Hoạt động giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học sẽ không được phép trở thành "vỏ bọc" của dạy thêm, học thêm. Dự thảo Thông tư của Bộ GD&ĐT quy định tuyệt đối cấm dạy trước chương trình, ôn luyện, luyện thi, nhồi nhét kiến thức.

Quy định rõ ranh giới giữa dạy tăng cường và dạy thêm

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định rõ mục tiêu, phạm vi và nguyên tắc tổ chức đối với hai nhóm hoạt động này nhằm tránh bị lợi dụng để tổ chức dạy thêm, học thêm trá hình.

Theo dự thảo, hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức trong khung thời gian hoạt động giáo dục của nhà trường, nhằm củng cố, mở rộng kiến thức, kỹ năng; phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh nhưng không thuộc nội dung bắt buộc của Chương trình Giáo dục phổ thông.

Nội dung giáo dục tăng cường gồm ba nhóm chính: giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống, truyền thống lịch sử, pháp luật, quốc phòng - an ninh; giáo dục thể chất, thẩm mỹ, hướng nghiệp, khởi nghiệp, tài chính, kỹ năng mềm, kỹ năng sinh tồn, phòng chống thiên tai, xâm hại trẻ em; phát triển năng lực số, kiến thức trí tuệ nhân tạo (AI), an toàn không gian mạng, STEM/STEAM, khoa học, công nghệ, tin học và ngoại ngữ.

Đối với hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, dự thảo quy định đây là hoạt động do Sở GD&ĐT tổ chức, quản lý trên cơ sở học sinh và cha mẹ học sinh tự nguyện đăng ký; được triển khai ngoài thời gian học chính khóa nhằm phát triển năng khiếu, sở thích và kỹ năng theo nhu cầu cá nhân.

Các hoạt động có thể bao gồm bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao; chương trình ngoại ngữ nâng cao; câu lạc bộ sở thích; dự án học tập; giao lưu văn hóa; trải nghiệm sáng tạo và các kỹ năng bổ trợ phù hợp với nguyện vọng của học sinh.

Đáng chú ý, dự thảo nhấn mạnh tuyệt đối không được sử dụng các hoạt động giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi hoặc nhồi nhét kiến thức các môn học trong Chương trình Giáo dục phổ thông. Những nội dung này thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm và không được đưa vào các hoạt động nói trên.

Quy định chặt về giáo viên, học liệu và kinh phí

Dự thảo Thông tư cũng đưa ra nhiều quy định nhằm bảo đảm chất lượng tổ chức các hoạt động giáo dục.

Theo đó, người trực tiếp giảng dạy phải đáp ứng chuẩn trình độ theo vị trí việc làm và có phẩm chất đạo đức tốt. Đối với nhân sự không phải giáo viên cơ hữu, cơ sở giáo dục phải thẩm định hồ sơ, văn bằng, chứng chỉ hoặc minh chứng năng lực chuyên môn; yêu cầu có lý lịch tư pháp rõ ràng hoặc cam kết không vi phạm pháp luật liên quan đến trẻ em, đồng thời được tập huấn về quy tắc ứng xử trước khi tham gia giảng dạy.

Riêng nghệ nhân hoặc người có uy tín trong cộng đồng không có bằng sư phạm, hiệu trưởng cơ sở giáo dục sẽ chịu trách nhiệm thẩm định năng lực và kinh nghiệm thực tế.

Về chế độ, giáo viên cơ hữu tham gia các hoạt động này được hưởng tiền lương dạy thêm giờ, được giảm định mức tiết dạy hoặc quy đổi ra tiết dạy; nhân sự ngoài cơ sở giáo dục được hưởng thù lao theo hợp đồng.

Đối với học liệu, dự thảo phân định rõ trách nhiệm thẩm định theo từng cấp. Cơ sở giáo dục được tự thẩm định, phê duyệt tài liệu tự biên soạn hoặc khai thác từ nguồn học liệu mở hợp pháp và phải báo cáo danh mục hằng năm. Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm thẩm định tài liệu do tổ chức, cá nhân bên ngoài cung cấp cũng như các tài liệu liên kết phát hành trên phạm vi toàn tỉnh hoặc có yếu tố nước ngoài.

Dự thảo nghiêm cấm việc sử dụng tài liệu chưa được thẩm định, phê duyệt trong các hoạt động giáo dục tăng cường và giáo dục theo nhu cầu người học.

Ngoài ra, dự thảo cho phép tổ chức hoạt động tại các địa điểm ngoài nhà trường có tính chất đặc thù như doanh nghiệp, làng nghề, nông trại hoặc không gian trải nghiệm. Tuy nhiên, người đứng đầu cơ sở giáo dục phải trực tiếp đánh giá điều kiện an toàn, báo cáo cơ quan quản lý giáo dục phê duyệt trong kế hoạch hoạt động trước khi triển khai.

Về kinh phí, mức thu phải tuân thủ trần do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, bảo đảm công khai, minh bạch theo quy định hiện hành.