Chiều 4/9, Ban Pháp chế HĐND tỉnh tổ chức làm việc với các sở, ngành, đơn vị liên quan nhằm rà soát, hoàn thiện các nội dung trình HĐND tỉnh bao gồm chính sách chi đặc thù hỗ trợ công tác phòng, chống ma túy và nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030

Đồng chí Nguyễn Thị Nhuần - Uỷ viên Thường trực, Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh và đồng chí Phạm Nghĩa - Phó Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh chủ trì buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc còn có đồng chí Nguyễn Thị Việt Hà – Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Trần Đình Gia - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh, cùng lãnh đạo, thành viên các ban HĐND tỉnh và một số cơ quan, đơn vị liên quan. 

Rà soát kỹ để chính sách đúng và đủ đối tượng

Tại cuộc làm việc, các đại biểu tập trung cho ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung chi, mức chi đặc thù hỗ trợ công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn tỉnh và dự thảo Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia đến năm 2030.

Theo báo cáo, Hà Tĩnh nằm trên tuyến trọng điểm, phức tạp về ma túy Bắc miền Trung - Tây Nguyên, có hơn 164 km đường biên giới tiếp giáp với Lào. Hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy qua địa bàn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, trong khi lực lượng trực tiếp đấu tranh thường xuyên phải đối mặt với nguy hiểm.

Trong 5 năm 2020 - 2025, các lực lượng chức năng đã đấu tranh, bắt giữ 759 vụ, 1.123 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ 370,8 kg heroin, 661,8 kg và 556.818 viên ma túy tổng hợp, 24 kg cần sa. So với 5 năm trước đó, số vụ tăng 330, số bị can tăng 533 người.

Hiện toàn tỉnh có 715 người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện thuộc diện quản lý theo pháp luật; ngoài ra còn gần 600 trường hợp nghi vấn sử dụng trái phép chất ma túy cần tiếp tục theo dõi, quản lý.

Tại cuộc làm việc, các đại biểu cũng mạnh việc xây dựng, thẩm tra chính sách phải được tiến hành chặt chẽ, bảo đảm đúng quy định pháp luật, không bỏ sót người thuộc diện thụ hưởng. Qua nhiều lần rà soát, phạm vi và nhóm đối tượng áp dụng đã được bổ sung, làm rõ hơn so với hồ sơ đề xuất ban đầu.

Theo phương án đang xây dựng, người cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng sau khi hoàn thành các giai đoạn theo quy định được đề xuất hỗ trợ một lần bằng 1,5 lần mức lương cơ sở; người thực hiện nhiệm vụ tư vấn, quản lý, hỗ trợ người cai nghiện và người sau cai hưởng 0,6 lần mức lương cơ sở/người/tháng.

Đối với người không hưởng lương từ ngân sách nhưng được phân công trực tiếp giúp đỡ người đang trong thời hạn quản lý sử dụng trái phép chất ma túy, mức đề xuất là 0,25 lần mức lương cơ sở/người, hỗ trợ một lần. Với 297 người đang thuộc diện quản lý theo số liệu sử dụng trong báo cáo thuyết minh, dự kiến có khoảng 594 người tham gia giúp đỡ.

Với lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, mức chi được đề xuất từ 1 đến 1,2 lần mức lương cơ sở/người/tháng, tùy vị trí và tính chất công việc, áp dụng đối với các nhóm thuộc Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan và người lao động tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh.

Dự toán ngân sách tỉnh để thực hiện chính sách này hằng năm khoảng 12,64 tỷ đồng; trong đó hơn 2,09 tỷ đồng là phần chuyển tiếp từ Nghị quyết số 117/2023/NQ-HĐND, khoảng 10,55 tỷ đồng là kinh phí phát sinh để triển khai chính sách mới.

Đối với nhóm cán bộ Bộ đội Biên phòng làm nhiệm vụ tuyên truyền, phòng ngừa, cơ quan soạn thảo được yêu cầu xác định lại chính xác số lượng và tính chất công việc; mức hỗ trợ được định hướng thấp hơn lực lượng trực tiếp đấu tranh, không quá 0,5 lần mức lương cơ sở. Đồng thời, nghị quyết không nên ấn định cứng số người thụ hưởng mà cần quy định cụ thể về vị trí, tiêu chuẩn, điều kiện áp dụng để phù hợp khi nhân sự biến động.

Phân bổ 21 tỷ đồng theo tính chất từng địa bàn

Đối với dự thảo quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn, năm 2026, Trung ương giao cho Hà Tĩnh 21 tỷ đồng kinh phí thường xuyên để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030

Dự thảo xác định việc bố trí nguồn lực phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục tiêu, không trùng lặp với các chương trình khác; ưu tiên nhiệm vụ giảm cầu về ma túy, các địa bàn trọng điểm, phức tạp và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Đối với cấp xã, phương án đang được xây dựng theo hệ số: xã, phường không có ma túy là 1,0; địa bàn trọng điểm, phức tạp loại III là 1,5; loại II là 2,0 và loại I là 3,0. Các xã, phường có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được áp dụng hệ số tăng thêm theo quy định. 

