Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 310/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2024/NĐ-CP, Nghị định số 69/2024/NĐ-CP và Nghị định số 118/2025/NĐ-CP. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026, bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường khai thác, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; đơn giản hóa hồ sơ, quy trình và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Mở rộng phạm vi các cơ quan giải quyết thủ tục hành chính

Nghị định số 310/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về các cơ quan giải quyết và tham gia vào quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Theo đó, các cơ quan có thẩm quyền gồm: bộ, cơ quan ngang bộ; cục, vụ thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; cơ quan đại diện ngoại giao, đại diện lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài; UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã; các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã; các ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao và các cơ quan khác theo quy định của pháp luật.

Nghị định đồng thời quy định cụ thể đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức tham gia giải quyết thủ tục hành chính, bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng; sĩ quan, hạ sĩ quan công an thuộc Bộ Công an.

Đẩy mạnh khai thác, tái sử dụng dữ liệu, giảm giấy tờ

Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 310/2026/NĐ-CP là thực hiện thủ tục hành chính theo hướng dựa trên dữ liệu, hạn chế yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại những thông tin, giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có.

Theo quy định mới, tổ chức, cá nhân thực hiện kê khai trên các biểu mẫu điện tử được cung cấp sẵn, ưu tiên tự động điền thông tin và xác nhận dữ liệu trên cơ sở kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Đáng chú ý, trường hợp đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Đối với giấy tờ, tài liệu điện tử, tổ chức, cá nhân có thể đăng tải tài liệu hợp lệ hoặc dẫn nguồn tài liệu từ Kho quản lý dữ liệu điện tử. Trường hợp hệ thống đã kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống sẽ khai thác, tái sử dụng hồ sơ, giấy tờ, dữ liệu đã được lưu trữ để tổ chức, cá nhân kiểm tra trước khi nộp hồ sơ.

Quy định này góp phần cắt giảm thành phần hồ sơ, hạn chế việc kê khai, cung cấp thông tin trùng lặp và thúc đẩy giải quyết thủ tục hành chính trên cơ sở dữ liệu.

Tăng cường kiểm tra, xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử

Nghị định số 310/2026/NĐ-CP quy định cụ thể quy trình tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Theo đó, Cổng Dịch vụ công quốc gia thực hiện tiếp nhận yêu cầu và kiểm tra tự động về mặt kỹ thuật. Trường hợp hồ sơ đầy đủ thành phần và bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, hệ thống phản hồi xác nhận tổ chức, cá nhân đã gửi hồ sơ thành công và thông báo thời điểm tiếp nhận.

Sau khi hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền, cán bộ, công chức, viên chức thực hiện kiểm tra thông tin tại mẫu đơn, tờ khai thông qua việc khai thác dữ liệu từ các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đã sẵn sàng kết nối, chia sẻ.

Đồng thời, thực hiện kiểm tra thông tin chữ ký số, chữ ký điện tử để bảo đảm tính xác thực, hợp lệ, chính xác và nguyên vẹn của các thành phần hồ sơ; tra cứu, khai thác thông tin về thành phần hồ sơ trong các cơ sở dữ liệu đã được công bố để không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại những giấy tờ, thông tin đã có.

Các thông tin, thành phần hồ sơ sau khi được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và ghi nhận tính chính xác được lưu giữ tại Kho quản lý dữ liệu điện tử của tổ chức, cá nhân trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính.

Quy định cụ thể tiêu chí thủ tục hành chính đủ điều kiện cung cấp trên môi trường điện tử

Nghị định mới quy định thủ tục hành chính chỉ đủ điều kiện cung cấp trên môi trường điện tử khi đáp ứng các tiêu chí về thành phần cấu thành, quy trình, dữ liệu, hạ tầng và yêu cầu kỹ thuật.

Trong đó, thủ tục hành chính phải được tái cấu trúc quy trình dựa trên dữ liệu, thiết kế biểu mẫu điện tử tương tác có cắt giảm thông tin phải điền; tái sử dụng thành phần hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính đã được số hóa; đơn giản hóa, liên thông điện tử trình tự thực hiện trên cơ sở tự động khai thác thông tin, dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Đối với thủ tục hành chính có yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài chính, dịch vụ công trực tuyến phải được tích hợp chức năng thanh toán trực tuyến; đồng thời phải có quy trình số hóa và cấp kết quả giải quyết thủ tục hành chính điện tử.

Trước khi triển khai chính thức, dịch vụ công trực tuyến phải được kiểm thử về kỹ thuật và trải nghiệm người dùng.

Thực hiện thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu

Nghị định số 310/2026/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, đơn vị chủ quản cơ sở dữ liệu trong việc công bố dữ liệu, hướng dẫn kết nối, khai thác, sử dụng dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ trong giải quyết thủ tục hành chính.

Theo đó, cơ quan, đơn vị chủ quản cơ sở dữ liệu có trách nhiệm bảo đảm tính chính xác, cập nhật của dữ liệu được công bố. Quyết định công bố được cập nhật, công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trên cơ sở dữ liệu đã được công bố, bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm rà soát các thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý có sử dụng thông tin, dữ liệu; thực hiện tái cấu trúc quy trình, cắt giảm hồ sơ và đơn giản hóa trình tự thực hiện.

Các cơ quan quản lý thủ tục hành chính có trách nhiệm thiết kế dịch vụ công phù hợp với phương án tái cấu trúc; kết nối, chia sẻ dữ liệu và kiểm thử, tích hợp để cung cấp dịch vụ công đã được tái cấu trúc.

Đẩy mạnh số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính

Nghị định mới yêu cầu tăng cường số hóa các kết quả giải quyết thủ tục hành chính còn hiệu lực đang được quản lý, lưu trữ bằng văn bản giấy.

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo việc số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính, bóc tách dữ liệu và lưu trữ thông tin, dữ liệu tại các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu liên quan, đáp ứng yêu cầu quản lý, khai thác, sử dụng.

Việc số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính từ bản giấy sang điện tử được thực hiện bằng các phương thức: sao chụp và chuyển thành tệp tin trên hệ thống; bóc tách dữ liệu bảo đảm đầy đủ, chính xác so với giấy tờ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; hoặc chuyển nội dung kết quả từ giấy sang dữ liệu điện tử để lưu trữ trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu.

Phân định rõ trách nhiệm trong thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử

Nghị định số 310/2026/NĐ-CP bổ sung, điều chỉnh trách nhiệm của Bộ Tư pháp, Bộ Công an, các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương trong tổ chức thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Công an xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; theo dõi, giám sát kết quả đánh giá và hướng dẫn việc số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính, tái cấu trúc quy trình thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Bộ Công an chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành và bảo đảm kỹ thuật, an ninh mạng của Cổng Dịch vụ công quốc gia; hướng dẫn kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND cấp tỉnh, Nghị định quy định trách nhiệm ban hành kế hoạch, chỉ đạo số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính còn hiệu lực; tổ chức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử và tăng cường truyền thông, khuyến khích người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Hướng tới giải quyết thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu

Các quy định mới tại Nghị định số 310/2026/NĐ-CP tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc chuyển đổi phương thức giải quyết thủ tục hành chính từ dựa trên hồ sơ, giấy tờ sang dựa trên dữ liệu.

Việc tăng cường kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu; số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính; tự động hóa các khâu tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và tái cấu trúc quy trình sẽ góp phần giảm giấy tờ, thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính; nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả quản lý nhà nước trên môi trường số.

Nghị định số 310/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 05/8/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 05/8/2026.