Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, việc tổ chức bỏ phiếu được thực hiện theo trình tự, quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền bầu cử của công dân, đồng thời giữ vững nguyên tắc dân chủ, công khai và đúng pháp luật. Nắm rõ cách thức tiến hành bỏ phiếu và những nội dung cần lưu ý sẽ giúp cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình thuận lợi, đúng quy định.

Thứ tự bỏ phiếu trong ngày bầu cử

Theo quy định tại Điều 22 Thông tư số 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ, khi bắt đầu việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mời một số cử tri tiêu biểu bỏ phiếu trước. Đây thường là những cử tri có tên trong danh sách cử tri là lãnh đạo cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, đại diện Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, người có công với cách mạng, chức sắc tôn giáo (nếu có) và cử tri là người cao tuổi nhất hoặc người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực bỏ phiếu.

Việc này thể hiện sự trang trọng, đồng thời mở đầu cho ngày hội bầu cử của toàn dân tại địa phương.

Cách thức tiến hành bỏ phiếu

Việc bỏ phiếu được tiến hành liên tục trong suốt thời gian bầu cử. Tổ bầu cử có trách nhiệm thường xuyên hướng dẫn cử tri thực hiện đúng các quy định của pháp luật về bầu cử, thể lệ bầu cử và nội quy phòng bỏ phiếu; đồng thời hướng dẫn cụ thể cách ghi phiếu và bỏ phiếu.

Khi đến phòng bỏ phiếu, cử tri phải xuất trình Thẻ cử tri để nhận phiếu bầu. Mỗi cử tri được nhận một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân mà mình được tham gia bầu cử.

Trong phiếu bầu, nếu cử tri không tín nhiệm người ứng cử nào thì gạch ngang họ và tên người đó. Cử tri không được khoanh tròn, đánh dấu trên phiếu bầu; không viết thêm hoặc ghi thêm tên người ngoài danh sách ứng cử; đồng thời không được bầu quá số lượng đại biểu đã được ấn định trong phiếu bầu.

Việc viết phiếu bầu phải được thực hiện tại khu vực quy định để bảo đảm nguyên tắc bỏ phiếu kín, không ai được xem nội dung phiếu bầu, kể cả thành viên Tổ bầu cử. Nếu viết nhầm hoặc làm hỏng phiếu bầu, cử tri có quyền đề nghị đổi phiếu mới; Tổ bầu cử sẽ thu hồi phiếu viết hỏng trước khi phát phiếu khác.

Cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu thay. Trường hợp cử tri không thể tự viết phiếu bầu thì có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu. Người viết hộ phải ghi trung thực ý chí của cử tri và bảo đảm bí mật phiếu bầu.

Đối với cử tri khuyết tật, người già yếu hoặc không thể trực tiếp bỏ phiếu, có thể nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu theo ý muốn của mình. Trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ cùng phiếu bầu đến nơi ở hoặc nơi điều trị của cử tri để bảo đảm quyền bầu cử.

Sau khi cử tri hoàn thành việc bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào mặt trước của Thẻ cử tri để xác nhận cử tri đã thực hiện quyền bầu cử.

Một số điểm cần lưu ý trong ngày bầu cử

Căn cứ vào số lượng cử tri tại từng khu vực bỏ phiếu, Ủy ban nhân dân cấp xã và Tổ bầu cử có thể xây dựng kế hoạch, lịch trình bỏ phiếu theo từng thôn, tổ dân phố hoặc cụm dân cư để điều tiết thời gian, tránh tình trạng tập trung quá đông người tại phòng bỏ phiếu cùng một thời điểm.

Trong suốt quá trình diễn ra cuộc bỏ phiếu, các thành viên Tổ bầu cử phải hướng dẫn cử tri với thái độ tận tình, lịch sự, tạo điều kiện thuận lợi nhất để cử tri thực hiện quyền bầu cử.

Đối với cử tri có Giấy chứng nhận đi bỏ phiếu nơi khác, nếu chưa có tên trong danh sách cử tri bổ sung tại khu vực bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ hướng dẫn đến Ủy ban nhân dân cấp xã để thực hiện thủ tục bổ sung danh sách cử tri theo đúng quy định trước khi phát phiếu bầu.

Trong trường hợp sử dụng hòm phiếu phụ cho các cử tri không thể đến phòng bỏ phiếu, Tổ trưởng Tổ bầu cử phải kiểm tra số lượng phiếu bầu trước khi giao cho thành viên mang theo. Sau khi cử tri bỏ phiếu xong, hòm phiếu phụ phải được đưa ngay về phòng bỏ phiếu theo quy định.

Ngoài ra, tại khu vực bỏ phiếu phải bảo đảm nghiêm ngặt an ninh, trật tự. Những người không có nhiệm vụ (ngoài cử tri) không được vào phòng bỏ phiếu. Không được mang vũ khí, chất nổ, vật dễ cháy hoặc các tài liệu, băng rôn có nội dung xấu, độc vào khu vực bỏ phiếu.

Cử tri có thể quay phim, chụp hình bên ngoài phòng bỏ phiếu khi tham gia bầu cử nhưng phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến hoạt động của Tổ bầu cử và không cản trở việc bỏ phiếu của các cử tri khác. Việc quay phim, chụp hình trong phòng bỏ phiếu chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của Tổ trưởng Tổ bầu cử và phải bảo đảm giữ bí mật thông tin bỏ phiếu.

Việc thực hiện đúng quy trình bỏ phiếu và các quy định liên quan không chỉ góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, minh bạch, đúng pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm của mỗi cử tri trong ngày hội lớn của toàn dân.