Sáng 9/10, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành chủ trì cuộc họp nghe báo cáo, cho ý kiến về Quy trình vận hành hồ chứa nước Kẻ Gỗ. Quy trình mới được xây dựng theo hướng cập nhật những thay đổi của công trình, tăng dung tích phòng lũ, bảo đảm an toàn hồ chứa và vùng hạ du, đồng thời đáp ứng nhu cầu cấp nước phục vụ sản xuất, dân sinh.

Tham dự cuộc họp có đại diện các sở, ngành, đơn vị, địa phương liên quan.

Cuộc họp tập trung xem xét các nội dung điều chỉnh Quy trình vận hành hồ Kẻ Gỗ, trong đó làm rõ quá trình xây dựng, thẩm định và những nội dung thay đổi so với quy trình vận hành trước đây. 

Cần thiết xây dựng quy trình vận hành mới

Tại cuộc họp, các đại biểu cũng đã thảo luận, cho ý kiến về những nội dung điều chỉnh của Quy trình vận hành hồ chứa nước Kẻ Gỗ, tập trung vào phương án giữ mực nước, tăng dung tích phòng lũ; nguyên tắc vận hành, điều tiết và xả tràn trong các tình huống; công tác dự báo khí tượng thủy văn, cảnh báo xả lũ; cơ chế phối hợp, trách nhiệm và thẩm quyền của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình vận hành hồ. Các ý kiến đặc biệt quan tâm yêu cầu bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, đồng thời cân đối nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt và các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Theo báo cáo, Quy trình vận hành điều tiết hồ chứa nước Kẻ Gỗ hiện hành được UBND tỉnh phê duyệt năm 2022. Việc xây dựng, điều chỉnh Quy trình vận hành hồ Kẻ Gỗ được xác định là cần thiết trong bối cảnh quy mô, hạng mục công trình đầu mối, nhiệm vụ của hồ và mô hình chính quyền địa phương đã có nhiều thay đổi so với thời điểm ban hành quy trình năm 2022.

Quy trình mới hướng tới bảo đảm an toàn công trình hồ chứa theo yêu cầu phòng, chống lũ; đáp ứng nhu cầu sử dụng nước, trong đó ưu tiên cấp nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và công nghiệp; đồng thời nâng cao khả năng chủ động điều tiết nguồn nước trong điều kiện thời tiết bình thường cũng như bất thường, có tính đến tác động của biến đổi khí hậu. Đây cũng là cơ sở pháp lý để đơn vị quản lý, khai thác và các cơ quan liên quan phối hợp vận hành, điều tiết hồ hằng năm. 

Tăng dung tích phòng lũ, chủ động bảo vệ vùng hạ du

Các đại biểu cũng tập trung phân tích những điểm mới so với Quy trình vận hành năm 2022, trong đó có việc cập nhật các hạng mục đầu mối, nhiệm vụ của công trình và điều chỉnh mực nước hồ trong mùa lũ theo hướng chủ động tăng dung tích phòng lũ. 

Một trong những điểm đáng chú ý của quy trình mới là cập nhật các hạng mục đầu mối. Theo đó, công trình được bổ sung một tràn mới có một cửa, rộng 10 m, cao trình ngưỡng +26,50 m, lưu lượng thiết kế khoảng 448,9 m³/s và lưu lượng kiểm tra khoảng 514,61 m³/s; đồng thời điều chỉnh đập sự cố để xử lý tình huống lũ vượt kiểm tra, lũ khẩn cấp. 

Quy trình vận hành xác định hồ Kẻ Gỗ phải bảo đảm an toàn công trình đầu mối và hồ chứa; giảm lũ cho vùng hạ du, phối hợp với hệ thống tiêu úng, thoát lũ; cấp nước tưới cho 24.907 ha sản xuất nông nghiệp, 478,2 ha nuôi trồng thủy sản; cấp nước sinh hoạt với công suất 10.000 m³/ngày đêm; bổ sung nước cho hồ Bộc Nguyên khi cần thiết và cấp nước phục vụ công nghiệp, thương mại, dịch vụ du lịch sinh thái

Đáng chú ý, phương án mới điều chỉnh mực nước cao nhất được giữ trong hồ theo từng thời điểm trong mùa lũ nhằm tạo thêm dung tích đón lũ. Theo tính toán, so với quy trình năm 2022, dung tích phòng lũ tăng 22,23 triệu m³ vào ngày 30/9; 39,36 triệu m³ vào ngày 15/10; đạt mức tăng lớn nhất 56,11 triệu m³ vào ngày 31/10; tăng 43,03 triệu m³ vào ngày 15/11 và 42,03 triệu m³ vào ngày 30/11. 

Việc điều chỉnh này được tính toán trên cơ sở chuỗi số liệu nhiều năm, đồng thời cân đối yêu cầu phòng lũ với nhiệm vụ tích nước. Theo báo cáo, phương án vẫn bảo đảm đến tháng 12 mực nước hồ có thể đạt cao trình mực nước dâng bình thường, tạo nguồn phục vụ cấp nước cho năm tiếp theo. 

Theo dự thảo quy trình, việc vận hành, điều tiết hồ Kẻ Gỗ được phân định rõ theo từng tình huống và diễn biến mực nước. Trong điều kiện bình thường, đơn vị quản lý cần chủ động điều tiết, xả nước khi mực nước vượt ngưỡng quy định, trên cơ sở theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết, công trình và khu vực hạ du; đồng thời phải thông báo kịp thời để chính quyền, người dân chủ động phương án bảo đảm an toàn.

Khi xuất hiện mưa, lũ, việc vận hành hồ được thực hiện theo từng cấp độ mực nước và mức độ rủi ro. Mực nước càng cao, thẩm quyền điều hành càng được nâng lên, bảo đảm việc xả lũ được kiểm soát chặt chẽ, kịp thời và an toàn cho vùng hạ du.Trường hợp mực nước có xu hướng vượt +34,29 m, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương triển khai phương án ứng phó khẩn cấp, ưu tiên bảo đảm an toàn công trình, tính mạng và tài sản của người dân vùng hạ du.

Cùng với đó, quy trình yêu cầu thông tin kịp thời tới chính quyền các địa phương vùng hạ du để người dân chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn người và tài sản trước khi vận hành điều tiết xả tràn. 

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành khẳng định, việc xây dựng và hoàn thiện quy trình vận hành hồ chứa nước Kẻ Gỗ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an toàn công trình, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, chủ động phòng ngừa, ứng phó với thiên tai và khai thác hiệu quả nguồn nước.

Đồng chí Hồ Huy Thành yêu cầu quá trình hoàn thiện quy trình phải được thực hiện thận trọng, khoa học, bám sát điều kiện thực tế; các số liệu, thông số kỹ thuật và phương án vận hành cần được rà soát, tính toán cụ thể, làm cơ sở xây dựng các kịch bản điều tiết phù hợp với từng tình huống.

Cùng với các yếu tố kỹ thuật, cần xem xét đầy đủ các khía cạnh kinh tế, pháp lý và tác động xã hội; đặc biệt chú trọng diễn biến khí tượng, thủy văn, khả năng ngập lụt vùng hạ du, lưu lượng và thời điểm xả nước. Mỗi phương án vận hành phải được lượng hóa rõ ràng, có cơ sở khoa học, đồng thời bảo đảm sự chủ động, linh hoạt khi xuất hiện các tình huống bất thường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao các đơn vị liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc họp, tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện dự thảo quy trình, sớm tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành; bảo đảm quy trình khi đưa vào áp dụng có tính khả thi cao, an toàn, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu vận hành hồ chứa trong thực tiễn.