Sử dụng ngoại tệ, vàng và tài sản có giá trị khi xuất nhập cảnh phải thực hiện đúng quy định về khai báo hải quan. Theo Nghị định số 169/2026/NĐ-CP của Chính phủ, các hành vi không khai báo hoặc khai báo không trung thực có thể bị xử phạt đến 50 triệu đồng nếu không đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Nghị định gồm 4 chương, 40 điều, quy định cụ thể các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử lý đối với các vi phạm liên quan đến hoạt động hải quan.

Theo quy định hiện hành, cá nhân xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam khi mang theo ngoại tệ tiền mặt vượt mức quy định phải thực hiện khai báo với cơ quan hải quan. Cụ thể, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, người mang theo trên 5.000 USD hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương; trên 15 triệu đồng tiền mặt Việt Nam phải thực hiện khai báo hải quan.

Đối với vàng, cá nhân xuất cảnh, nhập cảnh mang theo vàng trang sức, mỹ nghệ có tổng khối lượng từ 300 gam trở lên cũng phải khai báo theo quy định.

Nghị định số 169/2026/NĐ-CP quy định rõ mức xử phạt đối với các hành vi không khai báo hoặc khai báo sai về ngoại tệ, tiền mặt, vàng, kim loại quý và tài sản có giá trị khi xuất nhập cảnh.

Theo đó, đối với người xuất cảnh không khai hoặc khai sai số ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam hoặc vàng mang theo vượt mức quy định, mức phạt thấp nhất từ 1 triệu đồng và có thể lên đến 50 triệu đồng tùy theo giá trị tang vật vi phạm.

Cụ thể, trường hợp tang vật vi phạm có trị giá tương đương từ 100 triệu đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.

Đối với người nhập cảnh không khai hoặc khai sai số ngoại tệ, tiền mặt hoặc vàng vượt mức quy định, mức phạt có thể lên đến 20 triệu đồng nếu tang vật vi phạm có trị giá từ 100 triệu đồng trở lên.

Nghị định cũng quy định xử phạt đối với trường hợp khai báo số lượng ngoại tệ, vàng nhiều hơn số thực tế mang theo nhằm mục đích gian dối. Tùy theo giá trị vi phạm, mức xử phạt có thể từ 2 triệu đồng đến 25 triệu đồng.

Ngoài ra, người xuất nhập cảnh bằng giấy thông hành mang theo loại ngoại tệ không được phép mang theo mà không khai hoặc khai sai có thể bị xử phạt đến 50 triệu đồng nếu tang vật vi phạm có giá trị lớn.

Đối với hành vi không khai hoặc khai sai về kim loại quý, đá quý, công cụ chuyển nhượng theo quy định phải khai báo hải quan, mức phạt cao nhất cũng lên đến 50 triệu đồng trong trường hợp tang vật vi phạm có trị giá tương đương từ 100 triệu đồng trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo quy định, giá trị tang vật vi phạm được xác định sau khi đã trừ phần ngoại tệ, tiền mặt, vàng và tài sản nằm trong hạn mức không phải khai báo theo pháp luật.

Việc ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân khi xuất nhập cảnh; góp phần phòng, chống các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép tiền tệ, vàng và tài sản có giá trị qua biên giới.

Người dân khi xuất cảnh, nhập cảnh cần chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng quy định về khai báo hải quan đối với ngoại tệ, vàng và tài sản có giá trị nhằm tránh vi phạm và bị xử lý theo quy định pháp luật.

Nghị định số 169/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.