Siết chặt quản lý mã số vùng trồng, nâng cao chất lượng nông sản xuất khẩu
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt tháo gỡ khó khăn trong cấp, quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và công tác kiểm nghiệm nông sản phục vụ xuất khẩu; đồng thời đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng, uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Sáng 15/5, tại Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm nông sản, thủy sản phục vụ xuất khẩu. Tại điểm cầu Hà Tĩnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành điều hành cuộc họp.

Theo đánh giá tại cuộc họp, thời gian qua công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu đã được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng bài bản, chặt chẽ, đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu. Đến tháng 5/2026, cả nước có 9.546 mã số vùng trồng và 1.525 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản…
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Nhiều mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói bị cảnh báo do chưa tuân thủ đầy đủ quy định của nước nhập khẩu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Từ năm 2025 đến nay, đã có 403 mã số vùng trồng và 240 mã số cơ sở đóng gói nhận cảnh báo không tuân thủ; trong đó, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã tạm dừng hoặc thu hồi 167 mã số vùng trồng và 99 mã số cơ sở đóng gói nhưng đến nay chưa được khôi phục.

Tình trạng vi phạm trong sử dụng mã số vùng trồng như cho thuê, mượn mã số, vi phạm quy định kiểm dịch thực vật vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đối với công tác kiểm nghiệm an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản phục vụ xuất khẩu, việc đẩy mạnh xã hội hóa thời gian qua đã thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia, góp phần đáp ứng nhu cầu kiểm tra, giám sát và hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động quản lý nhà nước.
Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành và địa phương tập trung phân tích những khó khăn trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói như: năng lực kiểm tra, giám sát tại một số địa phương còn hạn chế; sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chuỗi chưa chặt chẽ; nhận thức và tập quán sản xuất của một bộ phận người dân chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Các đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý như: hoàn thiện hệ thống pháp luật; tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết chuỗi; kiểm soát chặt chẽ các điều kiện kỹ thuật tại vùng trồng và cơ sở đóng gói; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy định.
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với thực tiễn; quyết liệt thúc đẩy tiến độ phê duyệt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu.

Các bộ, ngành và địa phương cần tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia đồng bộ về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói; tăng cường thanh tra, kiểm tra, tập huấn và hướng dẫn thực hiện nghiêm các quy định pháp luật. Bộ Công Thương chủ động cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương nâng cao trách nhiệm trong triển khai cấp mã số vùng trồng, xem đây là nhiệm vụ quan trọng để đáp ứng yêu cầu thị trường nhập khẩu; đẩy mạnh tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng hàng hóa xuất khẩu.
Tại Hà Tĩnh, hiện có 95 cơ sở được cấp mã số vùng trồng còn hiệu lực với tổng diện tích hơn 1.547 ha, gồm các nhóm cây trồng như lúa, chè, cây ăn quả, lạc, rau màu và một số loại cây trồng khác. Đến nay, địa phương chưa phát sinh hồ sơ đề nghị cấp mã số cơ sở đóng gói.