Hà Tĩnh xác định sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn là nguồn lực chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội. Không chỉ siết chặt xử lý hàng giả, hàng nhái và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Hà Tĩnh đang chuyển hướng xây dựng hệ sinh thái sở hữu trí tuệ gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thương mại hóa tài sản trí tuệ; đẩy mạnh bảo hộ sản phẩm địa phương, đưa kiến thức sở hữu trí tuệ vào trường học, đồng thời khuyến khích người dân tham gia phát hiện, phản ánh vi phạm qua các nền tảng số phù hợp như i-HaTinh, VNeID.

Chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ
UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành Kế hoạch triển khai các giải pháp đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh năm 2026 và những năm tiếp theo. Kế hoạch được xây dựng  trên cơ sở thực hiện Kết luận số 51-KL/TW ngày 17/6/2026 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới; Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ và Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo kế hoạch, Hà Tĩnh đặt mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ đồng bộ. Trong đó, quyền sở hữu trí tuệ được xác định là nguồn lực cốt lõi, tài sản chiến lược quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Đồng thời, yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa bảo vệ nghiêm ngặt quyền sở hữu trí tuệ với phổ cập tri thức, phát triển khoa học, công nghệ và bảo đảm lợi ích chung của xã hội. Một trong những yêu cầu xuyên suốt là duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cấp xã, phường; thực hiện phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền trong thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Hàng giả, hàng nhái trên môi trường số vào diện kiểm soát trọng điểm
Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu số vụ việc phát hiện, bắt giữ và xử lý hành chính, hình sự đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và kinh doanh hàng giả tăng ít nhất 20% so với năm 2025. Đáng chú ý, 100% vụ việc được phát hiện phải được xử lý nghiêm theo quy định. Tỉnh cũng yêu cầu tăng cường khả năng phát hiện vi phạm trên môi trường số, đồng thời kéo giảm tỷ lệ tái phạm.
Không chỉ tập trung vào thị trường truyền thống, công tác kiểm tra sẽ được mở rộng mạnh sang không gian mạng. Các website, nền tảng trực tuyến, hoạt động livestream, quảng cáo và kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử sẽ được tăng cường kiểm tra, giám sát. Theo kế hoạch, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp liên quan để ngăn chặn, xử lý hoặc yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật. Đối với những vụ việc có đủ dấu hiệu tội phạm, tỉnh định hướng đẩy mạnh xác minh, điều tra và áp dụng biện pháp xử lý hình sự. Mục tiêu là tăng tính răn đe, hạn chế tình trạng các đối tượng coi việc nộp phạt hành chính như một khoản chi phí để tiếp tục kinh doanh hàng giả.
Tối thiểu 250 đơn đăng ký bảo hộ sở hữu công nghiệp
Bên cạnh xử lý vi phạm, Hà Tĩnh đặt trọng tâm vào hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp và người dân tạo lập, quản lý, khai thác tài sản trí tuệ. Trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu có tối thiểu 250 đơn đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp, gồm nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế và giải pháp hữu ích từ các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trên địa bàn. Các sản phẩm đặc sản, sản phẩm OCOP chủ lực và những kết quả nghiên cứu ứng dụng công nghệ sẽ được ưu tiên hỗ trợ đăng ký bảo hộ trong nước và quốc tế.
Tỉnh cũng định hướng phát triển toàn diện hệ thống tài sản trí tuệ đối với các sản phẩm đặc trưng địa phương, gắn việc bảo hộ với khai thác thương mại, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị.
Đặc biệt, quyền sở hữu trí tuệ được định hướng khai thác như một loại tài sản có giá trị trong huy động vốn, đầu tư, góp vốn và phát triển doanh nghiệp, trên cơ sở tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.
Hoàn thành cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ trong năm 2026
Một điểm đáng chú ý khác là Hà Tĩnh đặt mục tiêu hoàn thành 100% việc xây dựng, cập nhật dữ liệu và chính thức đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu của tỉnh về sở hữu trí tuệ trong năm 2026. Cơ sở dữ liệu này sẽ từng bước được chuẩn hóa, tích hợp, đồng bộ và chia sẻ với Kho dữ liệu dùng chung và hệ thống IOC của tỉnh; hướng tới kết nối, liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về sở hữu trí tuệ.
Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì tham mưu xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu, trong đó trọng tâm là thiết lập bản đồ số các cơ sở sản xuất, kinh doanh có sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ. Việc số hóa được kỳ vọng phục vụ đồng thời công tác quản lý, tra cứu, quảng bá sản phẩm và hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.
