Chiều 27/3, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) với các bộ, ngành và địa phương ven biển. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành điều hành tại điểm cầu Hà Tĩnh.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác chống khai thác IUU thời gian qua đã được các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU. Hệ thống quản lý đội tàu tiếp tục được rà soát, cập nhật đầy đủ. Hiện cả nước có 80.333/80.333 tàu cá đã được đăng ký, cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), đạt 100%.

Công tác kiểm soát hoạt động tàu cá được tăng cường. Tính đến ngày 25/3/2026, đã có 52.872 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên tham gia hệ thống truy xuất điện tử eCDT, tăng đáng kể so với thời điểm đầu năm. Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã kiểm tra, kiểm soát 75.310 lượt tàu rời cảng và 66.747 lượt tàu cập cảng, qua đó giám sát sản lượng khai thác hơn 140 nghìn tấn thủy sản qua cảng.

Tuy nhiên, tình trạng vi phạm vẫn còn diễn ra. Từ năm 2024 đến nay, đã ghi nhận 99 tàu cá Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ; riêng năm 2026 có 2 trường hợp. Đáng chú ý, vẫn còn 22 tàu đang trong quá trình xác minh, xử lý do thiếu thông tin. Bên cạnh đó, qua rà soát, cả nước phát hiện 20.027 vụ vi phạm liên quan đến hệ thống giám sát hành trình (VMS); trong đó đã xử phạt 4.978 vụ (chiếm 24,86%), còn 14.996 hồ sơ đã khép lại nhưng không xử phạt và 53 vụ đang tiếp tục xác minh.

Công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản được chú trọng. Từ đầu năm 2026 đến nay, đã cấp 2.113 giấy biên nhận thủy sản qua cảng, 274 giấy xác nhận (SC) và 83 giấy chứng nhận (CC) tại 51 cảng cá đủ điều kiện. Đối với thủy sản nhập khẩu, đã thẩm định 77 hồ sơ với tổng khối lượng hơn 4,47 triệu kg. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập tổ liên ngành kiểm soát chuỗi nguyên liệu thủy sản nhập khẩu nhằm ngăn chặn nguy cơ hợp thức hóa nguồn nguyên liệu vi phạm.

Tại Hà Tĩnh, công tác chống khai thác IUU cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Toàn tỉnh có 3.900 tàu cá được đăng ký, 99,95% tàu được cấp phép khai thác và 100% tàu đã đánh dấu theo quy định . 65/65 tàu khai thác vùng khơi đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình VMS, không phát sinh trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài. Từ đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận 1.803 lượt tàu cập cảng, 2.591 lượt tàu rời cảng và hơn 235 tấn thủy sản được giám sát qua cảng.

Công tác thực thi pháp luật được tăng cường. Lực lượng chức năng đã xử lý hàng chục vụ vi phạm với tổng số tiền xử phạt hàng trăm triệu đồng; riêng hành vi mất kết nối VMS tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ. Các địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền với hàng trăm tin, bài trên báo chí và mạng xã hội nhằm nâng cao nhận thức của ngư dân.

Bên cạnh kết quả đạt được, Đoàn thanh tra EC lần thứ 5 tiếp tục đưa ra một số khuyến nghị như hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường quản lý, giám sát đội tàu, siết chặt truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đặc biệt, yêu cầu kiểm soát 100% tàu cá ra vào cảng, xử lý dứt điểm tình trạng mất kết nối VMS và không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Để thực hiện hiệu quả các khuyến nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng cường phối hợp liên ngành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, yêu cầu các địa phương ven biển kiểm soát chặt chẽ tàu cá, cập nhật đầy đủ dữ liệu, xử lý nghiêm vi phạm và đảm bảo truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp không chỉ nhằm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC mà còn góp phần phát triển ngành thủy sản bền vững, có trách nhiệm, phù hợp với các cam kết quốc tế trong giai đoạn mới.