Quy định mới về thi hành quyết định phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 64/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết trình tự, thủ tục thi hành quyết định tuyên bố phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc phá sản.
Nghị định số 64/2026/NĐ-CP ngày 28/2/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phục hồi, phá sản, tập trung vào quy trình tổ chức thi hành quyết định tuyên bố phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã. Nghị định gồm các nội dung quan trọng như: thủ tục thi hành, định giá và bán tài sản, áp dụng biện pháp cưỡng chế, cũng như giám sát hoạt động của quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.

Theo quy định, mỗi quyết định tuyên bố phá sản sẽ được cơ quan thi hành án dân sự ban hành một quyết định thi hành riêng. Trình tự, thủ tục thực hiện tuân theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự, bảo đảm tính thống nhất và chặt chẽ trong quá trình tổ chức thực hiện.
Trong quá trình thi hành, chấp hành viên có trách nhiệm yêu cầu quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản triển khai các nhiệm vụ liên quan. Trường hợp từ chối thực hiện, đơn vị này phải có văn bản nêu rõ lý do trong thời hạn 3 ngày làm việc. Sau đó, tòa án sẽ xem xét quyết định thay đổi hoặc giữ nguyên, đồng thời thông báo cho cơ quan thi hành án dân sự để tiếp tục triển khai theo quy định.
Một điểm đáng chú ý là quy định về xác minh điều kiện thi hành quyết định phá sản. Trong vòng 9 ngày kể từ khi nhận được yêu cầu, quản tài viên phải tiến hành xác minh tài sản, thu nhập, nghĩa vụ của doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản cũng như các bên liên quan. Các cá nhân, tổ chức có liên quan phải kê khai trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cung cấp.
Về xử lý tài chính, trong thời hạn 15 ngày kể từ khi có quyết định thi hành, chấp hành viên sẽ đề nghị tòa án chuyển các khoản tiền đã thu được về tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự để tiếp tục xử lý. Các khoản tiền phát sinh trong quá trình thanh lý tài sản đều phải được chuyển vào tài khoản do cơ quan thi hành án chỉ định, bảo đảm minh bạch và đúng quy định.
Nghị định cũng quy định rõ cơ chế ủy thác thi hành quyết định phá sản giữa các cơ quan thi hành án dân sự, đặc biệt trong trường hợp tài sản liên quan nằm ở nhiều địa phương. Việc ủy thác phải đảm bảo thống nhất trong quản lý, thu hồi và phân chia tài sản theo đúng quyết định của tòa án.
Đối với tài sản thuê hoặc mượn, chủ sở hữu có quyền đề nghị nhận lại tài sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản. Trong thời hạn quy định, quản tài viên sẽ thực hiện việc trả lại tài sản và báo cáo kết quả cho cơ quan thi hành án dân sự.
Về thanh toán, trong vòng 10 ngày kể từ khi thu được tiền hoặc bàn giao tài sản, chấp hành viên phải thực hiện việc chi trả theo quyết định tuyên bố phá sản. Các chi phí phát sinh trong quá trình này được xác định là chi phí phá sản và được thanh toán theo quy định pháp luật.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026. Đối với các vụ việc đang thực hiện trước thời điểm này mà chưa hoàn tất, sẽ tiếp tục áp dụng theo quy định của pháp luật hiện hành trước đó.
Việc ban hành Nghị định 64/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế pháp lý trong xử lý phá sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác thi hành án trong lĩnh vực này.