng đất, khối lượng đã thực hiện, nghĩa vụ tài chính, nguyên nhân chậm tiến độ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc: “Rõ dự án, rõ hiện trạng, rõ vi phạm, rõ nguyên nhân, rõ trách nhiệm, rõ biện pháp và rõ thời hạn xử lý”.

Đặc biệt, các cơ quan chức năng phải phân định rõ nguyên nhân xuất phát từ nhà đầu tư, cơ quan quản lý nhà nước, trường hợp bất khả kháng hoặc các nguyên nhân khách quan như vướng mắc giải phóng mặt bằng, quy hoạch.

Đối với những trường hợp thuộc trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, phải xác định rõ nội dung vướng mắc, cơ quan hoặc cá nhân chịu trách nhiệm và thời hạn giải quyết. UBND tỉnh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh hoặc lấy lý do “đang phối hợp” để kéo dài thời gian xử lý.

Lập danh mục toàn bộ dự án chậm tiến độ

UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương lập danh mục tổng thể các dự án chậm tiến độ, ngừng hoạt động, không đưa đất vào sử dụng hoặc có dấu hiệu sử dụng đất không hiệu quả. Danh mục phải thể hiện đầy đủ thông tin về tên dự án, nhà đầu tư, địa điểm, diện tích đất, thời điểm chấp thuận chủ trương đầu tư, tiến độ được duyệt và tiến độ điều chỉnh, thời điểm giao đất hoặc cho thuê đất, khối lượng đã thực hiện, nghĩa vụ tài chính, nguyên nhân chậm tiến độ, trách nhiệm của các bên và phương án xử lý.

Đối với những dự án đủ điều kiện theo quy định của pháp luật về đầu tư, Sở Tài chính phải thực hiện hoặc tham mưu thực hiện thủ tục chấm dứt toàn bộ hoặc một phần hoạt động dự án, thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Đối với các dự án ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế, cơ quan này phải kiểm tra việc thực hiện các nội dung đã được chấp thuận, tập trung vào những dự án không thực hiện hoặc thực hiện không đúng mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư và tiến độ; không thực hiện nghĩa vụ ký quỹ; đã hết tiến độ nhưng không hoàn thành mục tiêu và không đủ điều kiện điều chỉnh; hoặc nhà đầu tư không còn khả năng, không còn nhu cầu tiếp tục thực hiện dự án.

Các dự án mà nhà đầu tư đã ngừng hoạt động, giải thể, mất khả năng liên lạc hoặc không hợp tác với cơ quan quản lý nhà nước cũng phải được xem xét, xử lý theo quy định.

Sở Tài chính được giao báo cáo danh mục và kết quả phân loại dự án trước ngày 30/9/2026; phương án xử lý từng dự án trước ngày 15/10/2026; kết quả xử lý các trường hợp đã rõ hành vi, rõ căn cứ pháp lý trước ngày 15/12/2026.

Kiên quyết xử lý đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kiểm tra tình hình quản lý, sử dụng đất tại các dự án; xác định cụ thể thời điểm bàn giao đất trên thực địa, diện tích đã sử dụng, diện tích chưa sử dụng, tiến độ sử dụng đất, hành vi vi phạm và nguyên nhân chậm đưa đất vào sử dụng.

Đối với đất thực hiện dự án không được sử dụng trong 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao trên thực địa hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, cơ quan chức năng phải khẩn trương lập hồ sơ xử lý theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Việc xem xét gia hạn phải đúng đối tượng, đúng điều kiện, không vượt quá thời hạn pháp luật cho phép; đồng thời phải xác định đầy đủ khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung trong thời gian được gia hạn.

Đối với những dự án đã hết thời hạn gia hạn nhưng nhà đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn thiện hồ sơ, tham mưu cấp có thẩm quyền thu hồi đất theo quy định. Không tiếp tục đề xuất gia hạn hoặc kéo dài thời gian xử lý nếu không có căn cứ pháp luật.

Việc kiểm tra, phân loại các dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai phải hoàn thành trước ngày 30/9/2026; các trường hợp đủ điều kiện phải được xử lý hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý trước ngày 15/12/2026.

Không để dự án đã chấm dứt nhưng đất vẫn “bỏ ngỏ”

Đối với các dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh được yêu cầu rà soát, kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền, nhất là những dự án đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nhưng chậm triển khai, ngừng hoạt động, sử dụng đất không hiệu quả hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ cam kết.

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh phải phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND cấp xã kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, xác định diện tích chưa đưa vào sử dụng và thời điểm phát sinh vi phạm.

Đồng thời, phối hợp với Sở Tài chính thống nhất phương án xử lý về đầu tư và đất đai, không để xảy ra tình trạng dự án đã bị chấm dứt hoạt động nhưng chưa xử lý về đất đai, hoặc đất thuộc diện thu hồi nhưng thủ tục đầu tư vẫn chưa được giải quyết.

Với những dự án không còn khả năng triển khai, đủ điều kiện chấm dứt hoạt động hoặc thu hồi đất, cơ quan chức năng phải khẩn trương hoàn thiện thủ tục. Cùng với đó, xây dựng phương án thu hút nhà đầu tư mới có năng lực nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất và hạ tầng đã được đầu tư.

Không điều chỉnh quy hoạch để hợp thức hóa vi phạm

UBND tỉnh giao Sở Xây dựng và các sở quản lý chuyên ngành rà soát các dự án thuộc lĩnh vực phụ trách.

