Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Quyết định 28/2026/QĐ-UBND quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP của Chính phủ, đồng thời sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh

Theo đó, Quyết định mới nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù được Quốc hội và Chính phủ cho phép tại Nghị quyết số 254/2025/QH15, góp phần tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh. Quyết định gồm 05 Chương, 15 Điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 24/4/2026.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý trong lĩnh vực đất đai

Thời gian qua công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, phục vụ triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn phát sinh nhiều bất cập, đặc biệt trong các trường hợp quyết định thu hồi đất được ban hành trước khi hoàn thành bố trí tái định cư. Một số nội dung như mức hỗ trợ thuê nhà, thời gian hỗ trợ tạm cư hay trình tự tổ chức tái định cư chưa có quy định thống nhất, dẫn đến khó khăn trong quá trình áp dụng. Bên cạnh đó, nhiều quy định trước đây của UBND tỉnh liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và quản lý đất đai không còn phù hợp với Luật Đất đai năm 2024 cùng các nghị định hướng dẫn thi hành.

Trên cơ sở đó, Quyết định số 28/2026/QĐ-UBND được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Nghị quyết số 254/2025/QH15 và Nghị định số 49/2026/NĐ-CP; đồng thời bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi trong quá trình áp dụng pháp luật về đất đai trên địa bàn tỉnh.

Hỗ trợ thuê nhà đến 5 triệu đồng/tháng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Quyết định là quy định cụ thể việc bố trí tạm cư và hỗ trợ thuê nhà đối với các trường hợp thu hồi đất trước khi hoàn thành tái định cư.

Tại điều3, Chương II của Quyết định 28/2026/QĐ-UBND ngày 24/4/2026 của UBND tỉnh Hà Tĩnh, Trường hợp thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15, người có đất bị thu hồi đủ điều kiện được bồi thường, hỗ trợ tái định cư bằng đất ở, nhà ở thì được bố trí nhà ở tạm cư, nếu không có nhà để bố trí ở tạm cư thì trong thời gian chờ bố trí tái định cư được hỗ trợ tiền thuê nhà ở như sau:

Mức hỗ trợ tiền thuê nhà ở được áp dụng:

a) Hộ gia đình có từ 04 nhân khẩu trở lên: 5.000.000 đồng/hộ/tháng;

b) Hộ gia đình có dưới 04 nhân khẩu: 3.000.000 đồng/hộ/tháng.

Thời gian hỗ trợ thuê nhà được quy định như sau:

a) Trường hợp bố trí tái định cư bằng nhà ở, thời gian hỗ trợ thuê nhà tính từ khi bàn giao mặt bằng cho đến khi được bố trí nhà ở tái định cư.

b) Trường hợp tái định cư bằng đất ở, thời gian hỗ trợ thuê nhà tính từ khi bàn giao mặt bằng cho đến khi được bố trí đất ở tái định cư và cộng thêm 8 tháng hỗ trợ thời gian xây dựng nhà ở.

Trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc có nhiều cặp vợ chồng có nhà ở riêng biệt, cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi nếu đủ điều kiện để tách thành từng hộ gia đình riêng theo quy định của pháp luật về cư trú hoặc có nhiều hộ gia đình có nhà ở riêng biệt, cùng chung sống trên thửa đất ở bị thu hồi thì được hỗ trợ thuê nhà cho từng hộ gia đình đó theo mức như quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

Linh hoạt bố trí tái định cư ngoài địa bàn xã

Để giải quyết tình trạng thiếu quỹ đất tái định cư tại chỗ, Quyết định cho phép bố trí tái định cư ngoài địa bàn xã nơi có đất thu hồi. Theo cơ chế này, UBND cấp xã nơi có đất thu hồi sẽ phối hợp với địa phương dự kiến bố trí tái định cư để khảo sát quỹ đất, quỹ nhà ở, lựa chọn vị trí phù hợp và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh xem xét chấp thuận. Sau khi được phê duyệt, địa phương nơi có đất thu hồi sẽ lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời phối hợp với địa phương nơi bố trí tái định cư hoàn thiện thủ tục giao đất, xác định nghĩa vụ tài chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo sự chủ động, linh hoạt hơn cho địa phương trong quá trình giải phóng mặt bằng, đặc biệt đối với các dự án trọng điểm hoặc khu vực đô thị có quỹ đất hạn chế.

Tăng hỗ trợ đối với đất vườn, ao gắn liền đất ở và cho tài sản xây dựng chưa đầy đủ thủ tục pháp lý

Quyết định số 28/2026/QĐ-UBND cũng bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ đối với đất vườn, ao, đất nông nghiệp nằm trong cùng thửa đất có nhà ở nhưng trước đây chưa được xác định là đất ở. Theo đó, ngoài khoản bồi thường theo quy định hiện hành, người sử dụng đất còn được hỗ trợ phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp theo các mức 30%, 50% hoặc 100%, tùy diện tích và hạn mức giao đất ở. Chính sách này được đánh giá có ý nghĩa lớn đối với nhiều hộ dân nông thôn sử dụng đất ổn định qua nhiều thời kỳ nhưng còn tồn tại vướng mắc về hồ sơ pháp lý hoặc lịch sử tách thửa trước ngày 1/7/2014.

Quyết định cũng đưa ra nhiều cơ chế hỗ trợ đối với nhà ở, công trình xây dựng chưa đầy đủ giấy phép nhưng đã tồn tại ổn định, không bị cơ quan chức năng yêu cầu tháo dỡ trước thời điểm thông báo thu hồi đất. Cụ thể, đối với nhà ở, công trình xây dựng của hộ gia đình, cá nhân xây dựng trên đất nông nghiệp đủ điều kiện bồi thường về đất, nếu được xây dựng trước thời điểm thông báo thu hồi đất và trong quá trình sử dụng không bị cơ quan chức năng yêu cầu tháo dỡ thì được hỗ trợ từ 60% đến 70% giá trị bồi thường thiệt hại tùy từng trường hợp cụ thể. Đối với nhà ở, công trình xây dựng trên đất không đủ điều kiện bồi thường về đất nhưng đã tồn tại ổn định và không bị yêu cầu tháo dỡ, mức hỗ trợ dao động từ 40% đến 50% giá trị thiệt hại.

Hỗ trợ công trình chưa đủ thủ tục pháp lý, tăng chính sách cho hộ nghèo và ngư dân

Quyết định mới bổ sung cơ chế hỗ trợ đối với nhà ở, công trình xây dựng chưa đầy đủ giấy phép nhưng tồn tại ổn định, không bị yêu cầu tháo dỡ trước thời điểm thu hồi đất. Theo đó, công trình trên đất đủ điều kiện bồi thường được hỗ trợ từ 60 - 70% giá trị thiệt hại; công trình trên đất không đủ điều kiện bồi thường được hỗ trợ từ 40 - 50%, tùy thời điểm xây dựng.

Ngoài ra, tỉnh Hà Tĩnh cũng bổ sung chính sách hỗ trợ riêng cho hộ nghèo, gia đình chính sách, người có công, hộ neo đơn, người già yếu hoặc đau ốm kéo dài khi bị thu hồi đất, với mức hỗ trợ từ 3 - 10 triệu đồng/hộ.

Đối với ngư dân phải di dời, chuyển đổi nghề nghiệp do tái định cư, tỉnh hỗ trợ 70% giá trị mới đối với ngư cụ, lồng bè, dụng cụ sản xuất và hỗ trợ 70% giá trị còn lại đối với tàu cá, máy móc, thiết bị phục vụ khai thác thủy hải sản.

Xem toàn bộ văn bản tại file đính kèm./.