Trong quá trình chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, việc lập danh sách cử tri là một trong những khâu quan trọng nhằm bảo đảm quyền bầu cử của công dân và tính chính xác trong công tác tổ chức bầu cử. Bên cạnh các nguyên tắc lập danh sách cử tri, pháp luật cũng quy định rõ những trường hợp không được ghi tên, xóa tên danh sách cử tri nhằm bảo đảm việc thực hiện quyền bầu cử đúng quy định.

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, một số trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri.

Cụ thể, những người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án; người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án; người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; hoặc người mất năng lực hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri.

Ngoài ra, đối với công dân đã đăng ký thường trú tại địa phương nhưng đi làm ăn, sinh sống tại địa phương khác hoặc ở nước ngoài và đã thực hiện thủ tục thay đổi thông tin cư trú hoặc khai báo tạm vắng thì được coi là không còn thường trú tại địa phương. Trong trường hợp này, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đăng ký thường trú sẽ không ghi tên công dân đó vào danh sách cử tri.

Đối với người mắc bệnh tâm thần hoặc mắc các bệnh khác dẫn đến không nhận thức, làm chủ được hành vi nhưng chưa được Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, nếu gia đình hoặc người giám hộ có cam kết và được chính quyền địa phương xác nhận thì cũng được coi là người mất năng lực hành vi dân sự và không được ghi tên vào danh sách cử tri.

Bên cạnh đó, trường hợp người di dân tự do đang sinh sống trên địa bàn nhưng không có giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật cũng không được ghi tên vào danh sách cử tri.