Đề xuất hoàn thiện quy định định danh, xác thực điện tử, tạo thuận lợi cho giao dịch số

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử đề xuất làm rõ giá trị sử dụng của danh tính điện tử, điều kiện cung cấp dịch vụ và cơ chế công nhận kết quả xác thực xuyên biên giới. Đồng thời, dự thảo đưa ra chính sách miễn, giảm phí, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp thực hiện các giao dịch trên môi trường số.

Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định danh tính điện tử của cá nhân, cơ quan, tổ chức có giá trị sử dụng tương đương việc cung cấp, xuất trình giấy tờ, tài liệu chứa thông tin đó khi thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch khác.

Danh tính điện tử còn có giá trị nhận diện, liên kết, tra cứu thông tin trên các hệ thống; là nguồn chứng cứ, tài liệu để giải quyết vụ việc theo quy định của pháp luật. Với địa điểm, không gian, danh tính điện tử giúp xác định, định vị và phân biệt đối tượng trên môi trường điện tử.

Dự thảo mở rộng phạm vi định danh, xác thực tới nhiều nhóm đối tượng, gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân; sản phẩm, hàng hóa, tài sản và các đối tượng vật chất khác; đối tượng phi vật chất; sự kiện, giao dịch, hành vi; địa điểm và không gian. Những đối tượng đã được tạo lập danh tính điện tử, cấp mã định danh theo quy định của Luật đều thuộc phạm vi xác thực điện tử.

Kết quả xác thực được xác định giá trị tương ứng với từng nhóm. Đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức, kết quả này xác nhận chủ thể tham gia giao dịch, thủ tục tại thời điểm xác thực. Đối với đối tượng vật chất và phi vật chất, kết quả xác thực ghi nhận sự tồn tại và mối liên kết với chủ sở hữu, người quản lý. Với sự kiện, giao dịch, hành vi, kết quả xác thực gắn việc ghi nhận với các chủ thể tham gia, thời gian, địa điểm và không gian xác định.

Về phương thức thực hiện, dự thảo quy định ba mô hình xác thực điện tử gồm tập trung, trung gian và độc lập. Việc áp dụng các mô hình nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của hệ thống và người sử dụng, đồng thời bảo đảm yêu cầu về an toàn, độ tin cậy và trách nhiệm pháp lý.

Ba mức độ xác thực cũng được đề xuất trên cơ sở loại, số lượng yếu tố và phương thức xác thực. Mức độ 1 sử dụng một yếu tố; mức độ 2 sử dụng hai yếu tố thuộc nhóm tri thức và nhóm sở hữu; mức độ 3 sử dụng tối thiểu hai yếu tố, trong đó có ít nhất một yếu tố thuộc nhóm đặc trưng.

Các bộ, cơ quan ngang bộ sẽ quy định mức độ xác thực đối với giao dịch, thủ tục thuộc phạm vi quản lý. Với các trường hợp khác, bên sử dụng dịch vụ được lựa chọn mức độ phù hợp theo nhu cầu.

Để bảo đảm chất lượng dịch vụ, dự thảo yêu cầu tổ chức cung cấp dịch vụ định danh, xác thực điện tử phải được thành lập hợp pháp tại Việt Nam, có tư cách pháp nhân và năng lực tài chính để duy trì hoạt động liên tục. Các tổ chức phải đáp ứng điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân sự chuyên trách, bảo vệ dữ liệu, ứng phó sự cố, kết nối hệ thống và mua bảo hiểm trách nhiệm đối với hoạt động cung cấp dịch vụ.

Quy trình định danh phải bảo đảm thông tin chính xác, toàn vẹn, có khả năng truy vết trong quá trình xác minh, cấp và quản lý danh tính. Quy trình xác thực phải đáp ứng yêu cầu kiểm tra các yếu tố xác thực, cung cấp kết quả chính xác, toàn vẹn, không thể phủ nhận và có khả năng truy vết.

Riêng dịch vụ xác thực dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và Hệ thống định danh và xác thực điện tử, dự thảo quy định tổ chức cung cấp phải là đơn vị sự nghiệp công lập hoặc doanh nghiệp nhà nước đáp ứng điều kiện.

Đối với giao dịch xuyên biên giới, danh tính điện tử và kết quả xác thực do cơ quan, tổ chức nước ngoài cung cấp được xem xét công nhận tại Việt Nam khi đáp ứng yêu cầu về mức độ xác thực, tương thích với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và phù hợp với pháp luật Việt Nam. Việc liên thông, công nhận được thực hiện thông qua Nền tảng định danh và xác thực điện tử, theo thẩm quyền và mục đích sử dụng của từng chủ thể.

Dự thảo cũng đề xuất khuyến khích hợp tác quốc tế về phát triển, chuyển giao công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn chung, đào tạo và trao đổi kinh nghiệm; tạo điều kiện hình thành cơ chế công nhận lẫn nhau với các đối tác phù hợp.

Về chính sách hỗ trợ, dự thảo đề xuất miễn, giảm phí đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong 5 năm kể từ ngày Luật có hiệu lực; miễn phí đối với các giao dịch phục vụ thực hiện thủ tục hành chính và nghĩa vụ với Nhà nước.

Cùng với đó là ưu tiên đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ mới và đào tạo nhân lực, chú trọng khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Các đề xuất hướng tới xây dựng cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động định danh, xác thực điện tử, nâng cao độ tin cậy của giao dịch số và tạo môi trường kinh doanh an toàn, minh bạch cho người dân, doanh nghiệp.

Xem nhiều nhất