Cũng tại buổi làm việc, các đại biểu đã trao đổi về phạm vi điều chỉnh, đối tượng thụ hưởng, mức hỗ trợ cũng như phương án phân bổ nguồn lực. Các ý kiến cơ bản thống nhất việc ban hành chính sách là cần thiết, xuất phát từ tính chất đặc thù, phức tạp và nguy hiểm của công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy; đồng thời phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, công bằng giữa các lực lượng và phù hợp khả năng cân đối ngân sách của tỉnh.

Nhiều ý kiến cho rằng quá trình xây dựng nghị quyết cần tiếp tục rà soát kỹ vị trí việc làm, chức năng, mức độ tham gia của từng lực lượng, tránh tình trạng bỏ sót người thực sự trực tiếp thực hiện nhiệm vụ nhưng lại không thuộc diện được hưởng chính sách.

Đối với lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng, các đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung một số chức danh lãnh đạo trực tiếp phụ trách, chỉ huy công tác đấu tranh phòng, chống ma túy vào diện thụ hưởng. Quan điểm được nhấn mạnh là việc xác định đối tượng không chỉ dựa vào tên chức danh, mà phải căn cứ vào trách nhiệm thực tế, mức độ tham gia và tính chất nguy hiểm của công việc.

Bên cạnh đó, cũng cần rà soát lại chính xác số lượng người thực tế tham gia, phân biệt rõ giữa lực lượng trực tiếp đấu tranh với lực lượng thực hiện nhiệm vụ gián tiếp để xây dựng mức hỗ trợ phù hợp. Mức đề xuất đối với nhóm tuyên truyền, phòng ngừa được định hướng thấp hơn lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ, bảo đảm tương quan hợp lý giữa các nhóm đối tượng.

Một vấn đề khác được nhiều ý kiến quan tâm đó là không nên quy định cứng số lượng người thụ hưởng trong nghị quyết. Nhân sự ở các đơn vị có thể thay đổi qua từng thời kỳ, do đó văn bản cần tập trung quy định rõ nhóm đối tượng, tiêu chuẩn, vị trí và điều kiện hưởng chính sách. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính ổn định của nghị quyết, vừa thuận lợi khi tổ chức thực hiện trong thực tế.

Đối với dự thảo về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành. Một số ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu theo hướng tăng cường phân cấp cho cấp xã, tạo điều kiện để cơ sở chủ động tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đồng thời phải bảo đảm việc sử dụng nguồn lực đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và sát với mức độ phức tạp của từng địa bàn.

Bên cạnh nội dung chuyên môn, các đại biểu cũng đặc biệt lưu ý yêu cầu về trình tự, thủ tục và kỹ thuật xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Việc rà soát chính sách phải được thực hiện kỹ ngay từ khâu xây dựng hồ sơ, bởi nếu đối tượng, phạm vi hoặc căn cứ pháp lý chưa đầy đủ thì sau khi ban hành sẽ phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện và phải mất nhiều thời gian để sửa đổi, bổ sung.

Qua thảo luận, các ý kiến đều hướng tới mục tiêu chung đó là chính sách khi được ban hành phải đúng đối tượng, không bỏ sót người thụ hưởng, có mức hỗ trợ phù hợp và đủ khả năng triển khai trong thực tế; đồng thời tạo thêm động lực cho các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy.

Kết luận cuộc làm việc, đồng chí Nguyễn Thị Nhuần - Uỷ viên Thường trực, Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát kỹ phạm vi, đối tượng thụ hưởng, mức hỗ trợ và căn cứ pháp lý, bảo đảm chính sách khi ban hành đúng đối tượng, không bỏ sót lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách. 

Các đơn vị có liên quan cần tiếp tục nghiên cứu phương án phân cấp phù hợp, tạo sự chủ động trong triển khai nhiệm vụ, đồng thời bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng mục tiêu, công khai, minh bạch và sát thực tế từng địa bàn.

Với dự thảo chính sách chi đặc thù, đồng chí Nguyễn Thị Nhuần đề nghị tiếp tục rà soát các chức danh, vị trí trực tiếp chỉ huy, tổ chức đấu tranh phòng, chống ma túy; đồng thời xác định rõ nhóm làm nhiệm vụ trực tiếp và gián tiếp để xây dựng mức hỗ trợ hợp lý. 

Đối với Nghị quyết số 117/2023/NQ-HĐND, trên cơ sở mức độ điều chỉnh lớn, cuộc họp định hướng xây dựng nghị quyết mới thay thế, bảo đảm đúng quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cơ quan soạn thảo phải phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ thủ tục xin ý kiến theo thẩm quyền trước khi Ban Pháp chế HĐND tỉnh ban hành báo cáo thẩm tra, bảo đảm tiến độ trình HĐND tỉnh xem xét.