UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch triển khai Quyết định số 1856/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó xác định ưu tiên nguồn lực cho các công trình chiến lược, dự án trọng điểm có tính kết nối, lan tỏa, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Chính phủ và các chủ trương của tỉnh về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, kết nối liên thông, đa tầng, hiện đại, thông minh, xanh, an toàn và có khả năng chống chịu cao trước tác động của biến đổi khí hậu.

Việc phát triển hạ tầng được gắn chặt với thực hiện Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 sau điều chỉnh; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và các chương trình, đề án liên quan. Tỉnh tập trung nguồn lực cho các công trình chiến lược, dự án trọng điểm có tính lan tỏa, kết nối liên vùng, liên ngành, góp phần đưa Hà Tĩnh trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Bắc Trung Bộ và thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 10% trở lên.

Kế hoạch yêu cầu quá trình đầu tư phải bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng vật chất, hạ tầng số và hạ tầng tự nhiên; lấy chất lượng phục vụ và hiệu quả thực tế làm mục tiêu. Trước khi quyết định đầu tư, các cơ quan phải rà soát kỹ các điều kiện về quy hoạch, đất đai, mặt bằng, nguồn vốn, vật liệu, công nghệ, nhân lực và hạ tầng kết nối; hạn chế đầu tư dàn trải, lãng phí. Quỹ đất và không gian phát triển dành cho các công trình hạ tầng chiến lược phải được chủ động dự trữ, bảo vệ với tầm nhìn dài hạn.

Ưu tiên không gian phát triển và các tuyến kết nối chiến lược

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đổi mới công tác quy hoạch kết cấu hạ tầng, bảo đảm đồng bộ, liên thông và có tầm nhìn dài hạn.

Theo đó, Hà Tĩnh ưu tiên bố trí không gian phát triển hạ tầng gắn với các hành lang kinh tế trọng điểm, cực tăng trưởng và khu vực động lực; chú trọng hành lang ven biển, hành lang

Quốc lộ 8 kết nối Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Khu kinh tế Vũng Áng và các khu vực có tiềm năng, bảo đảm kết nối vùng Bắc Trung Bộ và quốc tế.

Tỉnh cũng sẽ cụ thể hóa định hướng phát triển hạ tầng tại Khu kinh tế Vũng Áng, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, khu vực mỏ sắt Thạch Khê, các khu, cụm công nghiệp, đô thị, khu du lịch; bảo đảm kết nối đồng bộ giữa giao thông, công nghiệp, cảng biển, logistics, đô thị, thương mại, dịch vụ và các hạ tầng thiết yếu.

Đáng chú ý, tỉnh nghiên cứu mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) tại khu vực ga đường sắt tốc độ cao trên địa bàn phường Hà Huy Tập và phường Sông Trí; đồng thời chủ động dành quỹ đất, không gian cho các công trình hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt Vũng Áng - Tân Ấp - Mụ Giạ, đường bộ cao tốc Vũng Áng - Cha Lo và cao tốc Hà Tĩnh - Cầu Treo.

Tập trung nguồn lực cho hạ tầng giao thông, năng lượng và hạ tầng số

Đối với hạ tầng chiến lược, tỉnh ưu tiên hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối cao tốc Bắc - Nam, đường sắt, cảng biển Vũng Áng - Sơn Dương, Khu kinh tế Vũng Áng, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, khu vực mỏ sắt Thạch Khê, các khu công nghiệp, khu du lịch và trung tâm logistics.

Các tuyến có vai trò liên vùng và kết nối quốc tế như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt Vũng Áng - Tân Ấp - Mụ Giạ, cao tốc Vũng Áng - Cha Lo, Hà Tĩnh - Cầu Treo và đường giữa hai cửa khẩu Cầu Treo - Nậm Phao cũng được xác định là những hướng kết nối quan trọng.

Trong lĩnh vực năng lượng, Hà Tĩnh định hướng phát triển đồng bộ lưới điện và các công trình phục vụ sản xuất công nghiệp, nhất là tại Khu kinh tế Vũng Áng; thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển năng lượng sạch. Tỉnh đặt nhiệm vụ đẩy nhanh tiến độ Kho LNG Bắc Trung Bộ, Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III và các dự án thuộc Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái.

Hạ tầng số cũng là một trụ cột được ưu tiên. Tỉnh sẽ đầu tư, nâng cấp mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu và các nền tảng số dùng chung; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành và khai thác kết cấu hạ tầng. Đồng thời, phối hợp đề xuất bổ sung quy hoạch tuyến cáp quang quốc tế đến Hà Tĩnh, nghiên cứu đầu tư Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quốc tế tại Khu kinh tế Vũng Áng, gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu.

Nâng cao khả năng chống chịu thiên tai, đầu tư hạ tầng xã hội thiết yếu

Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi, hồ chứa, đê điều, công trình phòng, chống thiên tai, cấp nước và thoát nước; ưu tiên hệ thống tách nước, phân lũ, phòng chống ngập úng Khu kinh tế Vũng Áng; phát huy hệ thống thủy lợi đa chức năng Ngàn Trươi - Cẩm Trang, hồ Kẻ Gỗ, các tuyến đê, kè xung yếu và hạ tầng cấp nước sạch nông thôn.

Yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu sẽ được lồng ghép vào quy hoạch, kế hoạch và các dự án đầu tư, nhất là tại khu vực đô thị, ven biển, khu kinh tế và khu công nghiệp.

Đối với hạ tầng xã hội, tỉnh ưu tiên hoàn thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền khởi công năm 2026 trước ngày 30/6/2027; đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và hạ tầng số trong các cơ sở giáo dục; nâng cấp bệnh viện công, trạm y tế, hệ thống cấp cứu ngoại viện.

Cùng với đó, Hà Tĩnh tiếp tục đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng Bảo tàng Hà Tĩnh, hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao và phát triển hạ tầng du lịch, nhất là du lịch biển.

Giảm tối thiểu 30% số lượng dự án đầu tư công

Để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, Hà Tĩnh sẽ cơ cấu lại đầu tư công theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các công trình hạ tầng nền tảng, dự án chiến lược có tính kết nối, lan tỏa và xử lý các điểm nghẽn phát triển.

Đáng chú ý, số lượng dự án bố trí vốn trong giai đoạn 2026 - 2030 được định hướng giảm tối thiểu 30% so với giai đoạn 2021 - 2025, qua đó hạn chế đầu tư dàn trải, kéo dài và kém hiệu quả.

Tỉnh đồng thời đa dạng hóa nguồn vốn phát triển hạ tầng, đẩy mạnh thu hút đầu tư theo phương thức PPP, vốn tư nhân, FDI, ODA, vốn vay ưu đãi và các nguồn vốn hợp pháp khác; khai thác hiệu quả nguồn lực từ đất đai và tài sản công để tái đầu tư phát triển hạ tầng.

Một nhiệm vụ khác là rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chậm tiến độ, kéo dài; kiên quyết thu hồi dự án chậm tiến độ, vi phạm quy định để tránh lãng phí nguồn lực. Các công trình sau khi hoàn thành phải xác định rõ chủ sở hữu, đơn vị quản lý, vận hành và được kịp thời bàn giao, đưa vào khai thác.

Hướng tới trung tâm logistics, năng lượng và công nghiệp của vùng Bắc Trung Bộ

Về dài hạn đến năm 2045, tầm nhìn năm 2050, Hà Tĩnh định hướng phát huy hiệu quả trục Bắc - Nam và các hành lang Đông - Tây; gắn kết giao thông, năng lượng, hạ tầng số, cảng biển và logistics với các trung tâm công nghiệp, dịch vụ, từng bước phát triển tỉnh trở thành trung tâm logistics, năng lượng và công nghiệp của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước.

Tỉnh cũng từng bước xây dựng mô hình quản lý đô thị thông minh, tiến tới hình thành “bản sao số” thống nhất đối với hệ thống giao thông, thủy lợi, năng lượng, tài nguyên và môi trường; xây dựng hệ thống giám sát tài nguyên nước theo thời gian thực, liên kết vận hành an toàn hệ thống hồ chứa, thủy lợi, thủy điện, cấp nước, chống ngập úng và xâm nhập mặn.

Cùng với đó, tỉnh sẽ nghiên cứu, đề xuất danh mục các công trình hạ tầng, cảnh quan có ý nghĩa biểu tượng, tạo dấu ấn phát triển mới cho Hà Tĩnh đến năm 2045 trên cơ sở bảo đảm hiệu quả sử dụng và khả năng cân đối nguồn lực, tránh hình thức, lãng phí.

Xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực thực hiện

Kinh phí triển khai Kế hoạch được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, kế hoạch đầu tư công và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Nguồn lực được ưu tiên cho các công trình thiết yếu, có tính kết nối, lan tỏa và phù hợp khả năng cân đối ngân sách; đối với nhiệm vụ, dự án mới phải xác định rõ nguồn lực, sản phẩm đầu ra và hiệu quả thực hiện.

UBND tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường cụ thể hóa nhiệm vụ được giao, xác định rõ sản phẩm, tiến độ, nguồn lực và cá nhân, đơn vị chịu trách nhiệm; đồng thời lồng ghép với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và các chương trình liên quan, không để trùng lặp, chồng chéo hoặc phân tán nguồn lực.

Sở Tài chính là cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc, tổng hợp quá trình thực hiện; tham mưu cân đối, bố trí và huy động nguồn lực, đồng thời phối hợp rà soát, xử lý các dự án tồn đọng, chậm tiến độ. Các sở, ngành, địa phương được phân công nhiệm vụ theo từng lĩnh vực từ giao thông, xây dựng, năng lượng, đất đai, thủy lợi đến hạ tầng số, giáo dục, y tế, văn hóa, du lịch và quốc phòng - an ninh.

Định kỳ 6 tháng, hằng năm hoặc đột xuất khi có yêu cầu, các sở, ngành, địa phương phải đánh giá tiến độ, kết quả thực hiện, trong đó làm rõ sản phẩm đã hoàn thành, nguồn lực đã bố trí, khó khăn, vướng mắc và đề xuất phương án xử lý; gửi Sở Tài chính tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.

Chi tiết văn bản tại file đính kèm./.