Quy chế tạm thời về quản lý, cập nhật, khai thác, chia sẻ dữ liệu và vận hành hệ thống Dashboard tổng hợp sẽ tạo cơ sở thống nhất trong tổ chức cung cấp thông tin, nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo Quy chế, Dashboard là bảng dữ liệu tổng hợp thuộc hệ thống điều hành thông minh của tỉnh, được tích hợp trên nền tảng i-HaTinh và tại địa chỉ https://lifedash.hatinh.gov.vn. Hệ thống cho phép hiển thị trực quan Bộ chỉ số kinh tế - xã hội theo thời gian thực hoặc theo từng kỳ cập nhật, hỗ trợ lãnh đạo tỉnh theo dõi tình hình phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Trong khi đó, hệ thống Báo cáo số tại địa chỉ https://baocao.hatinh.gov.vn được sử dụng để cung cấp, cập nhật, tổng hợp và quản lý thông tin, số liệu báo cáo của các cơ quan, đơn vị theo Bộ chỉ số kinh tế - xã hội.

Để bảo đảm hoạt động thống nhất, Quy chế phân định rõ trách nhiệm quản lý, vận hành giữa các cơ quan đầu mối. Văn phòng UBND tỉnh chịu trách nhiệm quản lý hệ thống Báo cáo số; Sở Khoa học và Công nghệ quản lý, vận hành Dashboard, Kho dữ liệu dùng chung và nền tảng i-HaTinh. Hai cơ quan phối hợp hướng dẫn, hỗ trợ, theo dõi việc nhập liệu, cập nhật, kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Một chỉ số, một đầu mối, một trách nhiệm

Quy chế xác định nguyên tắc xuyên suốt trong quản lý dữ liệu là “một chỉ số - một đầu mối - một trách nhiệm”. Theo đó, mỗi chỉ số kinh tế - xã hội được giao cho một cơ quan, đơn vị chủ trì, chịu trách nhiệm cung cấp, cập nhật, kiểm tra, đối soát và bảo đảm chất lượng dữ liệu thuộc phạm vi quản lý.

Danh mục chỉ số, đơn vị chủ trì, nguồn dữ liệu, tần suất, thời hạn và phương thức cập nhật được xác định tại văn bản của UBND tỉnh ban hành Bộ chỉ số kinh tế - xã hội. Việc điều chỉnh danh mục và phân công trách nhiệm phải thực hiện theo đúng thẩm quyền.

Thủ trưởng các sở, ban, ngành và địa phương có trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, phân công cán bộ, công chức, viên chức làm đầu mối quản lý, nhập liệu, cập nhật, kiểm tra và khai thác dữ liệu. Người đứng đầu chịu trách nhiệm trước pháp luật và UBND tỉnh về tính chính xác, đầy đủ, kịp thời của thông tin, số liệu do đơn vị cung cấp, tổng hợp và cập nhật.

Đối với chỉ số do một cơ quan cung cấp, đơn vị đó trực tiếp thực hiện và chịu trách nhiệm về số liệu. Với những chỉ số cần tổng hợp dữ liệu từ nhiều cơ quan, đơn vị, cơ quan chủ trì có trách nhiệm rà soát, đối soát và xác nhận kết quả tổng hợp; các đơn vị liên quan phải cung cấp thông tin đúng thời hạn và chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu thuộc phạm vi quản lý.

Khi phát hiện số liệu không thống nhất, các đơn vị phải phối hợp xác minh, làm rõ trước khi điều chỉnh. Dữ liệu trên hệ thống cũng phải được thường xuyên đối chiếu với dữ liệu nguồn nhằm kịp thời phát hiện, xử lý sai lệch.

Đáng chú ý, Quy chế ưu tiên kết nối, đồng bộ dữ liệu tự động từ các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin chuyên ngành vào Kho dữ liệu dùng chung, từng bước hạn chế phương thức nhập liệu thủ công. Nguyên tắc “thu thập một lần, sử dụng nhiều lần” được đặt ra nhằm giảm trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu.

