Trước tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn ra dưới nhiều hình thức, đặc biệt trong hoạt động thương mại điện tử, các cơ quan chức năng đang tăng cường phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng và bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Phát hiện lô hàng gần 4,3 tỷ đồng có dấu hiệu xâm phạm nhãn hiệu

Ngày 19/10, Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh cho biết, Đội Quản lý thị trường số 12 phối hợp với Công an phường An Phú Đông kiểm tra đột xuất một doanh nghiệp trên địa bàn, phát hiện 822 thùng hàng, tương đương 16.440 bình ắc quy natri-ion, có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ độc quyền tại Việt Nam.

Tổng giá trị hàng hóa theo giá niêm yết gần 4,3 tỷ đồng. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng ghi nhận trên bao bì, nhãn sản phẩm có dấu hiệu chứa yếu tố xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ.

Đáng chú ý, doanh nghiệp không chỉ lưu trữ hàng hóa để kinh doanh mà còn quảng bá, chào bán sản phẩm thông qua website thương mại điện tử có dấu hiệu xâm phạm quyền nhãn hiệu. Đoàn kiểm tra đã lập hồ sơ, tạm giữ toàn bộ lô hàng để tiếp tục xác minh, làm rõ và xử lý theo quy định.

Vụ việc cho thấy nguy cơ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể phát sinh ở nhiều công đoạn, từ lưu trữ, phân phối đến quảng cáo và giao dịch trên internet. Điều này đặt ra yêu cầu kết hợp kiểm tra trực tiếp với giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường số nhằm nhận diện đầy đủ phạm vi vi phạm.

Bên cạnh công tác phát hiện, xử lý, việc truy xuất nguồn cung, xác định chủ thể kinh doanh và phương thức phân phối cũng có vai trò quan trọng trong quá trình thu thập chứng cứ. Đối với những vụ việc có yếu tố công nghệ, liên quan nhiều địa bàn, sự phối hợp giữa lực lượng Công an, Quản lý thị trường và các cơ quan chuyên môn là cần thiết để bảo đảm tính chính xác, kịp thời trong xử lý.

Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không chỉ gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu về doanh thu, thị phần và uy tín thương hiệu mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng. Các sản phẩm sử dụng nhãn hiệu trái phép có thể khiến người mua nhầm lẫn về nguồn gốc, chất lượng, chế độ bảo hành và trách nhiệm của đơn vị cung cấp.

Về lâu dài, hành vi này còn làm gia tăng nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh, gây bất lợi cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp, tăng năng lực thực thi pháp luật

Nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tòa án nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ký kết Chương trình phối hợp hành động đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2026 - 2030.

Chương trình hướng tới mục tiêu ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường truyền thống và môi trường số, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền, doanh nghiệp và người dân.

Trọng tâm của chương trình là xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên, hiệu quả giữa các cơ quan thực thi từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm thông tin về vi phạm được trao đổi, tiếp nhận và xử lý kịp thời.

Đối với những vụ việc phức tạp, có tính chất liên ngành, xuyên biên giới hoặc diễn ra trên không gian mạng, các cơ quan liên quan sẽ tăng cường phối hợp xác minh, chia sẻ dữ liệu và xử lý theo thẩm quyền, hạn chế tình trạng phân tán thông tin hoặc chậm trễ trong quá trình giải quyết.

Song song với đó, các cơ quan chức năng tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định pháp luật còn chồng chéo, bất cập; xây dựng hướng dẫn thực hiện nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và khả thi trong áp dụng.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là nâng cao năng lực đội ngũ thực thi, chú trọng đào tạo chuyên môn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phát hiện, nhận diện các dấu hiệu vi phạm, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Các công cụ kỹ thuật có thể hỗ trợ giám sát hoạt động quảng bá, kinh doanh sản phẩm trên internet, phát hiện dấu hiệu sử dụng trái phép nhãn hiệu, nội dung hoặc sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, việc xác định và xử lý vi phạm phải căn cứ vào chứng cứ, kết quả xác minh và quy định pháp luật hiện hành.

Việc kết hợp năng lực chuyên môn với ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hạn chế hàng hóa vi phạm tiếp tục được quảng bá, lưu thông trên thị trường.

Thông qua triển khai Chương trình phối hợp hành động giai đoạn 2026 - 2030, các cơ quan chức năng hướng tới tăng cường hiệu lực thực thi pháp luật, bảo vệ thành quả sáng tạo, uy tín thương hiệu và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.