Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản ngày 4/8 đã đề xuất siết chặt các điều kiện cấp quy chế thường trú nhân cho người nước ngoài.

Cụ thể, đề xuất mới yêu cầu người nước ngoài nộp đơn xin cấp thường trú nhân phải duy trì thu nhập cao hơn mức trung bình của các hộ gia đình Nhật Bản và có mức lương hưu dự kiến đạt ngưỡng nhất định.

Các hướng dẫn được đề xuất là một phần trong nỗ lực của chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi nhằm xây dựng một "xã hội có trật tự", nơi công dân Nhật Bản và người nước ngoài cùng chung sống, đồng thời tăng cường trấn áp các hoạt động bất hợp pháp.

Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh sẽ lấy ý kiến công chúng trước khi áp dụng các quy định mới từ tháng 4/2027.

Thường trú nhân được phép cư trú tại Nhật Bản vô thời hạn mà không bị hạn chế về hoạt động, đồng thời vẫn giữ quốc tịch gốc. Theo quy định hiện hành, người nộp đơn nhìn chung phải sinh sống tại Nhật ít nhất 10 năm mới đủ điều kiện xin thường trú nhân.

Quy chế thường trú khác với nhập quốc tịch, theo đó một người sẽ trở thành công dân Nhật Bản.

Theo các hướng dẫn hiện hành, 3 điều kiện chính để được cấp quy chế thường trú gồm: có tư cách đạo đức tốt, có đủ tài sản hoặc khả năng để tự đảm bảo cuộc sống, và việc cấp quy chế thường trú phải phù hợp với lợi ích của Nhật Bản.

Theo đề xuất mới, người nộp đơn sẽ phải duy trì thu nhập hằng năm của cả hộ gia đình cao hơn mức thu nhập trung bình của các hộ gia đình Nhật Bản, với ngưỡng cụ thể được xác định dựa trên nhiều nguồn dữ liệu của chính phủ.

Theo khảo sát về điều kiện sinh hoạt do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố ngày 15/7, thu nhập trung bình của một hộ gia đình tại Nhật Bản trong năm 2024 là 5,75 triệu yen (khoảng 39.000 USD).

Ngoài ra, người nộp đơn cũng phải có mức lương hưu dự kiến tương đương số tiền được hưởng sau 30 năm tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí dành cho người lao động, tương ứng với mức thu nhập của họ.

Nếu mức lương hưu dự kiến không đạt yêu cầu, người nộp đơn sẽ được phép dùng tài sản tài chính để bù đắp phần chênh lệch.

Các hướng dẫn sửa đổi cũng lần đầu tiên đưa ra yêu cầu về trình độ tiếng Nhật, theo đó người nộp đơn phải chứng minh năng lực ngôn ngữ ở mức của một "người sử dụng độc lập".

Trong bối cảnh dân số mang quốc tịch Nhật Bản tiếp tục suy giảm, số lượng người nước ngoài sinh sống tại nước này lại gia tăng khi Tokyo mở rộng tiếp nhận lao động từ nước ngoài.

Tính đến cuối năm 2025, khoảng 947.000 người đang có quy chế thường trú tại Nhật Bản.

Hiện nay, vợ hoặc chồng của công dân Nhật Bản hoặc người có quy chế thường trú được cấp thường trú nếu đã kết hôn ít nhất 3 năm và người không mang quốc tịch Nhật đã cư trú tại Nhật tối thiểu 1 năm.

Theo đề xuất mới, điều kiện này sẽ được nâng lên thành ít nhất 5 năm kết hôn và 3 năm cư trú.

Trong một diễn biến liên quan, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản cũng đang lên kế hoạch áp dụng thời hạn lưu trú 5 năm đối với người mang tư cách lưu trú Lao động kỹ năng đặc định loại 2 từ tháng 1/2027.