Xác định gỡ “thẻ vàng” IUU là nhiệm vụ cấp bách, hướng tới phát triển nghề cá bền vững, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đang quyết liệt triển khai đồng bộ các giải pháp khắc phục khuyến nghị của EC, từ siết chặt quản lý đội tàu, tăng cường giám sát, thực thi pháp luật đến đẩy mạnh ứng dụng hệ thống eCDT trong kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Thực hiện Văn bản số 1491/VPCP-TH ngày 6/10/2026 của Văn phòng Chính phủ, sáng ngày 13/10, Chính phủ tổ chức hội nghị Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản. 

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị tại điểm cầu Chính phủ. Cùng dự có các thành viên Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản; đại diện các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan. 

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến từ Trụ sở Chính phủ đến điểm cầu UBND 22 tỉnh, thành phố ven biển.

Tại điểm cầu Hà Tĩnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành chủ trì. Cùng dự có đại diện các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau Phiên họp thứ 35 của Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, các bộ, ngành, địa phương được giao thực hiện 22 nhiệm vụ. Đến nay, 5 nhiệm vụ đã hoàn thành, 15 nhiệm vụ thường xuyên tiếp tục được duy trì và 2 nhiệm vụ đang triển khai theo tiến độ.
Công tác khắc phục các khuyến nghị của EC đạt nhiều kết quả tích cực. Sau đợt thanh tra lần thứ 5, EC đưa ra 38 khuyến nghị. Tính đến ngày 30/9/2026, Việt Nam đã thực hiện đầy đủ 31 khuyến nghị, có kết quả kiểm chứng; 5 khuyến nghị đang tiếp tục hoàn thiện theo lộ trình và 2 nội dung tiếp tục được trao đổi, làm rõ với EC.
Quản lý đội tàu tiếp tục được siết chặt theo hướng quản lý trạng thái từng tàu. Cả nước hiện có 80.003 tàu cá từ 6 m trở lên đã đăng ký và cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase; tỷ lệ giấy phép khai thác còn hạn đạt khoảng 96%. Trong số 27.520 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên, 27.238 tàu đã lắp thiết bị giám sát hành trình VMS.
Công tác số hóa, truy xuất nguồn gốc cũng có chuyển biến rõ nét. Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT đã được triển khai tại 141 cảng, bến cá, từng bước hình thành chuỗi dữ liệu từ tàu cá, chuyến biển, hoạt động khai thác đến sản lượng và nguồn gốc nguyên liệu.
Việc thực thi pháp luật được tăng cường. Riêng tháng 9/2026, các lực lượng chức năng phát hiện 1.964 vụ có dấu hiệu vi phạm IUU; đã xử phạt hành chính 339 vụ với tổng số tiền khoảng 7,9 tỷ đồng, 408 vụ đang xác minh. Từ đầu năm đến ngày 30/9, cả nước ghi nhận 13 trường hợp tàu cá bị nước ngoài bắt giữ.
Dù đạt nhiều kết quả, báo cáo cũng chỉ rõ một số điểm nghẽn cần tiếp tục tập trung xử lý, nhất là tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; quản lý tàu không đủ điều kiện hoạt động, tàu đã xóa đăng ký và tàu nguy cơ cao; chất lượng xử lý cảnh báo VMS; tính đồng bộ của dữ liệu và việc khép kín chuỗi truy xuất nguồn gốc.

