Chiều 27/6/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị trực tuyến sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia chuyên đề về lĩnh vực giao thông vận tải.

Tại điểm cầu UBND tỉnh Hà Tĩnh, đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị. Đồng chủ trì có đồng chí Trần Báu Hà - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; cùng dự có lãnh đạo các sở, ngành liên quan. 

Các dự án thuộc Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành Giao thông vận tải hiện có 55 dự án/124 dự án thành phần. Đến nay đã đưa vào khai thác 30 dự án, dự án thành phần. Trong đó, đã đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km tuyến chính cao tốc. Các dự án cảng hàng không Cà Mau, Phú Quốc và Gia Gia Bình đang triển khai đáp ứng kế hoạch. Các khó khăn tại dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành đã được tháo gỡ và khẩn trương đôn đốc tiến độ để đưa vào khai thác trong năm 2026.

Đến 6 tháng đầu năm tổng giá trị giải ngân các dự án thuộc danh mục Ban Chỉ đạo quản lý là 18.753 tỷ đồng. Trong đó, một số dự án có giá trị giải ngân cao như: Vành đai 4 vùng Thủ đô; Hoà Bình-Mộc Châu; Đồng Đăng- Trà Lĩnh; Hữu Nghị- Chi Lăng; Ninh Bình- Hải Phòng.

Tuy nhiên, một số dự án có giá trị giải ngân thấp như dự án thành phần 1 Châu Đốc- Cần Thơ- Sóc Trăng; Hoà Bình- Mộc Châu; Thành phố Hồ Chí Minh- Mộc Bài; Cao Lãnh - An Hữu; đặc biệt các dự án Thành phố Hồ Chí Minh- Chơn Thành, Tân Phú- Bảo Lộc, Bảo Lộc-Liên Khương hầu như chưa giải ngân được.

Tại hội nghị, nêu các nguyên nhân dẫn đến giải ngân đầu tư công chậm, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn chỉ rõ: "Việc giải ngân chậm do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân về giải phóng mặt bằng. Đây là trách nhiệm của địa phương. Một nguyên nhân nữa là đối với các dự án PPP, do thay đổi chủ trương, tăng quy mô lên. Nếu chờ thay đổi lại hợp đồng, phương án tài chính hay đổi hết như vậy thì sẽ rất chậm giải ngân".

Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc- Nam hiện đang hoàn thiện hồ sơ yêu cầu để lựa chọn nhà thầu Tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Các địa phương đang tích cực, chủ động triển khai công việc liên quan đến giải phóng mặt bằng. Đến nay dự án giải ngân khoảng 274 tỷ đồng.

Đối với tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội- Hải Phòng đã hoàn thành nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh và tiến hành thẩm định; hiện đang chuẩn bị các thủ tục, nội dung về Hiệp định xây dựng cầu chung qua biên giới. Dự án hiện giải ngân khoảng 516 tỷ đồng.

Các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai quyết liệt. Theo đó, Hà Nội đang đầu tư 11 tuyến với chiều dài 450km. Thành phố Hồ Chí Minh đang đầu tư 10 tuyến với chiều dài 346km.

Tại phiên họp, đại diện địa phương nêu khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư, hoàn thành công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Các địa phương có mỏ vật liệu xây dựng cũng nêu tiếp tục rà soát, nâng công suất khai thác mỏ, đẩy nhanh thủ tục cấp phép các mỏ mới, ưu tiên nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia. Đồng thời tăng cường quản lý giá vật liệu xây dựng, công bố giá vật liệu xây dựng.

Đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp đã báo cáo về tiến độ các dự án trọng điểm và đề xuất mô hình huy động vốn từ nguồn lực xã hội, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng và người dân. Nhấn mạnh khát vọng làm chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp cũng kiến nghị Chính phủ tháo gỡ rào cản về cơ chế tổng thầu, nguồn vốn và phát triển nhân lực chất lượng cao.

Cam kết hoàn thành giai đoạn 1 dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh vào quý 1 năm 2027 và tăng quy mô mặt đường từ 17m lên 22m nhưng không làm tăng tổng mức đầu tư, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả cho rằng: "Ngành giao thông Việt Nam và các nhà thầu Việt Nam không phải chỉ làm hầm được mà kể cả cầu dây văng, cả hầm đường sắt và kể cả TBM, những công trình khoan Metro. Từ thực tiễn đó, mong muốn Chính phủ trao cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp tục đổi mới, sáng tạo và từng bước làm chủ công nghệ".

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải chủ động, sáng tạo, tuyệt đối không trông chờ, ỷ lại nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

"Kiên quyết không chấp nhận việc lùi, kéo dài hoặc điều chỉnh thời gian nếu không có lý do khách quan, chính đáng. Đây cũng sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo quy định của Đảng, cũng như là cơ sở quyết định việc phân bổ vốn đầu tư công hằng năm. Trong đó nêu rõ nhóm nhiệm vụ, cơ quan chủ trì phối hợp làm cơ sở đánh giá kết quả cuối năm", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng đề nghị phải triển khai đúng, đủ quy trình, thủ tục pháp luật, tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong thi công, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng công trình.

Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh tuyệt đối không được để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, thất thoát lãng phí nguồn lực của Nhà nước và xã hội.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, các địa phương cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để tổ chức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Việc bố trí nơi ở mới phải bảo đảm an sinh xã hội và lợi ích hợp pháp của người dân.

Liên quan đến giải ngân đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu phải nâng cao khối lượng thi công và đẩy mạnh giải ngân trong quý 3, phấn đấu ít nhất phải đạt trên 50% để bằng mức trung bình của cả nước.

Thủ tướng đề nghị Bộ Xây dựng và các địa phương bám sát danh mục dự án, tập trung hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án quan trọng. Khẩn trương hoàn thành các thủ tục để sớm khởi công các dự án đã được duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi. 

Chủ tịch và lãnh đạo các tỉnh phải hết sức quan tâm, trực tiếp chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư nhằm bàn giao mặt bằng sạch theo đúng tiến độ yêu cầu. Bộ Xây dựng tiếp tục theo dõi và đưa ra các hướng dẫn kịp thời liên quan đến vấn đề giá vật liệu xây dựng, đảm bảo nguồn cung và bình ổn thị trường phục vụ thi công.