Ngày 24/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng trước xu hướng lan rộng với tốc độ nhanh chóng của dịch bệnh do virus Ebola tại châu Phi.

Diễn biến phức tạp của đợt bùng phát lần này đang đặt nhiều quốc gia vào tình trạng báo động đỏ, đòi hỏi các biện pháp can thiệp quốc tế khẩn cấp nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng y tế quy mô lớn.

WHO bày tỏ quan ngại sâu sắc khi virus Ebola không còn khu trú ở các ổ dịch cũ mà đã có dấu hiệu vượt qua biên giới, lan sang những khu vực lân cận. Nguy cơ này gia tăng do sự di chuyển phức tạp của người dân và những hạn chế cố hữu trong hạ tầng y tế khu vực. Theo bản đồ cập nhật do WHO phối hợp với các đơn vị giám sát xây dựng, các vùng rủi ro hiện được chia thành hai nhóm chính: quốc gia tâm dịch và quốc gia bị đe dọa.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch vẫn ở mức đáng lo ngại khi số ca mắc có xu hướng gia tăng nhanh, đặc biệt tại các khu vực đô thị đông dân. Điều này không chỉ làm gia tăng áp lực lên hệ thống y tế, mà còn khiến công tác kiểm soát dịch trở nên khó khăn hơn trong bối cảnh nguồn lực tại nhiều nơi đã ở mức quá tải.

Tình hình càng đáng lo ngại hơn khi tỷ lệ tử vong trong đội ngũ nhân viên y tế ở mức cao, trong khi sự di chuyển của dân cư trong khu vực lại làm tăng nguy cơ lây lan xuyên biên giới. Bên cạnh đó, biến thể Bundibugyo của virus Ebola hiện vẫn chưa có vắc-xin hoặc phương pháp điều trị nào được phê duyệt, khiến nỗ lực ứng phó và khống chế dịch bệnh đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng.

Tại các quốc gia tâm dịch, nơi đã ghi nhận ca nhiễm và tử vong, công tác cách ly, điều trị và truy vết tiếp xúc vẫn đang được triển khai khẩn trương. Tuy nhiên, nỗ lực này gặp nhiều trở ngại do hệ thống y tế quá tải. Trong khi đó, các nước láng giềng có biên giới mở, giao thương thường xuyên hoặc dòng di cư lớn với vùng dịch được xếp vào nhóm nguy cơ cao và cần nâng mức cảnh giác ngay lập tức.

WHO khuyến cáo các quốc gia này phải đặt hệ thống y tế trong trạng thái giám sát cao độ, nhanh chóng thiết lập các chốt kiểm dịch tại cửa khẩu và chuẩn bị sẵn sàng kịch bản ứng phó nếu xuất hiện ca bệnh xâm nhập.

Để kiểm soát tình hình trước khi quá muộn, WHO nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường kiểm soát biên giới nhằm giám sát chặt chẽ hành khách đi qua các vùng dịch. Cơ quan này đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ khẩn cấp về tài chính, trang thiết bị bảo hộ, vật tư y tế và vắc-xin cho các khu vực bị ảnh hưởng.

Ở cấp địa phương, việc đẩy mạnh truyền thông về triệu chứng như sốt cao, xuất huyết, mệt mỏi, cùng với thiết lập quy trình mai táng an toàn cho các trường hợp tử vong, được xem là những biện pháp then chốt để hạn chế lây nhiễm chéo trong cộng đồng.