Sở Xây dựng phải kiểm tra sự phù hợp của dự án với quy hoạch đô thị và nông thôn, các quy hoạch liên quan; kiểm tra việc tuân thủ quy định về xây dựng, thủ tục đầu tư xây dựng, giấy phép xây dựng, tiến độ thi công và nghiệm thu công trình.

Đối với các dự án khu đô thị, khu dân cư, nhà ở, thương mại, dịch vụ…, phải xác định cụ thể khối lượng đã đầu tư, diện tích bị bỏ hoang, công trình dở dang, tác động đến cảnh quan, hạ tầng và quyền lợi của người dân để đề xuất phương án xử lý.

Đáng chú ý, UBND tỉnh yêu cầu việc điều chỉnh quy hoạch phải tuân thủ đầy đủ điều kiện, trình tự và thủ tục pháp luật. Không đề xuất điều chỉnh quy hoạch chỉ để hợp thức hóa vi phạm, kéo dài tiến độ hoặc tạo điều kiện cho nhà đầu tư tiếp tục giữ đất khi không đáp ứng các điều kiện thực hiện dự án.

Các sở quản lý chuyên ngành có trách nhiệm kiểm tra các thủ tục, giấy phép chuyên ngành, điều kiện hoạt động, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các nghĩa vụ liên quan; kết quả phải được gửi về Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, xử lý.

Chính quyền cấp xã phải chịu trách nhiệm về số liệu và hiện trạng

UBND các xã, phường được yêu cầu trực tiếp kiểm tra thực địa các dự án có dấu hiệu vi phạm tiến độ đầu tư, tiến độ sử dụng đất trên địa bàn. Nội dung kiểm tra phải làm rõ hiện trạng sử dụng đất, thời điểm dự án ngừng hoạt động, tình trạng xây dựng, lấn chiếm, cho thuê, cho mượn, chuyển nhượng hoặc sử dụng đất sai mục đích.

Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, thông tin và hồ sơ xác nhận. UBND tỉnh nghiêm cấm việc xác nhận không đúng hiện trạng, che giấu vi phạm hoặc hợp thức hóa việc sử dụng đất trái pháp luật.

Các địa phương phải gửi danh mục dự án chậm tiến độ, không đưa đất vào sử dụng về Sở Tài chính và Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 10/9/2026.

Trường hợp bỏ sót dự án hoặc báo cáo không trung thực, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.

Tăng cường thanh tra, xử lý dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực

UBND tỉnh giao Thanh tra tỉnh chủ động nắm tình hình, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng và đất đai.

Các dự án có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, kéo dài, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí phải được xem xét thanh tra đột xuất. Qua đó, làm rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và cá nhân trong việc chậm kiểm tra, chậm xử lý, điều chỉnh hoặc gia hạn dự án sử dụng đất không đúng quy định.

Công an tỉnh được yêu cầu chủ động nắm tình hình, phối hợp kiểm tra, xử lý các hành vi lợi dụng dự án để chuyển nhượng trái phép, huy động vốn, chiếm dụng tài sản, trốn tránh nghĩa vụ tài chính hoặc các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.

Nếu phát hiện dấu hiệu tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cố ý làm trái hoặc gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước, hồ sơ phải được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý nghiêm theo quy định.

Nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm với cam kết của mình

UBND tỉnh cũng yêu cầu các nhà đầu tư có dự án chậm tiến độ báo cáo trung thực tình hình triển khai, cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý, hồ sơ tài chính, tài liệu chứng minh năng lực và kế hoạch thực hiện cụ thể.

Nhà đầu tư phải phối hợp với cơ quan chức năng hoàn thiện các thủ tục pháp lý còn thiếu, đẩy nhanh tiến độ dự án, đưa đất vào sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai.Trường hợp nhà đầu tư không phối hợp hoặc tiếp tục vi phạm pháp luật về đầu tư, xây dựng và đất đai, cơ quan có thẩm quyền sẽ xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Hoàn thành xử lý các dự án đủ căn cứ pháp lý trước ngày 31/12/2026

UBND tỉnh giao Sở Tài chính làm đầu mối tổng hợp chung về xử lý các dự án đầu tư; Sở Nông nghiệp và Môi trường là đầu mối về hướng dẫn, xử lý vi phạm, gia hạn và thu hồi đất.

Hai cơ quan phải thường xuyên trao đổi, thống nhất phương án xử lý, không để phát sinh khoảng trống hoặc chồng chéo giữa thủ tục đầu tư và thủ tục đất đai

Theo yêu cầu của Chủ tịch UBND tỉnh, đến ngày 31/12/2026, các cơ quan, đơn vị phải hoàn thành xử lý đối với những trường hợp đã rõ vi phạm, đủ căn cứ pháp lý.

Đối với các vụ việc phức tạp, phải hoàn thành việc xác lập hồ sơ pháp lý, ban hành kế hoạch xử lý cụ thể, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn kết thúc; không tiếp tục để tồn đọng mà không có lý do rõ ràng.

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu người đứng đầu các sở, ban, ngành và địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Địa phương, đơn vị nào thiếu trách nhiệm, chậm kiểm tra, chậm tham mưu xử lý để dự án kéo dài, đất đai bị bỏ hoang, lấn chiếm hoặc phát sinh thất thoát, lãng phí, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh và các cơ quan thanh tra, kiểm tra.