Trung Quốc hôm qua (8/6) đã chính thức khởi công dự án đường thủy mới ở Tam Hiệp, trong đó bao gồm công trình dự kiến sẽ trở thành âu tàu đường thủy nội địa lớn nhất và phức tạp nhất thế giới.

Đây là dự án lớn nhất trên dòng chính sông Dương Tử (tức Trường Giang) kể từ sau dự án đập Tam Hiệp, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng dọc theo con sông dài thứ ba thế giới này.

Dự án này là dự án trọng điểm quốc gia đầu tiên của Trung Quốc được khởi công trong Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), bao gồm một tuyến giao thông mới tại đập Tam Hiệp và mở rộng năng lực giao thông tại đập Cát Châu Bá.  

Được thiết kế để các tàu có trọng tải lên đến 10.000 tấn có thể đi qua, dự án này có quy mô và độ phức tạp chưa từng có. Dự án được thực hiện sau hơn một thập kỷ nghiên cứu khả thi, thiết kế và hàng thập kỷ tích lũy công nghệ, với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ nhân dân tệ (11,4 tỷ USD).

Theo ông Nữu Tân Cường, Viện sĩ Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc kiêm nhà khoa học trưởng của Tập đoàn Thiết kế Trường Giang, năm 2011, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua đập Tam Hiệp đã vượt 100 triệu tấn, đạt công suất theo kế hoạch trước thời hạn 19 năm. Đến năm 2023, khối lượng hàng hóa vận chuyển qua đập này đạt mức cao kỷ lục 174 triệu tấn, vượt mức thiết kế 73%.

Theo nghiên cứu khả thi của Trung Quốc, dự báo nhu cầu vận chuyển hàng hóa qua các âu tàu đập Tam Hiệp sẽ đạt 220 triệu tấn và 250 triệu tấn trong giai đoạn 2035-2050. Tình trạng quá tải kéo dài đã trở thành yếu tố chính hạn chế sự phát triển của vận tải đường thủy trên sông Dương Tử.

Trong khi đó, Vành đai Kinh tế sông Dương Tử trải dài qua 11 tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương, chiếm hơn 40% dân số và GDP của Trung Quốc. Gần 200 trong số 500 doanh nghiệp hàng đầu nước này nằm dọc theo sông. Một trụ cột quan trọng hỗ trợ hoạt động hiệu quả của vành đai kinh tế này là mạng lưới vận tải đường thủy.

Theo truyền thông Trung Quốc, dự án đường thủy mới Tam Hiệp tích hợp các chức năng thủy lợi, giao thông đường thủy và sinh thái. Sau khi hoàn thành, cả đập Tam Hiệp và đập Cát Châu Bá đều có hệ thống âu tàu 4 tuyến, giúp nâng cao năng lực giao thông đường thủy của “tuyến đường thủy vàng” sông Dương Tử và hỗ trợ tốt hơn cho sự phát triển chất lượng cao của Vành đai kinh tế sông Dương Tử.