Tại Hà Tĩnh, công tác chống khai thác IUU được triển khai đồng bộ từ quản lý đội tàu, giám sát hành trình đến kiểm soát tàu ra, vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Đến nay, toàn tỉnh có 3.883 tàu cá được đăng ký và cập nhật trên VNFishbase; 100% tàu được cấp giấy phép khai thác thủy sản, thực hiện đánh dấu và viết số đăng ký theo quy định. Trong 323 tàu thuộc diện đăng kiểm, có 302 tàu còn hạn, đạt 93,5%; có 3.860/3.883 tàu đủ điều kiện hoạt động, đạt 99,41%. Đối với 23 tàu không đủ điều kiện, các địa phương đã xác định vị trí neo đậu, phân công cán bộ theo dõi, quản lý và hướng dẫn hoàn thiện thủ tục hoặc xóa đăng ký theo quy định.
Hoạt động kiểm soát tàu cá tại 3 cảng cá Xuân Hội, Cửa Sót và Cửa Nhượng tiếp tục được duy trì chặt chẽ. Từ đầu năm đến ngày 8/10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 12.356 lượt tàu cập cảng và 12.436 lượt tàu rời cảng; có 11.754 lượt tàu thực hiện bốc dỡ với tổng sản lượng 1.342 tấn thủy sản.
Trên hệ thống eCDT, từ đầu năm đến nay đã thực hiện thủ tục đối với 12.428 lượt tàu rời cảng, 12.344 lượt tàu cập cảng; tổng sản lượng thủy sản bốc dỡ được cập nhật đạt 1.286 tấn.
Đáng chú ý, 53/53 tàu cá đang hoạt động khai thác vùng khơi của Hà Tĩnh đã lắp thiết bị VMS. Qua theo dõi, giám sát, đến nay chưa ghi nhận trường hợp tàu cá, ngư dân Hà Tĩnh vượt ranh giới cho phép hoặc khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Công tác tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm cũng được tăng cường. Từ đầu năm 2026 đến nay, các lực lượng chức năng của tỉnh đã phát hiện và xử lý 50 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, với tổng số tiền xử phạt 620,75 triệu đồng.
Một điểm mới trong thời gian gần đây là việc đưa 9 điểm lên cá tạm thời thuộc 3 cảng cá vào hoạt động. Sau một tuần triển khai, công tác truy xuất nguồn gốc trên hệ thống eCDT có chuyển biến tích cực; tỷ lệ tàu cá thực hiện thủ tục eCDT trên địa bàn tỉnh tăng từ 27% lên 46%.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung đánh giá, kiểm điểm kết quả thực hiện Thông báo kết luận số 407/TB-VPCP ngày 29/7/2026 của Văn phòng Chính phủ và góp ý dự thảo báo cáo khắc phục các khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác IUU. Trên cơ sở đó, làm rõ những khó khăn, vướng mắc, trách nhiệm của các cơ quan liên quan và đề xuất giải pháp khắc phục triệt để tồn tại, nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá, đáp ứng yêu cầu của EC.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương nâng cao tinh thần trách nhiệm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế và điểm nghẽn trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Các cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; đồng thời, tiếp tục hoàn thành đầy đủ các khuyến nghị còn lại của Ủy ban châu Âu (EC) theo đúng lộ trình, bảo đảm phân công nhiệm vụ cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Mọi nhiệm vụ phải được triển khai thực chất, có đầy đủ hồ sơ, tài liệu và bằng chứng phục vụ công tác kiểm tra, xác minh.

Đối với các bộ, ngành Trung ương, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung rà soát, cập nhật và hoàn thiện báo cáo tiến độ thực hiện, bảo đảm cung cấp thông tin thường xuyên, kịp thời cho EC; tăng cường kiểm tra, giám sát, xác minh kết quả triển khai tại các địa phương. Đồng thời, đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát trên biển, kiên quyết ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài và các hành vi gian lận, vô hiệu hóa hoặc can thiệp trái phép vào thiết bị giám sát hành trình. Các cơ quan chức năng cần chủ động phát hiện, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường theo dõi, cảnh báo và kiểm soát các lô hàng thủy sản xuất khẩu sang thị trường EU có dấu hiệu bất thường hoặc tiềm ẩn nguy cơ vi phạm quy định về khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường thiết lập đầu mối thường trực để tiếp nhận, trao đổi, phối hợp xử lý và kịp thời giải trình, làm rõ các nội dung EC yêu cầu phản hồi. Các bộ, ngành có liên quan phải chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bảo đảm việc triển khai các nhiệm vụ đồng bộ, thống nhất, hiệu quả và đúng tiến độ.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện công tác chống khai thác IUU trên địa bàn. Trong đó, cần tập trung chuẩn hóa, cập nhật chính xác dữ liệu tàu cá; quản lý chặt chẽ các tàu không đủ điều kiện hoạt động, không để phát sinh vi phạm mới; thực hiện nghiêm các quy định về giám sát hành trình, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc thủy sản và xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, các địa phương cần ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp hạ tầng cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão; triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ chuyển đổi sinh kế, tạo việc làm ổn định cho ngư dân. Qua đó, từng bước xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm, đáp ứng các yêu cầu quốc tế và phát triển bền vững.