Hà Tĩnh: Tuyên truyền kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Hà Tĩnh đang chuẩn bị chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm di sản và sinh hoạt cộng đồng phong phú. Từ “Hành trình trải nghiệm Văn hóa Việt 2026” đến Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc, các hoạt động đều hướng về cơ sở, lấy Nhân dân làm trung tâm, qua đó khơi dậy niềm tự hào, phát huy bản sắc văn hóa và củng cố khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ những hành trình trải nghiệm đến ngày hội của toàn dân
Trong nhiều năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc các cấp ở Hà Tĩnh đã cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước bằng những việc làm gắn với đời sống: xây dựng thiết chế văn hóa cơ sở, bảo tồn di sản, phát huy các giá trị gia đình, dòng họ, cộng đồng. Văn hóa vì thế không còn là phần “mềm” của phát triển mà trở thành nền tảng để ổn định xã hội, nuôi dưỡng đồng thuận và tạo ra sức mạnh nội sinh cho mỗi địa phương.
Nhìn từ những ngày tháng 11, câu chuyện văn hóa và câu chuyện đại đoàn kết không phải là hai câu chuyện riêng. Một buổi sinh hoạt dân ca, một lớp truyền dạy ví giặm, một ngày hội ở thôn hay một buổi gặp mặt gia đình văn hóa đều có chung một nét đẹp truyền thống trong đời sống thường ngày của con người Hà Tĩnh.
Mạch nguồn văn hóa chảy qua những ngày tháng 11
Tháng 11 ở Hà Tĩnh mang một sắc thái rất riêng. Nắng không còn gay gắt, những cánh đồng sau vụ mùa chỉ còn gốc rạ, và từ biển, gió thổi vào các làng chài mang theo vị mặn. Đây cũng là lúc những miền quê bước vào mùa lễ hội, hội làng, mùa của những chuyến đi về nguồn. Từ khu di tích Ngã ba Đồng Lộc đến chùa Hương Tích trên dãy Hồng Lĩnh, từ khu lưu niệm đại thi hào Nguyễn Du ở Tiên Điền (Nghi Xuân) đến những đền, miếu, nhà thờ họ ven sông, mỗi điểm đến đều là một tác phẩm trong câu chuyện văn hóa của vùng đất này.
Điều đáng quý là mạch nguồn ấy không chỉ nằm trong những di tích được xếp hạng. Nó nằm trong giọng hát của các bà cụ ở câu lạc bộ dân ca, trong bàn tay của người thợ làm bánh, dệt chiếu, đan lát, trong cách người làng dạy con chào hỏi người lớn mỗi ngày. Những giá trị tưởng như nhỏ bé đó lại chính là phần bền vững nhất của văn hóa, bởi nó được trao truyền hằng ngày, không cần sân khấu, cũng không cần ánh đèn.

Những năm gần đây, các địa phương trong tỉnh đã quan tâm hơn đến việc đưa di sản vào trường học, vào sinh hoạt cộng đồng. Các câu lạc bộ dân ca ví, giặm được duy trì ở nhiều xã; những lớp truyền dạy được mở vào dịp hè; các nhà văn hóa thôn trở thành nơi tập luyện của những đội văn nghệ quần chúng. Văn hóa nhờ vậy có thêm đất sống và người trẻ có thêm một lý do để tự hào về quê hương mình.
Từ di sản đến đời sống: khi văn hóa trở thành sợi dây gắn kết
Hà Tĩnh là vùng đất giàu di sản. Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2014 . Bên cạnh đó là hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng có bề dày lịch sử, những làng nghề truyền thống, những phong tục, lễ hội gắn với cư dân nông nghiệp và cư dân ven biển. Giá trị ấy không chỉ để ngắm nhìn, mà quan trọng hơn là những tài sản vô giá.