Quy định thời hạn xử lý sai lệch dữ liệu

Quy chế quy định việc cập nhật dữ liệu trên Dashboard được thực hiện thông qua kết nối, đồng bộ tự động từ cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin nguồn hoặc nhập liệu trên hệ thống Báo cáo số. Các phương thức khác chỉ được áp dụng khi có sự phê duyệt của cấp có thẩm quyền.

Cơ quan, đơn vị chủ trì chỉ số có trách nhiệm rà soát, xác minh và đính chính dữ liệu tại hệ thống nguồn hoặc hệ thống nhập liệu được giao; đồng thời phối hợp với cơ quan quản lý hệ thống để cập nhật, đồng bộ, bảo đảm thông tin hiển thị trên Dashboard chính xác. Việc điều chỉnh không được làm sai lệch dữ liệu nguồn hoặc lịch sử cập nhật.

Theo quy định, trong thời hạn không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện hoặc nhận được phản ánh về dữ liệu chưa đầy đủ, chưa chính xác hoặc có sai lệch, cơ quan, đơn vị chủ trì phải kiểm tra, xác định nguyên nhân và thực hiện đính chính hoặc thông báo phương án, thời hạn khắc phục.

Trường hợp cần phối hợp với cơ quan khác, chờ số liệu chính thức hoặc phụ thuộc điều kiện kỹ thuật, đơn vị phải kịp thời giải trình, báo cáo đầu mối theo dõi và thông báo thời hạn dự kiến hoàn thành.

Văn phòng UBND tỉnh có trách nhiệm theo dõi, tổng hợp tình hình cập nhật; phát hiện các chỉ số chậm cập nhật, quá hạn, thiếu dữ liệu hoặc có dấu hiệu sai lệch để báo cáo lãnh đạo UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo xử lý. Đồng thời, cơ quan này hướng dẫn nghiệp vụ, tổ chức tập huấn, kiểm tra và đánh giá định kỳ việc thực hiện Quy chế.

Tăng cường an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân

Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu, Quy chế đặt ra các yêu cầu cụ thể về an ninh mạng, an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong quá trình vận hành hệ thống.

Mỗi cá nhân được phân công sử dụng hệ thống phải được cấp tài khoản định danh riêng, với quyền truy cập phù hợp nhiệm vụ. Việc cấp mới, thay đổi, tạm khóa hoặc thu hồi quyền truy cập phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền và lưu vết đầy đủ.

Các tài khoản quản trị, tài khoản đặc quyền phải được kiểm soát chặt chẽ, áp dụng xác thực đa yếu tố và không sử dụng cho các hoạt động nghiệp vụ thông thường. Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm rà soát quyền truy cập tối thiểu 6 tháng một lần; kịp thời khóa hoặc thu hồi quyền khi cá nhân thôi nhiệm vụ, chuyển vị trí công tác hoặc phát hiện nguy cơ mất an ninh mạng.

Hệ thống phải ghi nhận nhật ký các hoạt động đăng nhập, xác thực, thay đổi quyền, thao tác quản trị, nhập, sửa, xóa, xuất và chia sẻ dữ liệu. Nhật ký phải được bảo vệ khỏi hành vi sửa đổi, xóa trái phép, phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và truy vết khi xảy ra sự cố.

Đối với dữ liệu cá nhân, các cơ quan, đơn vị phải xác định rõ mục đích xử lý, phạm vi chia sẻ và thời hạn lưu giữ trước khi đưa dữ liệu lên hệ thống. Việc thu thập, xử lý chỉ được thực hiện trong phạm vi cần thiết cho công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành. Quy chế đồng thời yêu cầu hạn chế tối đa việc hiển thị thông tin định danh cá nhân trên Dashboard nếu mục tiêu quản lý có thể đáp ứng bằng dữ liệu tổng hợp, thống kê hoặc dữ liệu đã giảm khả năng nhận diện.

Việc tải xuống, trích xuất, sao chép, chuyển giao và chia sẻ dữ liệu phải được phân quyền, ghi nhật ký và kiểm soát theo mức độ nhạy cảm. Các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân không được tự ý sao chép dữ liệu sang thiết bị, tài khoản, dịch vụ lưu trữ hoặc nền tảng trực tuyến chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì giám sát an ninh mạng, quản lý lỗ hổng kỹ thuật, cập nhật bản vá, kiểm soát mã độc, sao lưu dữ liệu và kiểm tra khả năng phục hồi. Đồng thời, cơ quan này có trách nhiệm xây dựng, duy trì phương án ứng cứu sự cố và bảo đảm hoạt động liên tục của các hệ thống thuộc phạm vi quản lý.

