Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản 7721/BNNMT-TL đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm an toàn đập, hồ chứa và vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm 2026, chủ động ứng phó với nguy cơ mưa lớn cực đoan do tác động của hiện tượng El Nino.

Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia cho thấy, hiện tượng El Nino đang ảnh hưởng đến nước ta và có xu hướng tiếp tục mạnh lên trong khoảng ba tháng tới. Giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026, El Nino được dự báo duy trì ở cường độ mạnh.

Mặc dù El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa, song vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lớn cực đoan với cường độ rất cao trong thời gian ngắn. Điều này có thể khiến lưu lượng nước đổ về hồ chứa tăng đột biến, đặc biệt tại các hồ chứa vừa và nhỏ, làm mực nước dâng nhanh, nhiều hồ có thể chuyển từ trạng thái thiếu nước sang điều tiết lũ chỉ sau một trận mưa lớn. Tình huống này đặt ra nhiều thách thức đối với công tác vận hành và bảo đảm an toàn công trình.

Trước diễn biến thời tiết được dự báo phức tạp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm các quy định của Trung ương và Chính phủ về công tác phòng, chống thiên tai và quản lý an toàn đập, hồ chứa nước; đồng thời triển khai đầy đủ các chỉ đạo của Bộ về bảo đảm an toàn công trình thủy lợi trong mùa mưa lũ năm 2026.

Các địa phương được yêu cầu rà soát, kiện toàn tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi; thực hiện phân cấp quản lý đập, hồ chứa theo đúng quy định; tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn công trình và họp Hội đồng tư vấn đánh giá an toàn đập, hồ chứa cấp tỉnh theo quy định. Đối với các hồ chứa đang xuống cấp, hư hỏng hoặc đang thi công, Bộ yêu cầu các đơn vị quản lý, chủ đầu tư tăng cường kiểm tra, đánh giá hiện trạng, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn công trình và khu vực hạ du, đồng thời hạn chế tích nước đối với những hồ chứa chưa bảo đảm điều kiện an toàn.

Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, Bộ yêu cầu rà soát, cập nhật quy trình vận hành phù hợp với các quy định mới; kiểm tra toàn diện hệ thống cửa van, nguồn điện chính và dự phòng, thiết bị nâng hạ, hệ thống giám sát vận hành cũng như các thiết bị liên quan để luôn sẵn sàng hoạt động. Các đơn vị quản lý phải tổ chức vận hành thử định kỳ, bảo đảm hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng hoạt động ổn định, đồng thời xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt ứng phó với các tình huống mưa lớn, mưa đặc biệt lớn nhằm bảo đảm an toàn công trình và góp phần giảm lũ cho vùng hạ du.

Bộ cũng yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc trong suốt mùa mưa lũ; thường xuyên kiểm tra, theo dõi diễn biến công trình; chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư để sẵn sàng xử lý sự cố ngay từ giờ đầu theo phương châm "4 tại chỗ", đồng thời kịp thời thông báo cho chính quyền và người dân khu vực hạ du khi có tình huống xả lũ hoặc sự cố xảy ra.

Bên cạnh đó, các đơn vị quản lý hồ chứa phải thường xuyên cập nhật đầy đủ, chính xác các số liệu quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, bao gồm mực nước hồ, dung tích hồ và lưu lượng xả lên hệ thống thông tin quản lý theo quy định, phục vụ công tác giám sát, điều hành và cảnh báo.

Theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân 29 tỉnh, thành phố có hồ chứa thủy lợi phải khẩn trương triển khai các nhiệm vụ nêu trên và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) trước ngày 25/7/2026 để tổng hợp, theo dõi.