Tỉnh cũng yêu cầu chủ động nghiên cứu các giải pháp quản lý đối với những vấn đề mới phát sinh từ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và tài sản số; đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, an ninh mạng và bảo vệ thông tin.
Đưa kiến thức sở hữu trí tuệ vào trường học
Công tác xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo được xác định là nhiệm vụ lâu dài. Theo kế hoạch, từ năm học 2026-2027, 100% trường THPT trên địa bàn tỉnh được định hướng tổ chức ít nhất một chuyên đề ngoại khóa về sở hữu trí tuệ; khuyến khích các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học triển khai các hoạt động tương tự. Nội dung tuyên truyền sẽ tập trung vào ý thức tôn trọng bản quyền, phòng chống sao chép trái phép tài liệu, đạo văn và sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền.
Mục tiêu đến năm 2030 là 100% trường THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn tỉnh tổ chức ít nhất một hoạt động hoặc chuyên đề tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về sở hữu trí tuệ mỗi năm.
Định hình hệ sinh thái từ nghiên cứu đến thương mại hóa
Từ năm 2027 trở đi, Hà Tĩnh đặt mục tiêu 100% kết quả nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, sáng chế, giải pháp hữu ích sử dụng ngân sách nhà nước hoặc phát triển từ các trung tâm, không gian đổi mới sáng tạo của tỉnh có tiềm năng bảo hộ và thương mại hóa được xem xét, tư vấn, hỗ trợ xác lập quyền sở hữu trí tuệ trước khi chuyển giao công nghệ hoặc đưa ra thị trường.
Tỉnh cũng hướng tới hình thành các doanh nghiệp khởi nguồn từ cơ sở nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng để trực tiếp khai thác tài sản trí tuệ. Cùng với đó, phấn đấu tối thiểu 70% doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn được tiếp cận kiến thức về sở hữu trí tuệ.
Định hướng này cho thấy công tác sở hữu trí tuệ tại Hà Tĩnh không chỉ dừng ở bảo vệ quyền sau khi tài sản được hình thành, mà được đặt vào toàn bộ chu trình từ nghiên cứu, đăng ký bảo hộ, quản lý, khai thác đến thương mại hóa.
Phân công rõ trách nhiệm, tăng cường giám sát
Kế hoạch phân công trách nhiệm cụ thể cho các ngành từ khoa học và công nghệ, công thương, công an, văn hóa, nông nghiệp, y tế đến hải quan và chính quyền cơ sở.
Tại khu vực biên giới, Chi cục Hải quan khu vực XI được giao tăng cường kiểm tra hàng hóa, chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan khi có căn cứ rõ ràng về hàng hóa giả mạo; đồng thời vận hành hiệu quả hệ thống quản trị rủi ro và cơ chế cảnh báo sớm đối với các hành vi gian lận sở hữu trí tuệ xuyên biên giới.
Lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với Công an, Hải quan và chính quyền địa phương tăng cường tuần tra, kiểm soát tại khu vực biên giới, cảng biển, cửa sông, cửa lạch và vùng biển được phân công.
Trên thị trường nội địa, Chi cục Quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát, nhất là tại các trung tâm thương mại, chợ đầu mối và địa bàn trọng điểm.

Kế hoạch giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối tham mưu, hướng dẫn, hỗ trợ xác lập, quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ; đồng thời là cơ quan thường trực của Tổ công tác liên ngành.
Công an tỉnh tập trung xác minh, điều tra, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là các vụ việc có dấu hiệu tội phạm và các đường dây hoạt động trên môi trường mạng.
Sở Công Thương tăng cường kiểm tra thị trường và thương mại điện tử; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan; Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm soát quyền đối với giống cây trồng và các sản phẩm nông nghiệp; Sở Y tế kiểm soát thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thiết bị y tế.
Chính quyền các xã, phường được yêu cầu chủ động nắm tình hình kinh doanh tại chợ, cơ sở sản xuất, điểm bán lẻ; kịp thời phát hiện, phản ánh và phối hợp xử lý vi phạm. Lồng ghép mục tiêu, nhiệm vụ phát triển và bảo vệ tài sản trí tuệ phù hợp với điều kiện thực tế vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của địa phương; phát huy vai trò của các lực lượng, Tổ chuyển đổi số cộng đồng cấp xã trong tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận diện, phản ánh, cung cấp thông tin về hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số thông qua ứng dụng i-HaTinh; VNeID và các nền tảng, ứng dụng số phù hợp.
Các cơ quan, đơn vị liên quan phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ, trong đó đặc biệt lưu ý các vụ án, vụ việc nghiêm trọng, phức tạp. Báo cáo được gửi về Sở Khoa học và Công nghệ trước ngày 26 hằng tháng hoặc khi có yêu cầu./.