Kiểm soát chặt việc khai thác, chia sẻ dữ liệu

Quy chế quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, tổ chức và cá nhân tham gia vận hành, hỗ trợ kỹ thuật. Các đơn vị này chỉ được truy cập hệ thống, dữ liệu trong phạm vi nhiệm vụ được giao; nhân sự kỹ thuật phải sử dụng tài khoản định danh riêng, tuân thủ quy trình phê duyệt và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý hệ thống.

Đặc biệt, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân tham gia vận hành không được tự ý sao chép, lưu giữ, cung cấp dữ liệu cho bên thứ ba hoặc sử dụng dữ liệu của hệ thống để huấn luyện, thử nghiệm mô hình trí tuệ nhân tạo, phân tích thương mại hay phục vụ mục đích khác ngoài nhiệm vụ được giao.

Khi kết thúc hợp đồng hoặc nhiệm vụ, các bên phải bàn giao tài liệu, cấu hình, tài khoản, khóa truy cập và dữ liệu theo hợp đồng, hồ sơ dự án và quy định pháp luật. Các bản sao dữ liệu phải được hoàn trả, xóa hoặc xử lý theo yêu cầu hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền; việc hoàn tất phải được xác nhận.

Đối với các cơ quan, đơn vị được cấp quyền khai thác dữ liệu, việc truy cập, sử dụng và chia sẻ phải bảo đảm đúng chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và mục đích được phép. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ lộ, mất thông tin xác thực, truy cập trái phép, dữ liệu bị sửa đổi bất thường hoặc xảy ra sự cố an ninh mạng, các đơn vị phải thông báo ngay cho đầu mối quản lý hệ thống, phối hợp cô lập nguy cơ, bảo toàn nhật ký và chứng cứ điện tử, đồng thời triển khai các biện pháp khôi phục dịch vụ an toàn theo quy trình.

Gắn trách nhiệm thực hiện với đánh giá, xếp loại hằng năm

Để bảo đảm Quy chế được triển khai hiệu quả, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và địa phương bố trí nhân lực, phương tiện kỹ thuật, phân công đầu mối chịu trách nhiệm; thực hiện cập nhật dữ liệu đúng kỳ, đúng thời hạn và phương thức được giao.

Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế khi cần thiết; hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và định kỳ tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh về kết quả thực hiện.

Kinh phí xây dựng, duy trì, vận hành, nâng cấp Dashboard, Kho dữ liệu dùng chung và tổ chức tập huấn, đào tạo được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp hiện hành. Hằng năm, Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì lập dự toán, phối hợp với các đơn vị liên quan gửi Sở Tài chính thẩm định, trình UBND tỉnh quyết định.

Đáng chú ý, trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không kịp thời yêu cầu nhập, cập nhật dữ liệu, người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh. Kết quả thực hiện Quy chế là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, bình xét thi đua, khen thưởng hằng năm và đánh giá chỉ số cải cách hành chính, chuyển đổi số của cơ quan, đơn vị.

Trong quá trình triển khai, các khó khăn, vướng mắc về Bộ chỉ số, nghiệp vụ và yêu cầu cung cấp dữ liệu được phản ánh về Văn phòng UBND tỉnh; các vấn đề về kỹ thuật, kết nối, chia sẻ, đồng bộ, vận hành hệ thống và an toàn thông tin được phản ánh về Sở Khoa học và Công nghệ để phối hợp xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Việc thiết lập cơ chế quản lý dữ liệu thống nhất, phân định rõ trách nhiệm và tăng cường yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu trong hoạt động quản lý nhà nước tại Hà Tĩnh. Qua đó, dữ liệu từng bước trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ theo dõi tình hình, nhận diện vấn đề và hỗ trợ lãnh đạo tỉnh đưa ra các quyết định chỉ đạo, điều hành kịp thời, sát thực tiễn.

Xem chi tiết Quy chế tại file đính kèm./.