Đồng chí Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh điều hành phiên thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI về tình hình phát triển KT-XH cùng các nội dung liên quan tới ngân sách nhà nước.

Trong ngày làm việc thứ 2 của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng nay (18/10), Quốc hội nghe báo cáo về các dự án luật, nghị quyết thuộc lĩnh vực đối ngoại, tư pháp và hạ tầng giao thông. Tiếp đó, Quốc hội dành thời gian thảo luận ở tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH, ngân sách nhà nước năm 2026 - 2027, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13 về dự án đường Hồ Chí Minh.

Đánh giá tình hình KT-XH năm 2026, các đại biểu cho rằng trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, dưới sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, nền kinh tế đã đạt được những kết quả quan trọng, khá toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Dự kiến có 9/15 chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt kế hoạch; GDP 9 tháng tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tăng 12,1%; kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Bên cạnh đó, công tác hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và vận hành chính quyền địa phương hai cấp có chuyển biến tích cực; an sinh xã hội được quan tâm, quốc phòng, an ninh được giữ vững.

Tuy vậy, tăng trưởng kinh tế vẫn chưa đi đôi với nâng cao năng suất, giá trị gia tăng trong nước và năng lực tự chủ của nền kinh tế; việc tổ chức thực thi chính sách, pháp luật vẫn là điểm nghẽn; chất lượng phát triển xã hội chưa đồng đều, chênh lệch trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu giữa các vùng còn lớn...

Trên cơ sở đó, các ĐBQH đề nghị làm rõ tính khả thi của mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Ngoài ra, cần phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ và điều hành giá; phát triển thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng; hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và tăng tỷ lệ nội địa hóa. Đồng thời, ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, bảo đảm an ninh năng lượng, đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng; nâng cao hiệu quả phân bổ, giải ngân và sử dụng các nguồn lực đầu tư.

Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cần chuyển trọng tâm từ bố trí nguồn lực đầu vào sang tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Việc hoàn thiện thể chế cần gắn với hiệu quả thực thi, khắc phục chồng chéo pháp luật, bảo đảm phân cấp, phân quyền đi đôi với nguồn lực và trách nhiệm giải trình; quan tâm phát triển văn hóa, xã hội, tạo việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất và bảo vệ môi trường.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu, bảo đảm tăng trưởng cao đi đôi với phát triển bền vững và nâng cao đời sống Nhân dân.

Phát huy nguồn lực người cao tuổi, phát triển nền kinh tế bạc bền vững

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình - Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) cho rằng, trước tốc độ già hóa dân số nhanh, kế hoạch phát triển KT-XH năm 2027 cần có cách tiếp cận chiến lược hơn; chuyển từ tư duy coi người cao tuổi là đối tượng thụ hưởng, gánh nặng an sinh sang nhìn nhận đây là một nguồn lực và động lực phát triển mới, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế bạc. Theo đó, cần đánh giá đầy đủ những thách thức đặt ra, nhất là chính sách phát huy nguồn lực người cao tuổi chưa đồng bộ, hệ thống chăm sóc dài hạn còn hạn chế, chưa khai thác hiệu quả sức sản xuất và tiềm năng tiêu dùng của nhóm dân số này.

Đại biểu đề nghị bổ sung quan điểm chủ động thích ứng với quá trình già hóa, chuyển từ bảo đảm an sinh, bảo trợ sang đầu tư tạo giá trị; xây dựng chiến lược quốc gia về kinh tế bạc đến năm 2045, sửa đổi Luật Người cao tuổi; hoàn thiện cơ chế ưu đãi, hợp tác công - tư để huy động nguồn lực phát triển hạ tầng dưỡng sinh, y tế, bảo hiểm hưu trí. Cùng đó, nghiên cứu thí điểm các mô hình trung tâm, làng hạnh phúc, hội quán người cao tuổi và khai thác hiệu quả cơ sở nhà, đất dôi dư, tạo thêm không gian chăm sóc, sinh hoạt cộng đồng và từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ phù hợp với nhu cầu của người cao tuổi.

Về thị trường lao động và nguồn nhân lực, đại biểu đề nghị phát triển thị trường lao động linh hoạt, phù hợp với già hóa dân số; có cơ chế khuyến khích người cao tuổi có kinh nghiệm, trình độ tiếp tục tham gia tư vấn, nghiên cứu, chuyển giao tri thức, khởi nghiệp; đẩy mạnh khoa học - công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số để phát triển các sản phẩm, dịch vụ trong hệ sinh thái kinh tế bạc. Qua đó, từng bước chuyển từ “dân số già” thành “dân số vàng về kinh nghiệm”, biến tri thức và kỹ năng của người cao tuổi thành nguồn lực cho tăng năng suất và kinh tế tri thức.

Đồng thời, đề nghị bổ sung chỉ tiêu năm 2027, phấn đấu ít nhất 95% người cao tuổi được quản lý, theo dõi sức khỏe toàn diện và tiếp cận dịch vụ chăm sóc dài hạn tại cộng đồng; góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.