Chính vì vậy, công tác bảo tồn ở Hà Tĩnh ngày càng gắn với phát triển kinh tế – xã hội. Nhiều di tích được tu bổ, tôn tạo gắn với phát triển du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng; nhiều làng nghề được hỗ trợ để vừa giữ nghề vừa tạo sinh kế. Ở các khu dân cư, phong trào xây dựng gia đình văn hóa, thôn văn hóa, cơ quan văn hóa được duy trì nền nếp, trở thành thước đo cho nếp sống và tình nghĩa của cộng đồng.
Cũng từ di sản, những sợi dây gắn kết được hình thành một cách tự nhiên. Một người con xa quê trở về dự hội làng, một nhóm bạn trẻ cùng nhau ghi lại những làn điệu cũ, một dòng họ tổ chức lễ giỗ và trao học bổng cho con cháu – tất cả đều là những cách cộng đồng tự nối mình với nhau và gìn giữ mạch nguồn truyền thống . Văn hóa vừa là ký ức, vừa là sợi dây tinh thần giữa các thế hệ.
Đại đoàn kết bắt đầu từ những việc nhỏ, từ văn hóa mỗi ngày
Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 hằng năm là điểm nhấn của tháng 11 ở Hà Tĩnh nói riêng và ở khắp mọi miền đất nước nói chung. Ở mỗi khu dân cư, ngày hội không chỉ là nghi lễ, mà là dịp để bà con ngồi lại với nhau, ôn lại truyền thống của Mặt trận Dân tộc Thống nhất, bàn về những việc cần làm trong năm tới, tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu và chia sẻ với những hoàn cảnh còn khó khăn.
Nhìn vào những ngày hội ấy có thể thấy rõ nhất cách đại đoàn kết được xây dựng không chỉ là những khẩu hiệu mà bằng những việc rất cụ thể. Một mái nhà được sửa lại cho hộ nghèo, một con đường được bà con chung tay bê tông hóa, một suất học bổng được trao cho học trò nghèo hiếu học, một buổi động viên gia đình có người ốm đau. Những việc nhỏ cộng lại thành niềm tin, và niềm tin là nền móng của sự đồng thuận xã hội.
Đại đoàn kết toàn dân tộc không chỉ được vun đắp từ các hội nghị, diễn đàn mà còn được hình thành từ những hành động giản dị trong đời sống thường ngày. Nó được xây dựng từ một câu hỏi thăm, một bàn tay giúp đỡ, một mái nhà được sửa sang ấm cúng. Và để những việc nhỏ ấy được duy trì và lan tỏa bền vững, văn hóa lại là môi trường cần thiết. Khi người dân tin rằng ý kiến của mình được lắng nghe, rằng quyền lợi chính đáng của mình được tôn trọng, thì sự tham gia không còn là trách nhiệm mà trở thành nhu cầu. Các cấp chính quyền ở Hà Tĩnh cùng với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể, đang từng bước làm cho điều đó trở thành nếp: công khai, minh bạch, đối thoại và tôn trọng sự khác biệt trong cùng một mục tiêu chung.
Tháng 11 rồi sẽ qua, nhưng mạch nguồn văn hóa thì không khép lại theo mùa. Những ngôi đình vẫn mở cửa, những câu ví, câu giặm vẫn được hát lên trong các buổi sinh hoạt, những người con Hà Tĩnh xa quê vẫn tìm về trong những ngày hội làng. Điều còn lại sau mỗi ngày hội không phải là khán đài hay băng rôn, mà là cảm giác mình thuộc về một cộng đồng, được chia sẻ và được ghi nhận.
Văn hóa hòa vào nhịp đập đại đoàn kết và chính khối đại đoàn kết ấy lại là nền tảng nuôi dưỡng, lan tỏa các giá trị văn hóa. Đó là mối quan hệ gắn bó, bền chặt mà mỗi làng quê, mỗi khu dân cư ở Hà Tĩnh đang từng ngày vun đắp. Khi mỗi người dân ý thức được vai trò, trách nhiệm và sự gắn kết của mình trong cộng đồng, sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc không còn là khái niệm trừu tượng mà hiện hữu trong từng đường làng, ngõ xóm, từng mái nhà, từng góc phố./.