Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Luật Ngân sách nhà nước, trong đó có nhiều điểm đáng chú ý liên quan đến công tác kế toán, khóa sổ và quyết toán ngân sách, nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý tài chính công.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 73/2026/NĐ-CP, gồm 8 chương, 52 điều, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số nội dung của Luật Ngân sách nhà nước. Nghị định tập trung vào các lĩnh vực như: lập dự toán; chấp hành ngân sách; kế toán, quyết toán ngân sách; công khai, giám sát ngân sách; sử dụng vốn đầu tư phát triển; hỗ trợ liên kết vùng và xây dựng kế hoạch tài chính 5 năm. Trong đó, các quy định liên quan đến quyết toán ngân sách nhà nước được đặc biệt quan tâm.

Quy định về xử lý thu, chi và khóa sổ cuối năm
Theo Nghị định, khi kết thúc năm ngân sách, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan phải thực hiện khóa sổ kế toán và xử lý thu, chi ngân sách theo đúng quy định. Trong thời gian chỉnh lý quyết toán, các đơn vị được phép tiếp tục hạch toán các khoản thu, chi phát sinh trước ngày 31/12 nhưng chứng từ chưa hoàn tất; thanh toán các khoản chi đã đủ điều kiện; đồng thời điều chỉnh các sai sót trong quá trình ghi chép kế toán.

Đối với các đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, việc sử dụng nguồn tiết kiệm chi và phân phối kết quả tài chính năm trước cũng được phép hạch toán trong giai đoạn này. Đây là cơ sở để đảm bảo tính đầy đủ, chính xác của số liệu quyết toán.

Việc khóa sổ kế toán phải tuân thủ một số nguyên tắc chặt chẽ. Cụ thể, các khoản thu của năm trước nhưng nộp sau ngày 1/1 sẽ được hạch toán vào năm sau; các khoản chi chưa thực hiện hoặc không còn nhiệm vụ chi sẽ bị hủy dự toán, trừ trường hợp được phép chuyển nguồn.

Đối với các khoản tạm ứng chưa đủ điều kiện thanh toán, Nghị định quy định rõ phương án xử lý. Nếu thuộc diện được chuyển nguồn, số dư tạm ứng sẽ được chuyển sang năm sau để tiếp tục quản lý và quyết toán. Trường hợp không đủ điều kiện chuyển nguồn, đơn vị phải hoàn trả ngân sách trước ngày 15/2 năm sau; nếu không thực hiện, Kho bạc Nhà nước sẽ tiến hành thu hồi theo quy định.

Ngoài ra, các khoản tạm thu, tạm giữ sẽ được xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Đối với vật tư, hàng hóa tồn kho, các đơn vị phải kiểm kê và xử lý theo quy định, đảm bảo quản lý chặt chẽ tài sản công.

Quy định về chuyển nguồn ngân sách sang năm sau
Nghị định cũng quy định cụ thể các trường hợp được phép chuyển nguồn ngân sách sang năm sau. Theo đó, những khoản chi chưa thực hiện hoặc chưa giải ngân hết nhưng còn nhiệm vụ chi sẽ được chuyển nguồn trong một số trường hợp như:

• Dự toán được bổ sung sau ngày 30/9;

• Chi đầu tư công được kéo dài thời gian thực hiện;

• Các chương trình mục tiêu quốc gia đang triển khai;

• Các khoản chi đã ký hợp đồng, hoàn thành đấu thầu nhưng chưa thanh toán;

• Kinh phí thực hiện chính sách tiền lương, an sinh xã hội;

• Kinh phí tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập;

• Chi cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;

• Các khoản viện trợ, tài trợ đã xác định nhiệm vụ chi cụ thể.

Bên cạnh đó, các khoản tăng thu so với dự toán hoặc phần chi còn lại nếu được cấp có thẩm quyền quyết định sử dụng vào năm sau cũng sẽ được chuyển nguồn để tiếp tục thực hiện.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành
Nghị định cũng nêu rõ các quy định chuyển tiếp đối với quyết toán ngân sách các năm 2024 và 2025, bảo đảm phù hợp với các luật hiện hành và các nghị định trước đó. Đối với năm ngân sách 2026, toàn bộ quy trình quyết toán sẽ được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định này.

Nghị định số 73/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ năm ngân sách 2026. Một số nội dung liên quan đến khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được áp dụng sớm từ ngày 1/7/2025.

Việc ban hành Nghị định được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách nhà nước theo hướng hiện đại, minh bạch, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.