Các quan chức cấp cao của Mỹ gửi thông điệp cứng rắn cho Iran về vấn đề hạt nhân nhằm giải quyết cuộc xung đột kéo dài hơn 7 tháng.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Reuters ngày 6/10, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Iran phải cắt giảm "thực chất" năng lực làm giàu hạt nhân để đáp ứng các yêu cầu của Mỹ, từ đó chấm dứt cuộc chiến kéo dài 7 tháng giữa hai nước.

Theo ông Vance, bất kỳ thỏa thuận nào cũng đòi hỏi Iran phải cắt giảm năng lực làm giàu hạt nhân, thay vì chỉ đưa ra những cam kết về việc giảm quy mô hạt nhân trong tương lai.

"Nếu không muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, tại sao lại cần nhiên liệu được làm giàu ở mức 60%? Và nếu muốn chứng tỏ cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân, thì đừng sản xuất nhiên liệu làm giàu ở mức độ cao. Đó là vấn đề cốt lõi mang tính nguyên tắc", ông Vance nói.

"Tôi nghĩ rằng nếu họ muốn thể hiện cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân, họ cần thực hiện những hành động cụ thể đối với năng lực làm giàu hạt nhân của mình”, Phó Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Ông Vance đóng vai trò chủ chốt trong tiến trình đàm phán giải quyết xung đột Iran và từng làm trung gian cho một thỏa thuận hòa bình tạm thời vào tháng 9. Thỏa thuận này sau đó đổ vỡ và đàm phán rơi vào bế tắc.

Cuộc chiến Iran đã gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu và trở thành bài toán khó đối với Tổng thống Donald Trump cùng các thành viên đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Iran và Mỹ đã trao đổi các đề xuất trong những tuần gần đây nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển năng lượng huyết mạch của thế giới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Tehran, đồng thời cảnh báo các hoạt động quân sự có thể leo thang sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Phó Tổng thống Vance khẳng định Mỹ vẫn cởi mở với khả năng đạt được thỏa thuận, nhưng yêu cầu Iran phải có những nhượng bộ cụ thể về vấn đề hạt nhân.

"Chúng tôi sẽ không đánh đổi hành động thực tế lấy những lời nói suông", ông Vance tuyên bố.

Cùng ngày, trong bài phát biểu tại Baltimore, bang Maryland, Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng Washington muốn ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông Trump tin rằng mục tiêu này thực tế đã đạt được.

"Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra”, Tổng thống Trump tuyên bố.

Ông Trump khẳng định eo biển Hormuz đang nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Hải quân Mỹ, trong khi Iran cũng tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch này. Ông Trump cũng nhấn mạnh Mỹ không cần dầu mỏ của Iran.

“Eo biển Hormuz thuộc về Hải quân Mỹ và nước Mỹ… Dù vậy, chúng tôi không cần dầu của họ; những bên khác mới cần và họ rất cần chúng. Tuy nhiên, chúng tôi đang đưa dầu ra thị trường, và đưa ra ở mức kỷ lục", ông nói thêm.

Iran được cho là hiện sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu tới mức 60%, vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo ít nhất 10 quả bom nguyên tử.

Vật liệu này thường được lưu trữ trong các hộp kim loại có kích thước tương đương bình lặn, cho phép kho dự trữ được chia nhỏ tại nhiều địa điểm. Kho uranium của Iran dường như được lưu trữ sâu dưới lòng đất.

Mỹ vẫn kiên quyết yêu cầu loại bỏ kho uranium làm giàu cao của Iran, coi đây là điều kiện then chốt của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.

Tổng thống Trump từng vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.

Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng nước này đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định Iran có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.