Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới, với nhiều điểm mới đáng chú ý theo hướng tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm, góp phần nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật và bảo vệ quyền bình đẳng giới trong xã hội.

Nghị định số 76/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2021/NĐ-CP, tập trung điều chỉnh tăng mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong lĩnh vực bình đẳng giới, đặc biệt là các hành vi liên quan đến định kiến giới trong chính trị, kinh tế, văn hóa và đời sống gia đình.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc nâng mức xử phạt đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người tự ứng cử hoặc được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân vì định kiến giới. Theo quy định mới, mức phạt tối đa đối với các hành vi này tăng từ 3 triệu đồng lên 4 triệu đồng.

Hành vi dùng vũ lực cản trở thành viên gia đình thực hiện quyền định đoạt tài sản chung vì lý do giới tính bị phạt từ 12–15 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chính trị, các hành vi cản trở người khác tham gia quản lý, lãnh đạo hoặc hoạt động sản xuất, kinh doanh vì định kiến giới cũng bị xử phạt nghiêm khắc hơn. Các hành vi như tuyên truyền sai sự thật, xúc phạm danh dự, đe dọa tinh thần nhằm cản trở người thành lập doanh nghiệp hoặc tham gia hoạt động kinh tế đều thuộc diện bị xử phạt tăng nặng.

Đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như dùng vũ lực, sửa chữa hoặc làm sai lệch hồ sơ nhằm cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh vì định kiến giới, mức phạt được điều chỉnh từ khung 3–5 triệu đồng lên 4–5 triệu đồng. Đây được xem là bước điều chỉnh cần thiết nhằm răn đe và ngăn chặn các hành vi vi phạm mang tính chất cố ý, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân.

Trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, nghị định cũng tăng mức xử phạt đối với các hành vi cản trở người khác tham gia sáng tác, biểu diễn hoặc hoạt động thể dục, thể thao vì lý do giới tính. Cụ thể, hành vi xúc phạm, đe dọa tinh thần bị phạt từ 3–4 triệu đồng (tăng so với mức cũ 2–3 triệu đồng); hành vi dùng vũ lực hoặc ngăn cản trực tiếp bị phạt từ 4–7 triệu đồng (tăng so với mức cũ 3–5 triệu đồng).

Đáng chú ý, các quy định liên quan đến bình đẳng giới trong gia đình cũng được siết chặt với mức xử phạt cao hơn đáng kể. Theo đó, hành vi đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình hoặc cản trở việc tạo thu nhập vì lý do giới tính bị phạt từ 5–10 triệu đồng, tăng gấp đôi so với quy định trước đây.

Đối với các hành vi nghiêm trọng hơn như đe dọa, uy hiếp tinh thần nhằm cản trở việc tham gia quyết định tài sản chung của gia đình hoặc áp đặt trách nhiệm lao động, sinh sản lên một giới nhất định, mức phạt được nâng lên từ 10–12 triệu đồng. Trường hợp sử dụng vũ lực để cản trở các quyền này có thể bị phạt tới 15 triệu đồng, thể hiện sự quyết liệt trong bảo vệ quyền bình đẳng trong gia đình.

Ngoài việc tăng mức xử phạt, Nghị định 76/2026/NĐ-CP cũng bổ sung, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính nhằm đảm bảo tính phù hợp với thực tiễn quản lý. Đồng thời, nghị định quy định rõ nguyên tắc áp dụng đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước và sau thời điểm nghị định có hiệu lực, đảm bảo tính thống nhất và công bằng trong xử lý.

Theo đó, đối với các hành vi đã xảy ra và kết thúc trước ngày nghị định có hiệu lực (1/5/2026) nhưng sau đó mới bị phát hiện thì áp dụng quy định tại thời điểm hành vi xảy ra. Trường hợp hành vi vi phạm kéo dài sang thời điểm nghị định có hiệu lực thì sẽ áp dụng quy định mới để xử lý.

Việc ban hành Nghị định 76/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bình đẳng giới, tăng cường tính răn đe đối với các hành vi vi phạm, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, hướng tới xây dựng một xã hội công bằng, văn minh và phát triển bền vững.