Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng về giải quyết khiếu nại. Nghị định góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường trách nhiệm của cơ quan, cán bộ thực thi công vụ; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại.

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là bổ sung quy định cụ thể về “vụ việc phức tạp” trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, vụ việc được xác định là phức tạp khi thuộc một trong các trường hợp như: phải xác minh tại từ hai địa điểm trở lên; có nhiều nội dung cần xác minh; nhiều người cùng khiếu nại một nội dung; nội dung liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức; có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn hoặc cần tham khảo ý kiến chuyên môn.

Ngoài ra, các trường hợp người khiếu nại ở nước ngoài, là người nước ngoài hoặc vụ việc có yếu tố xảy ra ở nước ngoài cũng được xác định là vụ việc phức tạp. Việc xác định vụ việc phức tạp phải được thể hiện bằng văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại.

Nghị định mới cũng đặt ra yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại. Theo đó, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền được thực hiện cập nhật, quản lý, lưu trữ, kết nối và chia sẻ dữ liệu liên quan đến giải quyết khiếu nại trên môi trường số theo quy định pháp luật.

Thông tin, dữ liệu về quá trình xử lý, giải quyết khiếu nại sẽ được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc ứng dụng công nghệ thông tin phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước.

Đáng chú ý, Nghị định 155/2026/NĐ-CP còn bổ sung quy định về tạm đình chỉ và đình chỉ giải quyết khiếu nại nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong quá trình xử lý vụ việc. Theo quy định, các trường hợp như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, tai nạn, ốm đau hoặc hồ sơ, tài liệu đang bị cơ quan có thẩm quyền tạm giữ, niêm phong được xem là sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan để xem xét tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại.

Khi lý do tạm đình chỉ không còn, người giải quyết khiếu nại phải ban hành quyết định tiếp tục giải quyết trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày có căn cứ khôi phục giải quyết vụ việc.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng siết chặt trách nhiệm và kỷ luật đối với cán bộ, công chức trong quá trình giải quyết khiếu nại. Các hành vi như sách nhiễu, bao che người bị khiếu nại, cố ý làm sai lệch hồ sơ, đe dọa trả thù người khiếu nại hoặc không thụ lý vụ việc đủ điều kiện sẽ bị xử lý kỷ luật với các hình thức từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức hoặc buộc thôi việc.

Không chỉ xử lý người trực tiếp giải quyết khiếu nại, Nghị định còn bổ sung quy định xử lý đối với các trường hợp can thiệp trái pháp luật vào quá trình giải quyết khiếu nại nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và đúng quy định pháp luật.

Nghị định số 155/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Việc ban hành Nghị định góp phần nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tăng cường trách nhiệm của cơ quan nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân; đồng thời thúc đẩy cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch và hiện đại.