Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 232/2026/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm viên chức, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế quản lý đội ngũ viên chức theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy vị trí việc làm và năng lực thực hiện nhiệm vụ làm trung tâm.

Nghị định quy định toàn diện về nguyên tắc xác định vị trí việc làm, danh mục vị trí việc làm, bậc nghề nghiệp, bản mô tả công việc, khung năng lực, cũng như thẩm quyền, trách nhiệm trong việc quản lý, phê duyệt và điều chỉnh danh mục vị trí việc làm tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Một chức danh quản lý chỉ tương ứng một vị trí việc làm

Theo Nghị định 232/2026/NĐ-CP, đối với vị trí việc làm quản lý, mỗi chức danh quản lý chỉ tương ứng với một vị trí việc làm. Trường hợp có từ hai người trở lên giữ chức danh cấp phó của người đứng đầu đơn vị thì việc phân công phụ trách từng lĩnh vực, nhiệm vụ cụ thể chỉ là phân công công việc, không làm phát sinh vị trí việc làm mới và cũng không làm thay đổi tên gọi của vị trí việc làm đã được quy định.

Đồng thời, việc xác định và sử dụng vị trí việc làm phải tuân thủ chặt chẽ danh mục vị trí việc làm khung do Chính phủ ban hành. Các đơn vị sự nghiệp công lập không được tự ý tạo thêm vị trí việc làm ngoài danh mục; không được đổi tên, chia tách hoặc gộp các vị trí việc làm nhằm làm thay đổi cơ cấu đã được quy định.

Quy định này hướng đến mục tiêu thống nhất mô hình quản lý viên chức trên phạm vi cả nước, bảo đảm việc tổ chức bộ máy và sử dụng nhân lực được thực hiện đồng bộ, minh bạch.

Thiết lập hệ thống 5 bậc nghề nghiệp

Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là lần đầu tiên quy định thống nhất hệ thống 5 bậc nghề nghiệp đối với từng vị trí việc làm, từ bậc 1 (thấp nhất) đến bậc 5 (cao nhất).

Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quy mô và mức độ phát triển, mỗi đơn vị sự nghiệp công lập sẽ xác định số bậc nghề nghiệp áp dụng cho từng vị trí việc làm trong đơn vị, nhưng không được vượt quá số bậc đã được quy định trong danh mục vị trí việc làm.

Viên chức sẽ được bố trí vào bậc nghề nghiệp phù hợp với năng lực chuyên môn và yêu cầu của vị trí đảm nhiệm. Việc thay đổi bậc nghề nghiệp không đồng nghĩa với thay đổi vị trí việc làm, mà được thực hiện theo quy định của pháp luật về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.

Gắn bậc nghề nghiệp với chế độ tiền lương

Trong thời gian chưa thực hiện chế độ tiền lương mới theo chủ trương của cấp có thẩm quyền, viên chức tiếp tục được áp dụng bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP.

Theo đó, việc xếp lương được xác định tương ứng với từng bậc nghề nghiệp như sau:

Bậc 1: Áp dụng bảng lương viên chức loại B.
Bậc 2: Áp dụng bảng lương viên chức loại A0.
Bậc 3: Áp dụng bảng lương viên chức loại A1.
Bậc 4: Áp dụng bảng lương viên chức loại A2, nhóm 1 (A2.1).
Bậc 5: Áp dụng bảng lương viên chức loại A3, nhóm 1 (A3.1).

Đối với viên chức giữ vị trí quản lý, tiền lương vẫn được xếp theo bậc nghề nghiệp của vị trí chuyên môn, nghiệp vụ hoặc vị trí hỗ trợ đang giữ; đồng thời được hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo, quản lý theo quy định hiện hành.

Quy định rõ tỷ lệ viên chức ở từng bậc nghề nghiệp

Để bảo đảm cơ cấu đội ngũ hợp lý, Nghị định cũng quy định tỷ lệ tối đa viên chức được bố trí ở các bậc nghề nghiệp.

Đối với vị trí việc làm có bậc cao nhất là bậc 5, số lượng viên chức ở bậc 5 không được vượt quá 30% tổng số biên chế được giao cho vị trí đó; tỷ lệ ở bậc 4 không vượt quá 40%. Phần còn lại được phân bổ cho các bậc thấp hơn theo nhu cầu của đơn vị.

Đối với vị trí việc làm có bậc sử dụng cao nhất là bậc 4, số viên chức ở bậc 4 không vượt quá 40% tổng số biên chế.

Trường hợp vị trí việc làm chỉ sử dụng 2 bậc nghề nghiệp, tỷ lệ viên chức ở bậc cao hơn không vượt quá 50% tổng số biên chế của vị trí đó.

Quy định về tỷ lệ này không áp dụng đối với những vị trí việc làm không xác định bậc nghề nghiệp hoặc chỉ có duy nhất một bậc.

Hoàn thành bố trí vị trí việc làm trước ngày 1/7/2027

Để bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra đồng bộ, Nghị định quy định chậm nhất đến ngày 1/7/2027, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành việc phê duyệt danh mục vị trí việc làm của các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý, đồng thời bố trí viên chức vào đúng vị trí việc làm theo quy định mới.

Việc hoàn thành lộ trình này sẽ tạo cơ sở để đổi mới công tác tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, đánh giá và phát triển đội ngũ viên chức theo năng lực thực chất, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập và đáp ứng yêu cầu cải cách nền hành chính trong giai đoạn mới.

Bước tiến trong cải cách chế độ công vụ, viên chức

Nghị định số 232/2026/NĐ-CP không chỉ chuẩn hóa hệ thống vị trí việc làm mà còn đặt nền móng cho phương thức quản trị nhân lực hiện đại trong khu vực sự nghiệp công lập. Khi mỗi vị trí đều được xác định rõ chức năng, yêu cầu năng lực, bậc nghề nghiệp và cơ chế tiền lương tương ứng, việc sử dụng viên chức sẽ minh bạch, khách quan và hiệu quả hơn.

Đây là một trong những chính sách quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, có năng lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền hành chính phục vụ và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công trong giai đoạn mới.