Từ ngày 5/10/2026, Nghị định số 328/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật chính thức có hiệu lực. Nghị định thiết lập quy trình từ phát hiện, kiểm chứng, xác minh đến gắn nhãn, công bố cảnh báo, ngăn chặn, gỡ bỏ và xử lý thông tin vi phạm; đồng thời xác định trách nhiệm của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Chính phủ ban hành Nghị định số 328/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội và các nền tảng số ngày càng lan truyền nhanh, trong đó có không ít nội dung chưa được kiểm chứng, bị cắt ghép, xuyên tạc hoặc giả mạo. Nghị định hướng tới xây dựng cơ chế thống nhất để phát hiện, xác minh và xử lý thông tin giả, sai sự thật, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và lợi ích của Nhà nước, xã hội.

Xác định rõ thế nào là tin giả, tin sai sự thật

Theo Nghị định, tin giả, tin sai sự thật được hiểu là thông tin không có thật hoặc có một phần sự thật nhưng xâm hại đến an ninh, uy tín, hình ảnh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Phạm vi này bao gồm thông tin giả, thông tin sai sự thật, thông tin sai lệch, giả mạo, bịa đặt, vu khống và xuyên tạc.

Nghị định cũng phân loại thông tin dựa trên mức độ nguy hại và khả năng tiếp cận. Trong đó, những thông tin có khả năng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, tác động trên diện rộng đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội hoặc gây hoang mang sâu sắc trong dư luận được phân biệt với những thông tin có mức độ ảnh hưởng thấp hơn. Việc phân loại là cơ sở để cơ quan chức năng lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.

Một trong những nguyên tắc được đặt ra là việc phòng, chống tin giả phải được thực hiện chủ động, khách quan, minh bạch; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Quy trình xử lý theo Nghị định không thay thế các trình tự xử lý hình sự, hành chính, dân sự hoặc những thủ tục khác đã được pháp luật quy định.

Từ phát hiện đến gắn nhãn, cảnh báo và gỡ bỏ

Nghị định xây dựng một chuỗi biện pháp tương đối rõ ràng đối với thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật. Trước hết, thông tin có thể được phát hiện thông qua phản ánh, tố giác; hoạt động giám sát của cơ quan chức năng; rà soát, cảnh báo từ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông và mạng xã hội; yêu cầu của các bộ, ngành, địa phương hoặc đề nghị của cá nhân, tổ chức bị ảnh hưởng.

Khi tiếp nhận thông tin có dấu hiệu vi phạm, cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm chứng, xác minh, làm rõ. Trường hợp xác định là tin giả, tin sai sự thật, cơ quan trực tiếp kiểm chứng thực hiện gắn nhãn; sau đó tùy tính chất, mức độ có thể công bố, cảnh báo để người dân nhận biết, đồng thời triển khai hoặc yêu cầu thực hiện các biện pháp ngăn chặn, gỡ bỏ và xử lý theo quy định.

Việc gắn nhãn nhằm giúp người sử dụng nhận diện nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là không chính xác. Nghị định cũng đề cập tới tin giả, tin sai sự thật được tạo ra bởi hệ thống trí tuệ nhân tạo, cho thấy phạm vi điều chỉnh đã tính đến những nguy cơ mới từ AI và công nghệ tạo sinh.

Cùng với gắn nhãn, cơ quan có thẩm quyền có thể công bố, cảnh báo thông tin trên các kênh chính thức, tùy theo lĩnh vực và mức độ ảnh hưởng. Các biện pháp phòng, chống còn bao gồm tiếp nhận và xử lý tin báo, tố giác, phản ánh; lưu giữ và cung cấp tài liệu phục vụ kiểm chứng; rà soát, phát hiện thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật; thanh tra, kiểm tra và xử lý theo thẩm quyền.

Doanh nghiệp mạng xã hội, tổ chức và cá nhân cũng có trách nhiệm

Nghị định giao Bộ Công an giữ vai trò chủ trì quản lý nhà nước về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật; đồng thời quy định trách nhiệm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao, các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND các cấp theo từng lĩnh vực, địa bàn quản lý.

Đáng chú ý, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội, nền tảng xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng; tổ chức biện pháp kiểm soát, phát hiện và xử lý thông tin theo quy định; thiết lập cơ chế báo cáo vi phạm cho người sử dụng và đầu mối phối hợp với cơ quan có thẩm quyền.

Đối với mỗi cá nhân, việc chia sẻ, đăng tải hoặc phát tán thông tin trên mạng cũng gắn với trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Vì vậy, trước những thông tin liên quan đến thiên tai, dịch bệnh, an ninh trật tự hoặc các sự kiện có tác động lớn đến cộng đồng, người sử dụng mạng xã hội cần kiểm tra nguồn tin, thời gian, địa điểm và thông tin từ cơ quan có thẩm quyền trước khi đăng tải hoặc chia sẻ.

Nghị định số 328/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 5/10/2026.

Chi tiết Nghị định xem thêm tại file đính kèm dưới đây./.