Chiều ngày 06/07/2026, tại hội trường Uỷ ban nhân dân tỉnh đã diễn ra Hội nghị trực tuyến thúc đẩy triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035 (giai đoạn I, từ năm 2026 đến năm 2030). Hội nghị do Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì.

Tại điểm cầu Hà Tĩnh, Đồng chí Hồ Huy Thành, Phó chủ tịch UBND tỉnh đồng chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị còn có các đồng chí Đại diện Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, cùng lãnh đạo các sở ngành có liên quan. 

Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới được Quốc hội phê duyệt thông qua Nghị quyết số 257/2025/QH15. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn 03 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025. Đặc biệt, giai đoạn mới từ năm 2026-2035 mang đậm tính đột phá khi chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phân cấp, phân quyền tối đa cho cơ sở theo nguyên tắc: "Địa phương quyết - Địa phương làm - Địa phương chịu trách nhiệm".

Những dấu ấn đậm nét trong 6 tháng đầu năm

Đánh giá khách quan chặng đường sáu tháng đầu năm 2026, hội nghị đã ghi nhận những kết quả bước đầu quan trọng từ Trung ương đến cơ sở.

Để chuẩn bị cho giai đoạn I ( từ năm 2026-2030), Trung ương đã ban hành 54 văn bản hướng dẫn, đạt mục tiêu sớm trước một tháng so với tiến độ được Chính phủ giao. Đáng chú ý, số lượng văn bản đã giảm tới 79% so với giai đoạn trước, đi kèm với việc phát hành Sổ tay hướng dẫn thực hiện, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các địa phương áp dụng thống nhất. 

Ở cấp cơ sở,  các chương trình thành phần mang tính thương hiệu như phát triển sản phẩm OCOP tiếp tục lan tỏa sâu rộng khi nâng tổng số sản phẩm cả nước lên 21.028 sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao trở lên. Công tác chuyển đổi số trong quản lý giảm nghèo ghi nhận bước tiến lớn khi hệ thống đã cập nhật và thực hiện làm sạch dữ liệu của gần 5 triệu hộ nghèo, hộ cận nghèo, kết nối đồng bộ sang cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội. Một số địa phương đã chủ động xây dựng đề án, chính sách phù hợp với lợi thế và nhu cầu thực tế, kinh tế như du lịch nông thôn; hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại Hà Tĩnh, công tác xây dựng nông thôn mới, xoá đói giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng đã đạt được những thành tựu nhất định. 60/60 xã đều phát động ra quân xây dựng NTM, với nhều hoạt động thiết thực như nâng cấp hạ tầng giao thông, chỉnh trang khu dân cư, xây dựng nhiều tuyến đường “sáng – xanh -sạch đẹp”. Các chính sách về giảm nghèo bền vững như hỗ trợ bảo hiểm y tế, hỗ trợ tiền điện, hỗ trợ giáo dục… được triển khai kịp thời. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng đầu tư cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội, làm đời sống nhân dân ở vùng dân tộc thiểu số được cải thiện rõ rệt. 

Nhận diện những khó khăn và thách thức 

Kết luận hội nghị, Phó thủ tướng chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá cao nỗ lực của các bộ ngành địa phương, các cấp cơ sở trong việc thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, Phó thủ tướng cũng chỉ ra những thách thức, những điểm nghẽn cần tiếp tục xử lý. Đến nay, tiến độ thực hiện giữa các địa phương chưa đồng thật sự đồng đều. Việc rà soát hiện trạng, xác định đối tượng, xây dựng danh mục nhiệm vụ, dự án và chuẩn bị hồ sơ ở một số nơi còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận nguồn lực và tổ chức thực hiện ngay sau khi được giao vốn. Đặc biệt, điểm nghẽn lớn nhất là tỷ lệ giải ngân nguồn vốn cũ từ giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026 còn hạn chế, trong khi khối lượng vốn, dự án và nhiệm vụ chuyển tiếp lớn.

Để khơi thông triệt để dòng vốn tài chính và tạo chuyển biến thực chất mang tính chiều sâu trong sáu tháng cuối năm 2026, các bộ, ngành phải rà soát toàn bộ khó khăn pháp lý thuộc lĩnh vực phụ trách để hướng dẫn xử lý dứt điểm cho cơ sở, tuyệt đối không để địa phương phải chờ đợi hướng dẫn qua nhiều đầu mối trung gian. Các thủ tục giao, phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026 phải sớm được hoàn tất để các địa phương chủ động thực thi. Ngoài ra, cần xác định rõ nhu cầu cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng xã hội thiết yếu để lựa chọn nhiệm vụ, bố trí nguồn lực phù hợp trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Đối với các địa phương, nhiệm vụ cấp bách số một là phải khẩn trương kiện toàn bộ máy Ban Chỉ đạo thực hiện các chương trình MTQG và cơ quan giúp việc, đồng thời ban hành quy chế hoạt động, chương trình công tác, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, thành viên. Bên cạnh đó, các tỉnh, thành phố phải hoàn thành phân bổ chi tiết nguồn vốn ngay sau khi tiếp nhận, hướng dòng vốn vào các dự án có tính sẵn sàng cao, phấn đấu giải ngân trọn vẹn 100% nguồn vốn cũ được kéo dài trong năm 2026, ưu tiên nguồn lực cho xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới, hải đảo và địa bàn còn thiếu hụt các dịch vụ thiết yếu.