Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh Hà Tĩnh đang đẩy mạnh triển khai phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), hướng tới minh bạch hóa hoạt động nghề cá và phát triển bền vững kinh tế biển.

Hiện nay, Hà Tĩnh đang tập trung triển khai đồng bộ việc sử dụng hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) nhằm tăng cường quản lý hoạt động nghề cá, đáp ứng các yêu cầu về chống khai thác IUU theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu.

Phần mềm eCDT VN là hệ thống dùng chung nhằm đáp ứng yêu cầu minh bạch nguồn gốc thủy sản.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Văn bản số 8462 yêu cầu bắt buộc khai báo và kiểm soát tàu cá qua hệ thống phần mềm eCDT. Theo đó, kể từ ngày 1/1/2026, 100% tàu cá rời cảng, cập cảng trên địa bàn tỉnh phải thực hiện truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác bằng hình thức điện tử. UBND các xã, phường có tàu cá được giao tiếp tục hướng dẫn, đôn đốc các chủ tàu, cơ sở thu mua, doanh nghiệp chế biến thủy sản thực hiện cài đặt, đăng ký và sử dụng thành thạo phần mềm eCDT.

Trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh, các lực lượng chức năng như Ban Quản lý các Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh, lực lượng biên phòng đã tăng cường tuyên truyền, trực tiếp hướng dẫn ngư dân tiếp cận và sử dụng hệ thống eCDT. Qua nhiều lần thao tác, làm quen với ứng dụng, ngư dân Trần Văn Hồng (xã Lộc Hà) – chủ tàu cá HT-90292-TS đã thực hiện khai báo thành công các thông tin trên phần mềm.

Phần lớn ngư dân chưa quen với công nghệ số, kỹ năng sử dụng thiết bị còn hạn chế.

Ông Hồng chia sẻ, khi sử dụng thành thạo, ngư dân có thể khai báo thời gian xuất – nhập cảng nhanh chóng, thuận tiện, giúp cơ quan quản lý nắm bắt thông tin kịp thời. Toàn bộ dữ liệu về tàu cá, thuyền trưởng, thuyền viên, lao động trên tàu, hành trình khai thác… đều được cập nhật đầy đủ, chính xác, tiết kiệm thời gian và giảm thủ tục giấy tờ.

Tại Cảng cá Cửa Sót (xã Lộc Hà), sau khi hoàn thành bốc dỡ hải sản, ngư dân Hồ Minh Huy – chủ tàu cá HT-904422-TS (xã Thạch Lạc) đã tiến hành khai báo trên phần mềm eCDT để chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo. Anh Huy cho biết, các thông tin về thời gian xuất – nhập cảng, sản lượng khai thác, lộ trình tàu đều có thể kê khai trên ứng dụng. Tuy nhiên, để hình thành thói quen sử dụng, ngư dân vẫn cần thêm thời gian và sự hỗ trợ thường xuyên từ các cơ quan chức năng.

Việc áp dụng phần mềm eCDT được xác định là giải pháp then chốt trong việc hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, góp phần cùng cả nước nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” IUU, tạo nền tảng cho nghề cá phát triển bền vững và hội nhập quốc tế. Từ thói quen ghi chép thủ công, làm thủ tục trực tiếp tại cảng, nhiều ngư dân Hà Tĩnh đang dần chuyển sang thao tác số hóa trên điện thoại thông minh.

Ban Quản lý các cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá sẽ tiếp tục hướng dẫn, triển khai đồng bộ phần mềm eCDT.

Theo ông Trần Đình Cảnh – Phó Trưởng phòng Vận hành khai thác, Ban Quản lý các Cảng cá và Khu neo đậu tránh trú bão tàu cá Hà Tĩnh, đơn vị sẽ tiếp tục hướng dẫn, triển khai đồng bộ phần mềm eCDT trong toàn bộ quy trình giám sát, xác nhận tại cảng cá; đồng thời tổng hợp những khó khăn, vướng mắc phát sinh để kiến nghị giải pháp phù hợp, tạo thuận lợi cho ngư dân.

Tuy vậy, quá trình triển khai eCDT vẫn gặp không ít khó khăn, nhất là hạn chế về kỹ năng công nghệ của một bộ phận ngư dân và điều kiện sóng internet yếu khi tàu hoạt động dài ngày trên biển. Do đó, thời gian tới, tỉnh Hà Tĩnh sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn sử dụng phần mềm cho ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng và doanh nghiệp thu mua thủy sản, bảo đảm việc triển khai eCDT đồng bộ, hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý và phát triển nghề cá bền vững.